GDP Đài Loan quý III tăng 14,36%, ngân hàng trung ương cảnh báo rủi ro tài trợ AI

Tổng cục Chủ kế thuộc Hành chính viện Đài Loan công bố ngày 30/10 rằng kinh tế Đài Loan quý III tăng 14,36% so với cùng kỳ, cao hơn 2,94 điểm phần trăm so với dự báo tháng 8. Theo bài viết của SecretChina, đây là quý thứ tư liên tiếp tăng trưởng hai chữ số và là mức tăng cao nhất của quý III trong 48 năm.

GDP quý III tăng 14,36%

Theo Liberty Times được SecretChina dẫn lại, Tổng cục Chủ kế cho biết các cơ hội kinh doanh từ trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao và dịch vụ đám mây tiếp tục mở rộng. Cùng với nhu cầu tích trữ linh kiện điện tử để phục vụ sản phẩm tiêu dùng mới và tác động của giá sản phẩm tăng, xuất khẩu quý III tăng 44,63% so với cùng kỳ. Hoạt động thương mại tam giác cũng đạt kết quả nổi bật. Tính cả hàng hóa và dịch vụ, xuất khẩu thực tăng 21,12%, cao hơn dự báo 1,46 điểm phần trăm.

Về đầu tư, để đáp ứng việc đẩy nhanh xây dựng hạ tầng AI và nâng cấp, mở rộng các ứng dụng liên quan, doanh nghiệp tích cực cải thiện quy trình sản xuất tiên tiến, công nghệ và công suất. Nhập khẩu thiết bị tư liệu sản xuất tính bằng Tân Đài tệ trong quý III tăng 58,5% so với cùng kỳ; riêng thiết bị bán dẫn tăng 35,66%. Đầu tư vào máy móc, thiết bị vận tải, sở hữu trí tuệ và công trình xây dựng đều tăng. Ước tính sơ bộ tổng tích lũy vốn quý III, gồm đầu tư cố định của chính phủ, doanh nghiệp công và tư nhân cùng biến động hàng tồn kho, tăng thực 26,36%, cao hơn dự báo 4,26 điểm phần trăm.

Kết quả lợi nhuận tốt của doanh nghiệp thúc đẩy thị trường cổ phiếu lập mức cao mới; thị trường việc làm cũng tiếp tục cải thiện, bổ sung tài sản và thu nhập của hộ gia đình. Cùng với nhu cầu mua ô tô phục hồi và điện thoại mới bán chạy, doanh thu bán lẻ và dịch vụ ăn uống quý III lần lượt tăng 7,6% và 3,93%.

Tiêu dùng trong các lĩnh vực thông tin và truyền thông, vui chơi giải trí, giao thông vận tải cùng các lĩnh vực khác tiếp tục tăng. Giao dịch sôi động trên thị trường tài chính cũng thúc đẩy mạnh doanh thu phí chứng khoán và quỹ đầu tư. Du lịch xuyên biên giới tiếp tục làm tăng chi tiêu của người dân Đài Loan ở nước ngoài. Tiêu dùng tư nhân quý III được ước tính tăng thực 5,37%, nhỉnh hơn dự báo 0,01 điểm phần trăm.

Ngân hàng trung ương cảnh báo rủi ro tài trợ AI

Theo United Daily News được SecretChina dẫn lại, dù số liệu kinh tế và xuất khẩu gần đây của Đài Loan khả quan nhờ làn sóng AI, ngân hàng trung ương đã cảnh báo thị trường cần chú ý bốn rủi ro mang tính cơ cấu: tài trợ AI, bất bình đẳng về tác động của lạm phát, áp lực tài khóa gia tăng tại các nước lớn, và địa chính trị cùng biến đổi khí hậu. Những yếu tố này có thể làm tăng biến động thị trường tài chính và tạo sức ép giảm tốc đối với kinh tế vĩ mô.

Thứ nhất, rủi ro tài trợ AI. Khi công nghệ AI phát triển bùng nổ, dòng vốn tập trung mạnh vào các ngành liên quan. Ngân hàng trung ương cảnh báo rằng nếu việc thương mại hóa AI và tạo doanh thu không theo kịp kỳ vọng, hoặc đầu tư quá mức tạo bong bóng, có thể xuất hiện hiệu ứng dây chuyền khiến giá tài sản tài chính giảm và phát sinh rủi ro vỡ nợ tài trợ.

Thứ hai, bất bình đẳng về tác động của lạm phát. Dù số liệu lạm phát tổng thể có thể hạ nhiệt, giá các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và tiền thuê nhà vẫn ở mức cao đối với người thu nhập thấp hoặc một số nhóm dân cư. Điều này làm gia tăng khác biệt giữa các tầng lớp thu nhập về cảm nhận thực tế trước giá cả tăng và áp lực sinh hoạt.

Thứ ba, áp lực tài khóa tại các nước lớn gia tăng. Tổng nợ chính phủ của nhiều nền kinh tế lớn, đặc biệt là các nước phát triển như Mỹ, tiếp tục tăng. Trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài, chi phí lãi vay lớn làm nặng thêm gánh nặng tài khóa, qua đó thu hẹp dư địa chính sách tài khóa để ứng phó suy thoái trong tương lai.

Thứ tư, địa chính trị và biến đổi khí hậu. Xung đột thương mại, chiến tranh khu vực và các bất định chính trị khác, chẳng hạn nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, cùng thiệt hại thực tế đối với sản xuất nông nghiệp, công nghiệp do thời tiết cực đoan thường xuyên xảy ra, tiếp tục làm tăng chi phí tiềm ẩn và biến động của kinh tế toàn cầu từ phía cung.

Ngân hàng trung ương chỉ ra rằng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn của Mỹ tiếp tục mở rộng chi tiêu vốn. Tuy nhiên, hạn chế về điện và thiết bị, cùng sự phản đối của cư dân và quá trình thẩm định của chính quyền địa phương, có thể khiến lịch đưa trung tâm dữ liệu vào sử dụng bị trì hoãn. Đồng thời, các doanh nghiệp đám mây mới và nhà phát triển trung tâm dữ liệu ngày càng phụ thuộc vào tín dụng tư nhân, tài trợ có tài sản bảo đảm và huy động vốn qua công ty chuyên biệt (SPV), làm tăng mức đòn bẩy và độ phức tạp của hoạt động tài trợ.

Ngân hàng trung ương nhắc nhở rằng nếu lợi nhuận và hiệu quả đầu tư AI trong tương lai không đạt kỳ vọng, việc định giá lại tài sản và rủi ro tín dụng có thể lan truyền lẫn nhau, khuếch đại biến động thị trường tài chính và kìm hãm đầu tư AI.

Theo bài của Lý Tịnh Dao, SecretChina, ngày 31/10/2026. Đối chiếu số liệu GDP: Tổng cục Chủ kế Đài Loan, ngày 30/10/2026. Đây là số ước tính sơ bộ; mức tăng so với quý trước sau điều chỉnh mùa vụ, quy đổi theo năm, là 13,48%, khác với mức tăng 14,36% so với cùng kỳ.