Bộ Y tế giải thích điều kiện đề xuất về hiến mô, tạng ở người dưới 18 tuổi

Bộ Y tế ngày 23/10 giải thích các điều kiện dự kiến áp dụng nếu cho phép người dưới 18 tuổi hiến mô, bộ phận cơ thể trong dự thảo luật sửa đổi. Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh sự khác biệt giữa hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời, cùng các bước bảo vệ trẻ trước nguy cơ bị ép buộc hoặc lợi dụng, theo Tuổi Trẻ.

Đây là đề xuất đang được thảo luận, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Bộ Y tế cho biết việc mở rộng nguồn hiến nhằm tạo thêm cơ hội ghép cho người bệnh, trong khi quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ phải được đặt lên hàng đầu.

Điều kiện khác nhau đối với người hiến còn sống và đã qua đời

Theo phần giải thích của Bộ Y tế được Tuổi Trẻ đăng tải, người dưới 18 tuổi đang sống chỉ có thể hiến mô có khả năng tái sinh, chẳng hạn tế bào gốc tạo máu, để điều trị cho người thân khi không có người trưởng thành phù hợp. Nhóm từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được đề xuất hiến cho thành viên gia đình; nhóm dưới 15 tuổi chỉ hiến cho cha, mẹ hoặc anh, chị, em ruột.

Người hiến cần đáp ứng điều kiện sức khỏe, được tư vấn độc lập và có sự đồng ý của chính mình cùng cha mẹ hoặc người giám hộ. Dự thảo tiếp tục cấm lấy thận, gan, tim, phổi hay bộ phận lành khác từ người dưới 18 tuổi đang sống.

Đối với trường hợp hiến sau khi qua đời, dự thảo yêu cầu xác định chết não hoặc chết tuần hoàn bởi hội đồng chuyên môn độc lập; người hiến đã đăng ký hoặc bày tỏ nguyện vọng trước đó và cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Việc đăng ký của người dưới 18 tuổi cần văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ và có thể thay đổi, hủy bỏ.

Biện pháp phòng ngừa cưỡng ép

Bộ Y tế cho biết dự thảo cấm mua bán, môi giới, ép buộc và lợi dụng quan hệ giám hộ hoặc nuôi con nuôi để lấy mô, bộ phận cơ thể của người chưa thành niên. Việc xác minh quan hệ giữa người hiến và người nhận, tư vấn độc lập, điều phối ghép theo danh sách chờ, cũng như xác định chết não hoặc chết tuần hoàn đều được nêu như các lớp kiểm soát.

Dự án luật vẫn đang tiếp thu ý kiến để chỉnh lý trước khi trình Quốc hội thông qua. Các vấn đề thực thi như bảo đảm trẻ thực sự tự nguyện, vận hành tư vấn độc lập và giám sát nguy cơ gây áp lực tiếp tục cần được làm rõ. Bộ Y tế đề nghị báo cơ quan có thẩm quyền nếu phát hiện dấu hiệu môi giới hoặc mua bán mô, bộ phận cơ thể người.