Theo báo cáo của tờ “The Washington Post”, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gần đây đã tuyên bố việc nâng tầm Nhân dân tệ thành đồng tiền dự trữ chính toàn cầu là một trong những nhiệm vụ ưu tiên, nhằm thách thức vị thế thống trị lâu dài của đồng Đô la Mỹ. Bài báo chỉ ra rằng, mặc dù đồng Đô la gần đây suy yếu, giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm cùng với việc giá vàng tăng, nhưng Nhân dân tệ vẫn còn lâu mới đủ thực lực để thay thế Đô la Mỹ.

Tờ “Financial Times” của Anh cũng đưa tin, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh cần xây dựng “đồng tiền mạnh”, nâng cao vị thế của Nhân dân tệ trong thương mại quốc tế, đầu tư và thị trường ngoại hối. Điều này phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh nhằm chiếm giữ vị trí quan trọng hơn trong bối cảnh hệ thống tiền tệ toàn cầu đang thay đổi.

Tuy nhiên, tỷ trọng hiện tại của Nhân dân tệ trong dự trữ ngoại hối toàn cầu vẫn cực kỳ nhỏ — số liệu của IMF cho thấy chỉ khoảng 1,9%, thấp hơn nhiều so với thị phần khoảng 57% của Đô la Mỹ.

Bước đi quốc tế hóa và khoảng cách với thực tế

Bài viết phân tích rằng, mặc dù Trung Quốc đã nỗ lực thúc đẩy quốc tế hóa Nhân dân tệ, vị thế của đồng tiền này trong thanh toán toàn cầu và quyết toán thương mại vẫn chưa mạnh. Mặc dù Nhân dân tệ có sự tăng trưởng trong quyết toán thương mại và thị phần thanh toán quốc tế từng có lúc tăng lên, nhưng vẫn còn khoảng cách rõ rệt so với Đô la Mỹ và đồng Euro.

Theo dữ liệu mới nhất từ bne IntelliNews, thị phần của Nhân dân tệ trong quyết toán thương mại toàn cầu đã tăng lên khoảng 8%, nhưng vẫn còn khiêm tốn so với thị phần khoảng 40% của Đô la Mỹ. Điều này cho thấy xu hướng phi Đô la hóa tuy có tồn tại, nhưng tiến trình diễn ra chậm chạp.

Ngoài ra, Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS) do Trung Quốc tự chủ tuy mở rộng nhanh chóng, nhưng mức độ tham gia quốc tế và chức năng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn mạng lưới SWIFT truyền thống, làm hạn chế việc sử dụng Nhân dân tệ ở phạm vi rộng lớn hơn.

Rào cản mang tính cấu trúc: Hạng mục vốn và tính minh bạch của thể chế

Bài viết trên “The Washington Post” chỉ ra rằng, trở ngại lớn nhất để thực sự trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu không phải là môi trường bên ngoài, mà là sự kiểm soát vốn và hạn chế mở cửa thị trường của chính Trung Quốc. Nhân dân tệ hiện bị kiểm soát nghiêm ngặt, không được tự do chuyển đổi, cộng thêm tính minh bạch và khả năng dự đoán của chính sách trong nước còn thiếu sót. Đây là những nguyên nhân chính khiến các ngân hàng trung ương quốc tế không mặn mà với việc nắm giữ dự trữ bằng Nhân dân tệ.

Các bình luận quốc tế cũng nhấn mạnh, để nâng cao uy tín toàn cầu của Nhân dân tệ, Trung Quốc cần có tài khoản vốn mở hơn, khả năng tự do chuyển đổi cũng như chế độ tài chính minh bạch hơn. Tuy nhiên, những cải cách toàn diện này không hề dễ dàng đối với mô hình kinh tế chính trị hiện hành.

Ưu thế của Đô la Mỹ khó bị lung lay

Bài viết dẫn lời cựu Tổng thống Pháp gọi vị thế toàn cầu của Đô la Mỹ là “đặc quyền to lớn” (exorbitant privilege), bởi vì Đô la Mỹ không chỉ là đồng tiền dự trữ, mà còn giành được niềm tin toàn cầu nhờ vào thể chế ổn định và độ sâu thị trường của Hoa Kỳ. Ngược lại, việc nâng cao vị thế của Nhân dân tệ giống như một quá trình tiệm tiến hơn là thành công trong một sớm một chiều.

Reuters trước đó đưa tin, Trung Quốc đang tận dụng các mối liên kết thương mại đối ngoại, mở rộng mạng lưới thanh toán và hợp tác tài chính với các thị trường mới nổi để đẩy nhanh việc sử dụng Nhân dân tệ quốc tế. Tuy nhiên, các nhà phân tích nhìn chung cho rằng, việc thách thức địa vị bá chủ lâu dài của Đô la Mỹ vẫn cần một khoảng thời gian khá dài.

Các bình luận thị trường toàn cầu cũng nhắc nhở rằng, tỷ trọng của Đô la Mỹ trong hệ thống thanh toán quốc tế gần đây đã hồi phục lên mức trên 50%, trong khi Nhân dân tệ vẫn duy trì ở tỷ lệ thấp, càng làm nổi bật vị thế vững chắc của đồng Đô la.

Theo Vision Times