Tài xế xe công nghệ Trung Quốc than ít khách, giá cước giảm

Nhiều tài xế xe gọi qua ứng dụng ở Trung Quốc cho biết lượng khách giảm, thời gian chờ đơn kéo dài và giá cước thấp, trong khi số người tham gia ngành tiếp tục tăng.

Theo bài tổng hợp của phóng viên Phương Hiểu trên Epoch Times ngày 4/11, chủ đề “Tài xế xe công nghệ cảm thấy hành khách ngày càng ít” trở thành đề tài được bàn luận trên Weibo cùng ngày. Không ít tài xế cho biết gần đây họ phải chờ lâu hơn, nhận ít đơn hơn và thu nhập không bằng trước. Có người chờ một đến hai giờ tại khu thương mại vẫn không có khách; có người bật chế độ ưu đãi nhưng vẫn chỉ nhận được đơn giá thấp, khó trang trải chi phí vận hành.

Đằng sau những phản ánh này là nguồn cung xe tiếp tục tăng, cạnh tranh giá thấp giữa các nền tảng và sức ép lên thu nhập. Theo số liệu Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc được bài báo dẫn, số giấy phép tài xế xe công nghệ cấp lũy kế tăng khoảng 159% từ cuối năm 2020 đến cuối tháng 10/2024. Một khảo sát mẫu cho thấy thu nhập theo giờ của tài xế năm 2024 giảm khoảng 12,9% so với năm trước.

Tài xế nói đơn hàng giảm sau kỳ nghỉ dài

Bài báo dẫn số liệu chính thức cho biết quy mô tài xế tăng gần gấp ba trong ba năm, trong khi đơn hàng cùng kỳ chỉ tăng khoảng 60%. Gần đây, nhiều tài xế tại Trung Quốc đại lục phản ánh đơn hàng giảm mạnh sau kỳ nghỉ Quốc khánh tháng 10; các điểm đón khách trước đây đông đúc cũng thưa đơn, khiến doanh thu mỗi ca giảm đáng kể.

Một số người đăng ảnh chụp doanh thu ít ỏi. Có người trực tuyến 10 giờ nhưng chỉ thu 123 nhân dân tệ; người khác trực tuyến lâu hơn mà hầu như không nhận được đơn. Đơn giá trọn gói thấp xuất hiện nhiều. Một tài xế ở Giang Tô nói chuyến 20 km chỉ có giá 16 nhân dân tệ nhưng vẫn phải nhận để khỏi chờ không. Tại Quảng Châu, đơn 26 km giá 27,04 nhân dân tệ cũng được tài xế khác nhận ngay, cho thấy cạnh tranh giành đơn ngày càng gay gắt.

Tài khoản Weibo “白鴿-FLY” viết ngày 4/11 rằng xe công nghệ chạy không khắp phố, chờ tại khu thương mại một đến hai giờ vẫn không có đơn. Không bật ưu đãi thì không có khách, bật lên lại không kiếm được tiền. Người này cho rằng số đơn chỉ có vậy nhưng người lái ngày càng nhiều, khiến việc kiếm sống khó hơn.

Tài khoản “機械科技” cùng ngày kể gần đây thường đón được xe mới. Khi trò chuyện, người này gặp những tài xế mới mua xe trong năm nhưng kinh doanh bên ngoài khó khăn nên chạy xe bán thời gian; một tài xế Didi toàn thời gian cũng nói cảm nhận rõ số người mới gia nhập ngành tăng lên.

Tài khoản Weibo “Vetrax囂張衛視”, có gần 600.000 người theo dõi, nhận định kinh tế đi xuống tác động tiêu cực đến việc làm, khiến nhiều người thất nghiệp, không tìm được mức lương kỳ vọng, từng có thu nhập khá, và cả một số người bị đưa vào danh sách không chấp hành phán quyết tòa án, chuyển sang chạy xe công nghệ. Theo nhận định của tài khoản này, số khách và mức chi tiêu giảm, quy mô thị trường thu hẹp nhưng số người chia sẻ thị trường lại tăng.

Bài đăng nêu những mức giá khiến tác giả bất ngờ: từ sân bay Song Lưu đến trung tâm Thành Đô, gần quảng trường Thiên Phủ, chỉ 17 nhân dân tệ; từ gần đường vành đai 5 phía đông Bắc Kinh đến sân bay Thủ Đô chỉ 22 nhân dân tệ. Người viết nói nhiều tài xế từng trò chuyện trên đường đều cho biết hiện nay họ hầu như không nhận được cuốc đường dài.

Số giấy phép tăng, thị trường bão hòa

Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, cuối tháng 12/2020, tổng số giấy phép tài xế xe công nghệ đã cấp là 2,891 triệu; cuối tháng 10/2024 đạt 7,483 triệu, tăng 4,592 triệu, tương đương khoảng 159%. Như vậy, lượng giấy phép cấp lũy kế tăng lên khoảng 2,59 lần trong gần bốn năm.

“Báo cáo thường niên thị trường xe công nghệ toàn quốc năm 2024” do phân hội xe công nghệ thuộc Hiệp hội Giao thông công cộng đô thị Trung Quốc công bố cho biết từ tháng 1 đến tháng 10/2024, số giấy phép tài xế tăng từ 6,572 triệu lên 7,483 triệu, thêm 911.000 giấy. Cùng kỳ, số giấy phép vận tải phương tiện tăng từ 2,792 triệu lên 3,206 triệu, thêm 414.000 giấy. Lượng giấy phép tài xế tăng bằng khoảng 2,2 lần lượng giấy phép phương tiện tăng.

Báo cáo cho biết nguồn cung tại các thành phố lớn năm 2024 đã bão hòa, với xu hướng chung là giá mỗi đơn và thu nhập tài xế giảm.

Thu nhập theo giờ giảm 12,9%, Hợp Phì có tỷ lệ chạy rỗng 45%

Số tài xế tăng không có nghĩa số đơn tăng tương ứng. Khi nhu cầu không theo kịp nguồn cung, tài xế phải cạnh tranh để giành lượng đơn hữu hạn.

Dựa trên khảo sát mẫu, báo cáo thường niên ước tính thu nhập bình quân theo giờ năm 2024 khoảng 27 nhân dân tệ, giảm so với khoảng 31 nhân dân tệ năm 2023, tức giảm khoảng 12,9%. Chỉ tiêu này được tính sau khi trừ phần nền tảng thu và phí thông tin.

Số liệu giám sát ở một số thành phố cũng phản ánh áp lực vận hành. Trung tâm Dịch vụ quản lý vận tải đường bộ Hợp Phì, tỉnh An Huy, cho biết trong 11 tháng đầu năm 2024, mỗi xe tại địa phương bình quân nhận 11,5 đơn/ngày, tỷ lệ chạy rỗng đạt 45%; gần 80% tài xế có doanh thu ngày dưới 300 nhân dân tệ.

Truyền thông nhà nước dẫn lời một tài xế tại Hợp Phì nói trước đây sau khi trả khách thường nhanh chóng có đơn tiếp theo, còn nay thường phải chờ bên đường. Khi vào nghề năm 2021, doanh thu tháng của người này thường vượt 10.000 nhân dân tệ; sau đó công việc ngày càng khó khăn, nên năm 2024 đã bán chiếc xe mới và rời ngành.

Đơn ưu đãi và phí nền tảng tạo thêm sức ép

Ngoài việc tăng số tài xế, cạnh tranh về giá giữa các nền tảng cũng ảnh hưởng thu nhập. Để thu hút khách, nền tảng cung cấp đơn trọn gói, đơn ưu đãi với giá thấp. Hành khách biết trước giá cố định, nhưng với tài xế, ngay cả khi tắc đường hoặc phải chờ lâu, giá cước cũng không tăng, khiến thu nhập vận hành thực tế có thể tiếp tục bị thu hẹp.

Phần phí nền tảng thu cũng là mối quan tâm. Tháng 8/2025, báo 21st Century Business Herald nêu một chuyến đặt qua bản đồ Gaode do Caocao Mobility phục vụ: khách trả 21,7 nhân dân tệ, tài xế nhận 16,78 nhân dân tệ, nhà cung cấp dịch vụ thu 22,6%. Gaode thu thêm 0,5 nhân dân tệ phí dịch vụ thông tin cơ bản, đưa tổng phí lên khoảng 25% tiền khách trả.

Theo báo cáo đó, đơn hàng ở một số nền tảng tổng hợp đi qua nhiều khâu, gồm nền tảng tổng hợp, nhà cung cấp dịch vụ và nền tảng trực tiếp vận chuyển. Sau khi từng khâu thu phí, số tiền tài xế nhận cuối cùng có thể giảm thêm.

Nhiều địa phương đã cảnh báo dư thừa xe

Tình trạng cung vượt cầu thu hút chú ý tại nhiều thành phố trong những năm gần đây. Từ năm 2023, Tế Nam ở Sơn Đông, Chu Hải, Đông Hoản và Thâm Quyến ở Quảng Đông lần lượt cảnh báo rủi ro thị trường xe công nghệ, cho biết nguồn cung địa phương đang tiến tới bão hòa và khuyên người định vào nghề cân nhắc thận trọng.

Tam Á ở Hải Nam và Trường Sa ở Hồ Nam từng tạm dừng tiếp nhận một số giấy phép kinh doanh xe công nghệ hoặc giấy phép vận tải phương tiện mới. Urumqi ở Tân Cương cũng từng ban hành cảnh báo rủi ro thị trường.

Dịch đầy đủ nội dung chính từ bài của Phương Hiểu, Epoch Times tiếng Trung, ngày 4/11/2026.