Hồng Kông kích hoạt nhận diện khuôn mặt trên mạng camera SmartView
Cảnh sát Hồng Kông bắt đầu dùng tính năng nhận diện khuôn mặt bằng AI từ ngày 16/11. Tổ chức Human Rights Foundation nêu lo ngại về thời gian lưu dữ liệu và nguy cơ theo dõi người bất đồng chính kiến.

Cảnh sát Hồng Kông ngày 16/11 kích hoạt tính năng nhận diện khuôn mặt bằng trí tuệ nhân tạo trên mạng camera giám sát SmartView. Hệ thống có thể dùng hình ảnh từ camera để nhận dạng và tìm người. Chính quyền cho biết tính năng này phục vụ điều tra tội phạm, truy tìm nghi phạm và người mất tích. Các nhà hoạt động nhân quyền lo ngại công nghệ cũng có thể được dùng để theo dõi người bất đồng chính kiến và các hoạt động chính trị.
Phạm vi mạng lưới và quyền sử dụng
Theo bản tin của SecretChina do Lập Minh tổng hợp, chính quyền Hồng Kông triển khai SmartView theo ba giai đoạn từ năm 2024 với lý do bảo đảm an ninh quốc gia và an toàn công cộng. Mục tiêu là đạt khoảng 60.000 camera vào năm 2028. Giai đoạn đầu kết thúc vào cuối năm 2025 với khoảng 5.000 camera do cảnh sát lắp và khoảng 6.000 nguồn hình ảnh kết nối từ các cơ quan, tổ chức công. Giai đoạn hai bắt đầu tháng 4/2026. Đến đầu tháng 11, số camera do cảnh sát lắp đặt hoặc kết nối từ các đơn vị công đã vượt 10.000. Bản tin cho biết chưa có số liệu riêng về phần tăng thêm trong giai đoạn hai.
Giám đốc Cảnh sát Hồng Kông Joe Chow Yat-ming cho biết SmartView đã hỗ trợ điều tra hơn 2.000 vụ, trong đó có án mạng và phóng hỏa, với gần 3.000 người bị bắt. Ông nói tính năng mới có thể tăng hiệu quả truy tìm nghi phạm và người mất tích, đồng thời có tác dụng răn đe.
Trước những câu hỏi về quyền riêng tư, ông Chow cho biết camera ghi hình tại nơi công cộng và việc sử dụng nhận diện khuôn mặt phải qua xét duyệt, với cơ chế kiểm soát quyền truy cập. Ông không công bố liệu hệ thống có nhận diện được người đeo khẩu trang hay không, với lý do tránh cung cấp thông tin giúp người vi phạm né tránh điều tra.
Ngoài đường phố và các không gian công cộng ngoài trời, SmartView cũng tiếp nhận hình ảnh từ một số khu thương mại. SecretChina nêu bốn địa điểm đồng ý kết nối camera là Olympian City, Tuen Mun Town Plaza, Kwai Chung Plaza và khu thương mại Ling tại Fanling thuộc Hội Nhà ở Hồng Kông.
Lo ngại về lưu dữ liệu và giám sát chính trị
Human Rights Foundation (HRF), tổ chức nhân quyền có trụ sở tại New York, cho biết trong bản tin ngày 13/11 rằng dữ liệu nhận diện khuôn mặt dự kiến được lưu khoảng 180 ngày, gấp sáu lần thời hạn lưu hình ảnh CCTV thông thường. Tổ chức này cảnh báo thời gian lưu dài làm tăng rủi ro đối với quyền riêng tư.
HRF nhắc lại việc cảnh sát Hồng Kông từng dùng hình ảnh camera để giám sát các cuộc biểu tình dân chủ và thu thập chứng cứ điều tra. Theo tổ chức này, việc mở rộng mạng camera và thêm nhận diện khuôn mặt có thể cho phép cơ quan chức năng tự động nhận dạng và theo dõi hành trình của những người cụ thể, kể cả người bất đồng chính kiến. Điều đó có thể chuyển hoạt động giám sát từ truy xuất hình ảnh sau sự kiện sang theo dõi tức thời hoặc liên tục.
SecretChina nhận định SmartView có điểm tương đồng về công nghệ với các chương trình Thiên Võng và Tuyết Lượng ở Trung Quốc đại lục. Các chương trình này kết hợp camera diện rộng và AI để xác định danh tính, tìm kiếm và theo dõi người. Khi mạng lưới được mở rộng, các vấn đề được đặt ra gồm cách lưu dữ liệu, thẩm quyền sử dụng và trách nhiệm giám sát. Các tổ chức nhân quyền cảnh báo rằng thiếu cơ chế giám sát minh bạch và biện pháp bảo vệ thích hợp có thể làm thu hẹp quyền riêng tư và không gian hoạt động công cộng.
Nguồn bài: SecretChina, Lập Minh. Đối chiếu: phát biểu của Giám đốc Cảnh sát Hồng Kông do RTHK tường thuật, báo cáo của Cục An ninh Hồng Kông về SmartView và bản tin của Human Rights Foundation.


