Sự kiện Trương Hựu Hiệp tiếp tục thu hút sự chú ý. Theo một nguồn tin thân cận với quân đội ĐCSTQ, chính quyền dự định trừng phạt Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập từ góc độ “bán quan chức”, nhưng không còn làm nổi bật bản chất chính trị “chà đạp và phá hoại nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy” như đã nêu trước đó. Cách xử lý này biến vấn đề chính trị thành con đường hình sự, thuận tiện hơn cho việc thúc đẩy quy trình pháp lý, đồng thời cũng có nghĩa là xung đột quyền lực thực sự đang được đóng gói lại thành vấn đề chống tham nhũng.

Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã chính thức bị công bố điều tra tròn một tháng. Về việc Trương Hựu Hiệp có bị bắt hay không, hiện tại vẫn chưa có thông tin công khai chính thức nào xác nhận, trong khi trên mạng và các phương tiện truyền thông hải ngoại lại xuất hiện nhiều đồn đoán khác nhau.

Theo nguồn tin thân cận với quân đội, trọng tâm tường thuật của giới lãnh đạo cấp cao nhất của ĐCSTQ đối với Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đang chuyển từ “định tính chính trị” sang “con đường hình sự”: Một mặt, họ cáo buộc hai người trong hơn mười năm qua “thông qua quyền lực và ảnh hưởng cá nhân để bán quan trục lợi”, liên quan đến nhiều quân chủng, binh chủng với số tiền nhận hối lộ khổng lồ; mặt khác, họ lại nâng việc “bán quan” lên thành điều cấm kỵ nhất trong nội bộ ĐCSTQ là “kéo bè kết phái”, coi đây là vấn đề về tính tổ chức và mạng lưới quyền lực.

Nguồn tin cũng cho biết, giới chức dự định chủ yếu kết tội từ góc độ “bán quan”, thay vì trực tiếp lấy lý do “làm tổn hại nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương” làm cáo buộc cốt lõi đối ngoại. Cách xử lý phân tầng này thực chất là cố tình tách biệt việc thanh trừng chính trị với các thủ tục tư pháp.

Cách giải thích này hoàn toàn trái ngược với bài xã luận được đăng tải trên tờ Giải phóng quân báo của ĐCSTQ vào khoảng ngày 24 tháng 1 năm 2026. Bài xã luận đó, khi điểm danh Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, đã sử dụng rõ ràng các cụm từ như “chà đạp và phá hoại nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy”, đồng thời định tính vấn đề là “vấn đề chính trị và tham nhũng”, nhấn mạnh rằng việc điều tra và xử lý sẽ “chấn chỉnh tận gốc từ góc độ chính trị”. Trong ngôn ngữ chính thức của ĐCSTQ, “phá hoại chế độ trách nhiệm của Chủ tịch” nghiêm trọng hơn rất nhiều so với tham nhũng thông thường; điều này tự nó đã tiết lộ cấp độ chính trị của vấn đề.

Thay thế định tính chính trị bằng tội danh hình sự

Học giả độc lập Trung Quốc Hoàng Bân (bút danh) cho rằng, lời giải thích của “nguồn tin” nêu trên đều chỉ ra một hướng thống nhất, đó là chính quyền ĐCSTQ dự định thúc đẩy việc xử lý Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập với mục đích chính trị, nhưng lại chọn các cáo buộc hình sự làm công cụ thực hiện. Ông nói: “Trong nhiều thập kỷ qua, việc mua bán quan chức tại các cấp chính quyền của ĐCSTQ đã là một bí mật công khai, và thậm chí còn phổ biến hơn trong quân đội. Các tướng lĩnh trong quân đội thường dùng tiền mua chức vụ, sau đó thông qua việc bán quan để phát triển tay chân cấp dưới. Ngoài việc nhận hối lộ, điều này còn liên quan đến việc đưa hối lộ. Nhưng trong mắt giới chức cấp cao nhất, điều này rõ ràng thuộc về việc lôi kéo bè phái, kết đảng vì lợi ích riêng.”

Hoàng Bân nói thêm: “Vấn đề bán quan của Trương Hựu Hiệp đã tồn tại từ lâu trước khi ông ta giữ chức Phó Chủ tịch Quân ủy, Ủy ban Kỷ luật Quân đội không thể nào không biết. Tại sao trước đây có thể dung túng, mà bây giờ lại truy cứu việc vi phạm kỷ luật Đảng, kỷ luật quân đội và luật pháp quốc gia? Rất rõ ràng, việc hạ bệ Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập là vấn đề đấu tranh quyền lực. Gần đây tôi cũng nghe nói, chính quyền chuẩn bị xử lý Trương Hựu Hiệp từ góc độ tham nhũng. Cái gọi là tham nhũng của các quan chức cấp cao chủ yếu chính là bán quan chức, bởi vì ngoài ra cũng chẳng có gì khác để bán.”

Việc áp dụng các tội danh phi chính trị của ĐCSTQ

Một luật sư họ Trương ở Quảng Đông cho rằng, luật hình sự của Trung Quốc từ lâu đã hủy bỏ các tội danh mang tính chính trị như “tội phản cách mạng”, thay vào đó là dùng các tội danh phi chính trị để xử lý các vấn đề chính trị, trong đó tội nhận hối lộ là ít gây tranh cãi và dễ bị kết tội nhất. Ông nhận định: “Loại tội danh này rất dễ thao tác. Trước đây nói bắt hai quan tham, có thể có một người bị oan, nhưng hiện nay tình trạng đó rất hiếm thấy. Năm xưa xét xử Bạc Hy Lai, chẳng phải cũng dùng tội nhận hối lộ hơn 20 triệu nhân dân tệ để định tội sao?”

Bản tin của Reuters ngày 26 tháng 1 chỉ ra rằng, bài xã luận của Giải phóng quân báo đã đề cập đến việc Trương và Lưu “vi phạm và phá hoại nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch”, nhưng không đưa ra chi tiết. Nhiều nhà nghiên cứu xem cách dùng từ này là một tín hiệu chính trị nặng nề hơn so với “vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng” thông thường, có nghĩa là chính quyền đang nhấn mạnh chuỗi ra quyết định độc tôn của vị thống soái tối cao đối với quân đội.

Ông Lyle Morris thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á nói với Reuters rằng việc sử dụng cụm từ “vi phạm chế độ trách nhiệm của Chủ tịch” ám chỉ rằng Trương Hựu Hiệp “sở hữu quá nhiều quyền lực trong hệ thống, vượt quá trục quyền lực đơn nhất của tầng lớp lãnh đạo cao nhất”.

Học giả quân sự Liễu Toàn (bút danh) ở Hạ Môn, một người am hiểu mạng lưới quan hệ và quá trình “điều tra ngược” trong quân đội, nói với phóng viên rằng, sau khi sự kiện Trương Hựu Hiệp nổ ra, giới chức cấp cao lại càng nhiều lần nhấn mạnh sự trung thành của các quan chức cấp dưới đối với Trung ương, và hệ thống bộ đội cũng không ngoại lệ. Ông nói: “Hiện tại điều được coi trọng hơn là sự trung thành của cấp cơ sở đối với cấp trên. Những chức vụ được bán ra không chỉ mang lại tiền bạc, mà còn đổi lấy sự trung thành của đối phương. Điều này e rằng giới lãnh đạo cao nhất từ đầu đã không lường trước được; họ vừa muốn cấp dưới tuyệt đối trung thành, lại vừa lo sợ những người này hình thành thế lực riêng ảnh hưởng đến uy quyền của mình. Bản thân điều này đã rất khó dung hòa.” Ông cho rằng sự giằng xé giữa lòng trung thành và sự kiểm soát chính là mâu thuẫn khó nói ra công khai đằng sau cuộc thanh trừng lần này.

Liễu Toàn cho biết, các kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại) sắp diễn ra, vụ án của Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập liên quan đến mạng lưới quan hệ rất rộng, việc làm rõ toàn bộ mạng lưới này trong thời gian ngắn là không thực tế. Ông còn tiết lộ, hiện tại quá trình gọi là “điều tra ngược” đang gặp phải sự kháng cự: “Rất nhiều người đều do ông ta đề bạt, hoặc là cấp dưới của ông ta, rồi cấp dưới của cấp dưới lại đề bạt lên. Anh định điều tra tiếp xuống thế nào? Chỉ động một sợi tóc mà kéo theo toàn thân. Cuộc điều tra đối với toàn bộ mạng lưới quan hệ cuối cùng có thể sẽ chìm xuồng, nhưng đối với những nhân vật chủ chốt thì họ sẽ không dễ dàng bỏ qua.”

Theo Epoch Times