Thứ Ba, 17.11.2026Tiếng Việt / Hoa Kỳ
Giới thiệu
DKN.TVĐại Kỷ Nguyên — Mang đến giá trị cuộc sống
Âm nhạc

Sức trẻ trong Concerto kèn horn số 1 của Richard Strauss

Richard Strauss viết bản concerto giọng Mi giáng trưởng khi 18 tuổi. Trong tác phẩm, những tiếng kèn gọi rộn rã nối tiếp các đoạn trữ tình, gợi ảnh hưởng của người cha và âm nhạc thời kỳ đầu Lãng mạn.

Tuệ Minh ·
Minh họa kèn horn bằng đồng đặt trên nền vải sẫm màu
Ảnh minh hoạ

Với những người quen nghe các tác phẩm giao hưởng quy mô lớn của Richard Strauss thời hậu Lãng mạn, có lẽ khó hình dung âm nhạc của ông từng nghiêng nhiều về lối viết cổ điển. Trong những bản thơ giao hưởng từ Don Juan, tác phẩm đưa ông đến với công chúng rộng rãi, đến Ein Heldenleben mang dấu ấn tự truyện, Strauss phát triển các lý tưởng của Trường phái Tân Đức. Âm nhạc dàn nhạc của ông vẫn thường xuyên được trình diễn nhờ cách phối khí tinh tế và ngôn ngữ hòa âm phong phú.

Những sáng tác đầu tay của Strauss đi theo hướng khác. Ông chịu ảnh hưởng của Robert Schumann và Felix Mendelssohn, hai nhà soạn nhạc thời kỳ đầu Lãng mạn biết dung hòa sức biểu cảm với sự sáng rõ. Năm 18 tuổi, Strauss viết Concerto kèn horn số 1 giọng Mi giáng trưởng, tác phẩm về sau trở thành một phần quan trọng trong tiết mục dành cho nhạc cụ này. Tiếng kèn gọi đầy hứng khởi mở đầu tác phẩm mang dấu ấn cổ điển trong âm nhạc thời trẻ của ông.

Nghe hai chương đầu

Tác giả George Cai giới thiệu hai chương Allegro và Andante qua bản thu của nghệ sĩ kèn horn Hermann Baumann với Dàn nhạc Gewandhaus do Kurt Masur chỉ huy. Ở đầu chương Allegro, sau lời tuyên bố dứt khoát của kèn độc tấu, bộ dây và bộ hơi đáp lại theo lối trang trọng gợi nhớ Mozart. Khi kèn trở lại với một giai điệu giàu biểu cảm, bên dưới chỉ còn những nốt móc đơn rất nhẹ của bộ dây.

Ở khoảng phút 1:33, hãy nghe cách các đàn violin và kèn độc tấu trao đổi câu nhạc. Sự đan xen giữa các bè tạo nên một đoạn trữ tình. Khả năng viết phần độc tấu giàu sắc thái ấy gắn với một ảnh hưởng lớn trong tuổi thơ Richard Strauss, người cha Franz Joseph Strauss.

Franz Strauss vừa hướng dẫn việc học nhạc của con, vừa là một trong những nghệ sĩ kèn horn hàng đầu thế kỷ XIX. Ông chơi kèn horn chính trong dàn nhạc cung đình Munich và được đánh giá cao về kỹ thuật. Ông chỉ cho con những khả năng của nhạc cụ, góp ý các sáng tác đầu tay và giới thiệu âm nhạc của Mozart, Haydn và Beethoven.

Khoảng phút 2:50, một tiếng kèn gọi ở giọng Sol thứ dẫn sang giai điệu mới. Bộ hơi gỗ đệm cho kèn, còn các bè sáo thoắt ẩn thoắt hiện. Đến 3:56, âm nhạc dần dâng lên. Sắc thái trầm tư nhường chỗ cho vẻ hào sảng, dẫn vào đoạn dàn nhạc với tiếng bộ dây vút lên theo lối gợi nhớ Schumann.

Từ phút 5:38, không khí đổi hẳn. Strauss dùng âm vực thấp của kèn để gợi sự trầm ngâm. Điệu La giáng mang màu sắc dịu hơn. Đúng lúc âm nhạc lắng xuống thấp nhất, kèn cất tiếng trở lại.

Khoảng phút 8:00, kèn độc tấu đưa ra một giai điệu sáng, đầy sức trẻ. Vẻ trầm tư sau đó quay lại và âm nhạc dường như tan dần, trước khi kèn cất lên một tiếng gọi cuối cùng.

Bản dịch bài của George Cai trên The Epoch Times. Đối chiếu tác phẩm với danh mục Universal Edition. Đọc thêm bài về Concerto kèn horn số 2 của Strauss.

DKN.TV

Tìm kiếm trên DKN