Ở tuổi 82, họa sĩ cao bồi Wayne Baize vẫn cưỡi ngựa, quăng dây và vẽ cuộc sống miền Tây

Michael Wing / The Epoch Times — nguồn đăng ngày 2/11/2026. Bản dịch đầy đủ nội dung chính.

Ngồi trên chiếc ghế ngả tại trang trại ở Texas, họa sĩ miền Tây Wayne Baize có thể trông giống những người đàn ông cùng tuổi đã nghỉ hưu từ nhiều thập niên trước. Nhưng ở tuổi 82, cựu chủ tịch Hiệp hội Họa sĩ Cao bồi Mỹ (Cowboy Artists of America — CAA) vẫn cưỡi ngựa, quăng dây và vẽ tranh.

Dẫu vậy, vào thời điểm trò chuyện, ông đang dưỡng thương. “Tuần trước một con bò đá vào chân tôi, nên giờ tôi đi hơi khập khiễng,” Baize nói với The Epoch Times. Ông đang cai sữa cho bê tại trang trại miền Tây Texas, nơi vợ chồng ông nuôi bò Hereford, thì bước tới quá gần một con bò khó tính.

Nhưng chăn nuôi không phải nghề kiếm sống chính của ông. Theo bài nguồn, Baize trưng bày và bán tranh sơn dầu về miền Tây từ khi gặp gỡ các thành viên CAA năm 1983. Họ động viên người họa sĩ trẻ chuyển từ bút chì màu sang sơn dầu. Kể từ đó, ông sống bằng cây cọ.

Xưởng vẽ, nơi ông thường tới vào buổi sáng khi có khung tranh chờ trên giá, cho thấy động lực sáng tạo của Baize. Ông tìm giữa rất nhiều ảnh tham khảo chụp trong những chuyến cưỡi ngựa ở các trang trại lân cận vùng núi Davis, trong đó có trang trại Four Sixes nổi tiếng tại Guthrie — nguồn cảm hứng của một số tác phẩm tâm đắc nhất. Hoặc ông chỉ ngước lên tường, đắm mình trong những bức sơn dầu miền Tây của người thầy nổi tiếng Tom Ryan.

“Điều đó phần nào tạo tâm thế cho tôi,” ông nói. Một bức chân dung con gái do chính ông vẽ treo cạnh chiếc đầu bò sừng dài nhồi mẫu và một hộp sọ bò rừng.

Baize thích sự thoải mái của quần jeans trong xưởng và không quá cầu toàn về trật tự. “Tôi hơi bừa bộn,” ông đùa. Sự phóng khoáng ấy cũng đi vào tác phẩm: ông thường bắt đầu mà không có bất kỳ phác thảo chuẩn bị nào.

Tuy nhiên, trước khi đặt cọ lên vải, ông vẫn cần một bước chuẩn bị. Ông phải làm dịu màu trắng chói của mặt vải bằng một lớp màu nền có sắc độ trung bình. Khi lớp ấy khô, nền trung tính cho phép ông đi vào các vùng tối hoặc xây dựng những điểm sáng.

Ông bày một bảng màu “đơn giản”. Nếu một mảng màu mới không vừa ý, ông cạo bỏ rồi làm lại. Ông tự phê bình mình nghiêm khắc hơn bất kỳ ai. “Đôi khi tôi ước những nét cọ của mình mạnh dạn hơn một chút,” ông nói. “Có lúc tôi còn rụt rè.”

Ryan, người thầy của Baize, thường bắt đầu bằng lớp vẽ lót đơn sắc; Baize thì đi thẳng vào tranh. “Phần lớn thời gian, tôi vào màu trực tiếp,” ông nói.

Đầu năm nay, Baize vẽ với nhiệt tình đặc biệt để chuẩn bị cho một sự kiện quan trọng. Đầu tháng 10, ông cùng nhiều họa sĩ miền Tây hàng đầu trên cả nước gặp nhau tại tòa nhà Legacy, khu National Western ở Denver, để kỷ niệm 60 năm thành lập CAA bằng một cuộc triển lãm.

“Cowboy Artists là một tổ chức rất đặc biệt,” Baize nói. “Gần giống như một gia đình.”

Bảy tác phẩm gốc lớn của ông được treo giữa 120 tác phẩm miền Tây mới. Theo bài nguồn, triển lãm đạt doanh số 1,1 triệu USD để hỗ trợ học bổng và các khóa thực hành cho thế hệ họa sĩ miền Tây tiếp theo.

Nếu hỏi Baize liệu thế hệ của ông có từng được xem là “mới” hay không, ký ức ông sẽ trở về bảy thập niên trước. Ông bắt đầu học vẽ riêng từ năm 12 tuổi và tiếp tục tới hết trung học. Sau đó, một lần trải nghiệm khóa nghệ thuật ở trường cao đẳng khiến ông từ bỏ hẳn việc đào tạo nghệ thuật sau phổ thông.

“Đó không phải kiểu nghệ thuật tôi muốn. Quá hiện đại,” ông nói. “Họ phê bình tác phẩm của tôi vì nó trông quá giống những gì tôi đang vẽ.”

Trong thập niên 1960, chàng trai Baize bán những bức chân dung ngựa vẽ bằng bút chì tại cửa hàng đồ miền Tây Luskey’s ở quê nhà Abilene. Ban ngày ông làm ở một bãi gỗ, cho tới cuộc triển lãm đầu tiên bán hết tranh năm 1964. “Khi ấy tôi mới có thể bắt đầu làm nghề toàn thời gian,” ông nói.

Ông chuyển từ bút chì graphite sang sơn dầu sau cuộc gặp tình cờ với Ryan, khi ấy đã là một tên tuổi lớn của hội họa hiện thực miền Tây, tại hội chợ gia súc và rodeo Fort Worth năm 1969.

“Tôi lấy hết can đảm bước tới tự giới thiệu. Ông ấy rất tử tế và mời tôi tới Lubbock, mang theo một ít tác phẩm,” Baize kể. “Ông ấy góp ý cho tôi; ông ấy có thể chê chúng không còn gì, nhưng lúc ra về tôi luôn được khích lệ.”

Baize kiên trì qua nhiều năm. Ryan, một thành viên CAA, mời ông tham gia các cuộc triển lãm, và tổ chức dần trở thành gia đình thứ hai. Baize trở thành thành viên năm 1995 và làm chủ tịch trong giai đoạn 2006–2007.

Trong sự nghiệp nhiều dấu ấn, Baize không chỉ vẽ miền Tây mà còn ghi lại hình ảnh những gương mặt lớn của vùng đất này. Ông đưa các nhân vật nổi tiếng ngoài đời như người cao bồi, chủ trại Boots O’Neal lên khung vải, khắc họa ông trên lưng ngựa dưới bầu trời Texas rộng lớn. Bức tranh hiện treo tại trang trại Four Sixes. Tác phẩm của Baize cũng có mặt lâu dài trong những bộ sưu tập tư nhân của các nhà bảo trợ nghệ thuật miền Tây danh tiếng trên khắp nước Mỹ.

Nhưng sau nhiều thập niên, những lời đánh giá Baize coi trọng nhất không đến từ giới sành nghệ thuật kiểu cách trong xã hội thượng lưu. Ông trân trọng ý kiến của những người chăn ngựa, chăn bò biết rõ từng nếp gấp trên những chiếc mũ Stetson ông vẽ, từng vết xước trên phần da bàn đạp đã mòn.

“Khi các cao bồi thích tác phẩm của tôi, đó là lời khen lớn nhất tôi có thể nhận được,” ông nói, “bởi tôi cố gắng thể hiện lối sống, đam mê và cách làm việc của họ.”

Giờ đây, nhìn lại mảnh đất, sự nghiệp và gia đình, Baize hướng về lòng biết ơn lặng lẽ. Ông coi di sản nhiều năm của mình không phải tượng đài thành công của một họa sĩ, mà là một ân phúc.

“Tôi không thể diễn tả mình đã được ban phúc đến mức nào,” ông nói. “Được sống ở đây trên mảnh đất này, nuôi vài con bò và mỗi ngày vẽ những điều mình yêu thích — điều đó còn hơn tất cả những gì một người có thể mong cầu.”

Nguồn: Michael Wing / The Epoch Times.

Đối chiếu từ tổ chức CAA

Hồ sơ chính thức của CAA ghi Wayne Baize sinh ngày 18/12/1943, gia nhập năm 1995 và từng giữ chức chủ tịch. Thông cáo ngày 20/10/2026 gọi sự kiện ở Denver ngày 2–3/10 là triển lãm thường niên lần thứ 60. Tiêu đề thông cáo nêu hơn 1,1 triệu USD; phần nội dung nói tổng thu hơn 1 triệu USD bao gồm tiền bán tác phẩm, vé và đóng góp, không chỉ doanh số tranh. CAA cho biết được thành lập năm 1965.

Bài nguồn nhắc cả mốc gặp Tom Ryan năm 1969 và mốc giao lưu với thành viên CAA năm 1983 khi kể về con đường chuyển sang sơn dầu. Hai mốc được giữ theo lời kể trong nguồn; hồ sơ CAA xác nhận vai trò hướng dẫn của Ryan nhưng không xác định thêm thời điểm chuyển chất liệu.

Phần đối chiếu trên là biên tập bổ sung. Nguồn: hồ sơ Wayne Baize của CAA; thông cáo triển lãm của CAA.