Mỹ, Nhật, Australia và Philippines nhất trí mở rộng hợp tác quốc phòng

Mỹ, Nhật Bản, Australia và Philippines nhất trí mở rộng hợp tác quốc phòng tại cuộc họp an ninh khu vực ở Cebu, Philippines, ngày 28/10, trong đó có phối hợp chặt chẽ hơn về tập trận và chính sách quốc phòng.

Bốn nước cũng thảo luận cùng đầu tư vào hạ tầng quân sự tại Philippines. Manila đang tăng cường quan hệ an ninh với các đối tác trong bối cảnh nhiều lần đối đầu với tàu Trung Quốc ở Biển Đông.

Tham dự cuộc họp bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng có Bộ trưởng Pete Hegseth của Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro.

Sau cuộc họp, ông Hegseth nhấn mạnh hợp tác quân sự thiết thực dọc chuỗi đảo thứ nhất, gồm các đảo kéo dài từ Nhật Bản qua Đài Loan tới Philippines.

“Chúng tôi đang vượt khỏi lời nói để đi tới hợp tác thiết thực dọc chuỗi đảo thứ nhất — tăng cường khả năng sẵn sàng nhằm bảo đảm hòa bình thông qua sức mạnh”, ông viết ngày 29/10.

Ông Hegseth và ông Teodoro cũng thảo luận hiện đại hóa hệ thống chỉ huy, kiểm soát quân sự, tăng cường hợp tác an ninh và răn đe những mối đe dọa tại Biển Đông.

Ông Hegseth viết ngày 29/10 rằng hai bên đang đẩy nhanh nỗ lực hiện đại hóa lực lượng vũ trang Philippines và nâng khả năng phối hợp tác chiến dọc chuỗi đảo thứ nhất, tức khả năng lực lượng Mỹ và Philippines hoạt động cùng nhau.

Tại họp báo ngày 29/10, ông Marles cho biết bốn nước thảo luận phối hợp hoạt động quân sự, cùng đầu tư hạ tầng tại Philippines và cải thiện phối hợp chính sách quốc phòng. Ông nhắc tới những công trình hạ tầng hiện có trên đảo Luzon và Mindanao, nhưng không công bố dự án xây dựng mới hay cam kết tài trợ cụ thể.

Ông Marles cũng mô tả sự hợp tác ngày càng tăng trong tập trận. Hàng trăm quân nhân Australia tham gia cuộc tập trận Balikatan Mỹ–Philippines năm nay; hàng trăm quân nhân Mỹ dự kiến tham gia cuộc tập trận Alon giữa Australia và Philippines vào năm tới.

Các cuộc thảo luận diễn ra khi Keen Sword 27, cuộc tập trận đa quốc gia gồm cả bốn nước và năm quốc gia khác, kết thúc ngày 29/10.

Trong tuyên bố ngày 29/10 do lực lượng Mỹ tại Nhật Bản phát hành, Chuẩn đô đốc Jay Clark, Giám đốc Nhóm Kiểm soát Tập trận Song phương của Keen Sword, nhấn mạnh tầm quan trọng của hạ tầng và phối hợp giữa các lực lượng đối tác.

Ông Clark nói cuộc tập trận cho thấy khả năng cung cấp hạ tầng thiết yếu để hỗ trợ các đối tác hợp tác về tác chiến, y tế, hậu cần và duy trì lực lượng. Cuộc tập trận cũng giúp tiếp tục hoàn thiện những kênh liên lạc song phương và liên minh có khả năng chống chịu.

Tranh chấp trên biển giữa Philippines và Trung Quốc

Ông Teodoro và ông Koizumi còn hội đàm song phương ngày 28/10, bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về hoạt động cưỡng ép ngày càng thường xuyên của Trung Quốc quanh Nhật Bản, cùng những hành động nguy hiểm tiếp diễn đối với Philippines tại Biển Đông.

Hai bộ trưởng phản đối nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép, đồng thời nhất trí tăng hợp tác quốc phòng. Nội dung gồm kế hoạch chuyển giao thiết bị và tiếp tục đàm phán thỏa thuận bảo vệ thông tin quân sự mật. Thảo luận về thiết bị nối tiếp các cuộc trao đổi được công bố hồi tháng 5.

Theo quân đội Philippines, tàu Trung Quốc ngày 24/9 đã ngăn cản một chuyến tiếp tế cho binh sĩ nước này đóng tại Bãi Cỏ Mây.

Phán quyết của tòa trọng tài quốc tế năm 2016 bác bỏ cơ sở pháp lý cho các yêu sách biển rộng lớn của Trung Quốc trên phần lớn Biển Đông. Bắc Kinh từ chối công nhận phán quyết.

Bắc Kinh cáo buộc Manila cản trở việc dự họp

Khi hội nghị quốc phòng ASEAN kết thúc ngày 29/10, Bắc Kinh cáo buộc một chính trị gia Philippines không được nêu tên cản trở sự tham gia của Trung Quốc.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương đưa ra cáo buộc tại họp báo nhưng không xác định chính trị gia hoặc những trở ngại cụ thể. Ông cũng nói nhiều nước ASEAN phản đối cách làm của Philippines, song không nêu tên các nước.

Trung Quốc cử tùy viên quốc phòng thay Bộ trưởng Đổng Quân tham dự.

Bất đồng mới nối tiếp tranh cãi ngoại giao ngày 19/10, khi Manila triệu Đại sứ Trung Quốc Jing Quan vì những phát biểu mà quan chức Philippines hiểu là đe dọa sử dụng vũ lực.

Ông Teodoro, người chủ trì hội nghị ASEAN, bác bỏ lập luận của Bắc Kinh rằng các thành viên ASEAN khác phản đối cách Philippines xử lý việc Trung Quốc tham gia.

“Về phía ASEAN, tôi không tin các nước thành viên ASEAN của chúng tôi cảm thấy như vậy. Nếu có, họ đã cho tôi biết”, ông nói tại họp báo bế mạc ngày 29/10. “Vì vậy, đó là lập trường của Trung Quốc, không phải lập trường của ASEAN.”

Ông Teodoro nói Trung Quốc đã được tạo cơ hội trình bày quan điểm, nhưng các đối tác đối thoại phải tuân thủ quy tắc ASEAN.

Ông nhấn mạnh không nước nào có quyền định nghĩa các quy trình ASEAN ngoài chính các nước thành viên; cách một đối tác được trình bày ý kiến do ASEAN quyết định.

Theo Arthur Zhang, The Epoch Times.