Tòa án Mỹ cho phép vụ kiện xAI về tuabin điện tiếp tục được xem xét

Tòa án liên bang tại Mỹ đã bác đề nghị của xAI về việc chấm dứt một vụ kiện liên quan đến các tuabin khí cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu của công ty, cho phép vụ việc tiếp tục được xem xét. Đây là quyết định về việc tiếp tục vụ kiện, chưa phải phán quyết xác định trách nhiệm của công ty.

Theo The Epoch Times ngày 2/11, công ty trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sở hữu lập luận rằng các tuabin tại nhà máy điện được miễn yêu cầu cấp phép theo Kế hoạch thực thi của bang Mississippi (SIP), và nguyên đơn không thể khởi kiện theo Đạo luật Không khí sạch liên bang. SIP là tập hợp quy định và tài liệu mà một bang sử dụng để đạt và duy trì chất lượng không khí sạch.

Tuy nhiên, trong phán quyết ngày 30/10, Tòa án Liên bang khu vực Bắc Mississippi, phân khu Oxford, đã bác các lập luận này. Nguyên đơn là Hiệp hội Quốc gia vì sự tiến bộ của người da màu (NAACP) và một tổ chức trực thuộc.

Trong đơn kiện tháng 4, NAACP cáo buộc xAI và công ty con MZX Tech LLC đã lắp đặt, vận hành 27 tuabin khí gây ô nhiễm, gọi chung là Nhà máy khí Colossus, ở Southaven, Mississippi, “không có giấy phép về khí thải và không quan tâm đến sức khỏe, sự an toàn của những người sống gần đó”.

Đơn kiện cho rằng nhà máy thải ra lượng đáng kể các chất ô nhiễm có hại, gồm các oxit nitơ (NOx) và formaldehyde, có liên hệ với sự gia tăng bệnh hen suyễn, bệnh đường hô hấp, vấn đề tim mạch và một số bệnh ung thư ở người tiếp xúc. Theo nguyên đơn, khí thải không dừng ở ranh giới Mississippi mà còn ảnh hưởng đến cư dân Tennessee.

Nguyên đơn cáo buộc 27 tuabin chưa có giấy phép có khả năng phát thải hơn 1.700 tấn NOx tạo khói mù, có thể khiến nhà máy trở thành nguồn NOx công nghiệp lớn nhất khu vực đô thị Memphis.

Các tuabin cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu Colossus 2 của xAI. Phần trình bày cáo buộc trong lệnh của tòa ngày 30/10 xác định nhà máy điện ở Southaven, Mississippi, còn trung tâm dữ liệu ở Whitehaven, Memphis, Tennessee.

Nguyên đơn cho rằng việc xây dựng và vận hành nguồn phát thải cố định mà chưa có giấy phép vi phạm SIP của Mississippi, đồng thời cáo buộc vi phạm Đạo luật Không khí sạch liên bang (CAA).

Trong hồ sơ tháng 6, xAI lập luận rằng các “tuabin tạm thời di động” tại nhà máy là “nguồn di động” nên không thuộc yêu cầu cấp phép xây dựng và vận hành theo SIP. Công ty cho rằng các yêu cầu này nhằm vào nguồn ô nhiễm cố định.

xAI cũng lập luận CAA chỉ cho phép một chủ thể kiện nhân danh chính mình, nên một tổ chức chỉ có thể kiện nếu lợi ích trực tiếp của tổ chức bị ảnh hưởng. Theo công ty, NAACP không chịu thiệt hại với tư cách tổ chức nên không thể đưa yêu cầu này ra tòa theo CAA.

Trong phán quyết ngày 30/10, Thẩm phán Debra M. Brown bác các lập luận đó. Bà nhận định tuabin của Nhà máy khí Colossus không thể được coi là nguồn ô nhiễm di động vì chúng không phải phương tiện giao thông hoặc động cơ phi đường bộ. Vì vậy, xAI không thể viện dẫn ngoại lệ dành cho nguồn di động để được miễn yêu cầu cấp phép theo CAA.

Thẩm phán cũng nêu CAA cho phép rõ ràng các hiệp hội khởi kiện theo cơ chế kiện của công dân, và NAACP có tư cách khởi kiện theo luật này.

The Epoch Times cho biết đã liên hệ xAI để xin bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi vào thời điểm xuất bản.

Bộ Tư pháp Mỹ trước đó đã nộp kiến nghị ủng hộ xAI, đề nghị bác vụ kiện vì lo ngại vụ việc cản trở đổi mới và an ninh của Mỹ trong lĩnh vực AI, theo thông cáo ngày 16/6 của bộ.

Bộ Tư pháp nói trung tâm dữ liệu sử dụng các tuabin đang bị kiện để huấn luyện và phát triển mô hình AI mới, có vai trò quan trọng với nền kinh tế Mỹ cũng như Bộ Chiến tranh. Phân ban Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên (ENRD) thuộc Bộ Tư pháp đã nộp kiến nghị.

“Bộ Tư pháp sẽ không khoanh tay đứng nhìn khi các tổ chức tư nhân sử dụng luật môi trường để làm suy yếu an ninh quốc gia của chúng ta”, ông Adam Gustafson, Phó trợ lý Bộ trưởng Tư pháp thứ nhất phụ trách ENRD, nói trong thông cáo.

Theo The Epoch Times, tác giả Naveen Athrappully.