“The Pickwick Papers”: Chuyến du ngoạn hóm hỉnh qua những nét lập dị của người Anh

Bài điểm phim của Ian Kane, The Epoch Times. Tác phẩm được đánh giá là phim hài, chính kịch, thời lượng 1 giờ 49 phút; phần giới thiệu ghi năm 1952.

Trước khi Charles Dickens trở thành cái tên nhiều thế hệ học sinh gặp trong các bài đọc được giao, ông là một nhà báo trẻ chạy theo hạn nộp bài và cố gắng mang lại tiếng cười cho mọi người.

“The Pickwick Papers” ban đầu ra mắt dưới dạng những tập truyện hằng tháng giá rẻ năm 1836, trước khi được xuất bản thành tiểu thuyết năm 1837. Thành công ấy góp phần đưa Dickens, khi đó viết dưới bút danh Boz, trở nên nổi tiếng. Bộ phim năm 1952 giữ nguyên tinh thần hài hước, đưa vào gần như mọi cảnh phim những kiểu cách khoa trương, các sự hiểu lầm và những nhân vật tự chuốc rắc rối vì lời nói.

Điều đó tạo nên hương vị thú vị riêng giữa rất nhiều phim chuyển thể Dickens. Nước Anh trong phim đầy áo gilet, xe ngựa, đường quê, phòng khách và những con người coi phép tắc xã giao nghiêm túc gần như một tín ngưỡng.

Biên kịch kiêm đạo diễn Noel Langley rõ ràng yêu thích tiếng Anh. Trước đó, ông đã chuyển thể Dickens với “Scrooge” năm 1951; các kịch bản ông tham gia còn có “The Wizard of Oz” năm 1939.

Ông xử lý “The Pickwick Papers” bằng những màn đối đáp dài, phản ứng giàu biểu cảm và các tính cách rất đỗi lập dị. Trang phục của Beatrice Dawson góp phần đáng kể tạo nên không khí thời đại; công việc này giúp bà được đề cử Oscar cho thiết kế phục trang xuất sắc ở hạng mục phim đen trắng.

Khi viết truyện dài kỳ này, Dickens vẫn ở đầu sự nghiệp, nhiều năm trước khi tác phẩm của ông đầy những trại trẻ mồ côi, nhà tù, nhà tế bần và bóng ma Giáng sinh. Ở đây, dường như ông đặc biệt thích thú trước sự khoa trương, các quy tắc xã hội và thôi thúc dường như vô tận của con người: muốn tỏ ra đáng kính trong lúc tự biến mình thành trò cười.

Ông Jingle không thể sửa tính

Samuel Pickwick, do James Hayter đóng, có một kế hoạch lớn. Ông định đi khắp nước Anh, quan sát hành vi con người và báo cáo những phát hiện cho Câu lạc bộ Pickwick. Đồng hành là Nathaniel Winkle, do James Donald đóng; Tracy Tupman, do Alexander Gauge đóng; và Augustus Snodgrass, do Lionel Murton đóng.

Những cuộc phiêu lưu của ba quý ông này cung cấp cho Pickwick nhiều tư liệu hơn ông có lẽ đã dự tính. Winkle sớm bị cuốn vào một cuộc đấu tay đôi, còn Tupman say mê Rachel Wardle, do Kathleen Harrison đóng. Một chuyến đi chơi vô hại có thể biến thành chuyện đau đầu nhanh đến đáng ngạc nhiên.

Rồi xuất hiện ông Jingle, do Nigel Patrick đóng, một “diễn viên lưu diễn” nói nhanh như gió. Ông có câu trả lời cho mọi chuyện và hiếm khi ngại nói dối nếu có lợi cho mình. Jingle nói bằng những cụm ngắn, lạ lùng; ông bịa ra bất cứ câu chuyện nào có ích lúc ấy, và thường biến mất sau khi để lại cho người khác mớ rắc rối mình tạo nên.

Jingle liên tục gặp nhóm du khách tại các quán trọ, bữa tiệc và điền trang. Sự xuất hiện của Sam Weller, do Harry Fowler đóng, cuối cùng mang tới cho Pickwick một người bạn đồng hành có óc thực tế.

Trở về London, một sự hiểu lầm với bà Bardell, do Hermione Baddeley đóng, khiến Pickwick phải đối mặt vụ kiện vì thất hứa kết hôn. Đến lúc đó, cuộc nghiên cứu hành vi con người vốn gọn ghẽ của ông đã hoàn toàn đi chệch dự tính.

Hết rắc rối này tới rắc rối khác

Phần lớn khán giả có lẽ không chờ đợi một bộ phim hài cổ trang Anh dài gần hai giờ, kể về bốn quý ông đáng kính rong ruổi quanh nước Anh đầu thế kỷ XIX, lại dễ xem, chứ chưa nói tới gây cười.

Chất hài được bồi đắp dần. Các tình huống kỳ quặc nối nhau, cho tới khi những cảnh về sau trở nên hết sức buồn cười chính bởi mọi chuyện mà các quý ông đã tự khiến mình vướng vào.

Điều đó phần lớn đến từ cách dàn diễn viên đối diện những hoàn cảnh vô lý với vẻ nghiêm túc tuyệt đối. Hayter trao cho Pickwick sự đĩnh đạc hiền hòa giữa hiểu lầm, mưu mẹo của Jingle và đủ kiểu bẽ bàng trước đám đông.

Patrick đặc biệt hài hước trong vai Jingle, với những câu nói ngắn phóng nhanh như súng liên thanh, khiến mỗi lần ông xuất hiện đều nguy hiểm cho ai cả tin. Fowler đem tới cho Sam Weller những phản xạ thực tế mà Pickwick rất cần. Baddeley cùng Donald Wolfit, người đóng luật sư nguyên đơn Serjeant Buzfuz, tạo nên vài tràng cười lớn nhất khi vụ kiện của bà Bardell ra tòa.

Nhịp lời thoại đôi lúc nhanh đến mức gần như vô lý. Phụ đề có thể giúp một số khán giả Mỹ khỏi phải tua lại những màn đối đáp nhiều lần. Jingle đẩy điều này xa nhất, tuôn ra các cụm ngắn nhanh đến nỗi người quanh ông hầu như không kịp phân định những câu chuyện ông vừa bịa.

Khi những trò náo loạn lần lượt kết thúc, cả bộ phim đã tích lũy một đà hài hước tuyệt vời và đi tới kết cục hạnh phúc, tràn đầy “thiện chí, hy vọng tốt đẹp, bản tính tốt lành”, như chính Pickwick nói.

Nhiều người có thể chỉ mong xem một bộ phim hài Anh cũ dễ chịu, rồi bất ngờ cười nhiều hơn dự tính.

“The Pickwick Papers” có trên GanJingWorld. Đạo diễn: Noel Langley. Diễn viên chính: James Hayter, James Donald, Nigel Patrick. Phim chưa được phân loại độ tuổi, dài 1 giờ 49 phút. Mục thông tin phát hành của bài nguồn ghi ngày 5/5/1954. Tác giả chấm 4,5/5 sao.

Nguồn: The Epoch Times – Ian Kane.