Màu sắc từng hiện diện trên những pho tượng Hy Lạp và La Mã cổ đại

Hình ảnh quen thuộc về điêu khắc Hy Lạp và La Mã cổ đại là những pho tượng cẩm thạch trắng tinh. Nhưng tác phẩm khắc họa thần linh, nhân vật quan trọng và sinh vật thần thoại ấy từng mang màu da, trang phục nhiều màu, đôi khi có họa tiết nổi bật, điểm vàng hoặc các chi tiết khảm kim loại và đá.

Theo Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, tượng gỗ và tượng cẩm thạch từng được sơn màu rực rỡ, còn tượng đồng ban đầu có sắc nâu nhạt gần màu da.

Nhà nghiên cứu Vinzenz Brinkmann giải thích trong một video rằng quan niệm điêu khắc cổ đại không có màu được hình thành từ thời Phục Hưng ở Italy vào thế kỷ XVI, khi những pho tượng phù hợp với lý tưởng nghệ thuật mà các nghệ sĩ thời ấy tìm kiếm.

Brinkmann phụ trách bộ phận nghệ thuật cổ đại tại bộ sưu tập điêu khắc Liebieghaus ở Frankfurt am Main, Đức. Ông và cộng sự đã dành hơn 40 năm nghiên cứu việc sử dụng màu của nghệ sĩ cổ đại.

Dấu vết còn lại trên tượng

Theo Brinkmann, khi các nhà khảo cổ bắt đầu khai quật di tích ở Rome rồi đến Hy Lạp vào thế kỷ XVIII, họ tìm thấy những hiện vật còn dấu sơn. Dẫu vậy, quan niệm nghệ thuật cổ đại không màu vẫn tiếp tục tồn tại.

Ngay cả trong thế kỷ XX, khi các phương pháp khoa học xác nhận tượng cổ từng được tô màu, hình dung về điêu khắc trắng vẫn có ảnh hưởng lớn.

Cẩm thạch trắng hiện chiếm ưu thế trong nhiều bộ sưu tập cổ vật hàng đầu thế giới, bao gồm bộ sưu tập hơn 30.000 tác phẩm nghệ thuật Hy Lạp và La Mã của Metropolitan.

Trên phần đầu tượng một phụ nữ La Mã cao tuổi thuộc bộ sưu tập, các nhà nghiên cứu tìm thấy dấu sắc tố ở tóc và mắt. Một vùng nhỏ còn màu trên mí mắt cho thấy pho tượng cẩm thạch, có niên đại khoảng năm 40–20 trước Công nguyên, từng được thể hiện cả lông mi.

Đá và kim loại góp phần tạo vẻ sống động

Ngoài sắc tố, người xưa còn khảm đá hoặc kim loại vào một số bộ phận cơ thể, chẳng hạn dùng bạc cho răng, đồng cho môi và núm vú.

Một đôi mắt Hy Lạp có niên đại thế kỷ V trước Công nguyên hoặc muộn hơn trong bộ sưu tập Metropolitan cho thấy hiệu quả của kỹ thuật này. Hiện vật kết hợp đồng, cẩm thạch, vật liệu thủy tinh nung kết gọi là frit, thạch anh và đá obsidian để tạo ấn tượng thị giác nổi bật.

Những chuyên gia như Brinkmann tiếp tục làm hiện ra sự rực rỡ của nghệ thuật cổ đại mà ngày nay mắt thường không còn nhìn thấy.

Theo Lorraine Ferrier, The Epoch Times, đăng ngày 13/10/2026, cập nhật ngày 14/10/2026.