Hơn hai nghìn năm trước, nhà tư tưởng Hy Lạp cổ đại Plato đã ghi chép về hiện tượng trải nghiệm cận tử trong tác phẩm “Cộng hòa” của mình. Mặc dù giới khoa học vẫn chưa thể đưa ra một lời giải thích thống nhất cho hiện tượng “nhìn thấy cái chết” này, nhưng các nghiên cứu cho thấy những người từng trải qua cận tử có mặt ở khắp các khu vực, chủng tộc, tôn giáo và nền tảng văn hóa khác nhau trên thế giới. Theo một cuộc khảo sát của Gallup, chỉ riêng tại Mỹ đã có ít nhất 13 triệu người trưởng thành đang còn sống từng có trải nghiệm cận tử.

“Đừng cắt tôi, tôi vẫn còn tỉnh mà!”

Đây là một ca phẫu thuật tim nhỏ, các bác sĩ ngoại khoa tại bệnh viện St. Vincent ở Sydney cần loại bỏ một cục máu đông trong động mạch tim của bà Florence Cohen. Vì là tiểu phẫu nên bác sĩ không gây mê toàn thân, trong quá trình phẫu thuật, bà Cohen cảm thấy hơi mơ màng nhưng ý thức vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

Đột nhiên, một điều kỳ lạ xảy ra: bà thấy mình bay lên không trung, lồng ngực như bị giáng một cú đòn mạnh, đồng thời có tiếng chuông vang lên bên tai. Những hình ảnh sau đó càng trở nên rõ nét, bà nhìn thấy mình đang nằm trên bàn mổ và các bác sĩ đang xử lý cơ thể mình. “Tôi cuống cuồng gào lên: Đừng cắt tôi, tôi vẫn còn tỉnh mà!”, bà Cohen nhớ lại. Sau đó, bà nhìn thấy một luồng ánh sáng trắng chói lòa, rồi cơ thể đang lơ lửng của bà bay về phía luồng sáng đó, “và rồi sau đó không còn gì nữa.”

Sự việc này đã xảy ra từ 20 năm trước, hồ sơ phẫu thuật khi đó cho thấy tim của bà Cohen đã từng có lúc ngừng đập. Bây giờ nhớ lại, bà vẫn còn cảm thấy sợ hãi: “Chuyện này rất quái lạ, bình thường tôi ít khi kể về nó. Nhưng đó chắc chắn không phải là mơ, lúc đó tôi rất tỉnh táo.”

Nhìn thấy toàn bộ quá trình bác sĩ cấp cứu chính mình

Tiến sĩ Pim van Lommel là một học giả nổi tiếng người Hà Lan chuyên nghiên cứu về trải nghiệm cận tử. Từ năm 1988 đến 1992, ông đã thực hiện nghiên cứu theo dõi trên 334 bệnh nhân bị đau tim đột ngột được cấp cứu thành công.

Trong báo cáo nghiên cứu của Lommel, điều đáng chú ý nhất là trải nghiệm “hồn lìa khỏi xác” của một số bệnh nhân, những trải nghiệm này rất khó giải thích dưới góc độ sinh lý thần kinh.

Ví dụ: Một bệnh nhân 44 tuổi bị đột quỵ tim, khi đưa đến bệnh viện người này đã được tuyên bố là tử vong lâm sàng. Tuy nhiên, Tiến sĩ Lommel vẫn kiên trì thực hiện kích tim và hô hấp nhân tạo. Khi chuẩn bị hô hấp nhân tạo, ông phát hiện trong miệng bệnh nhân có răng giả nên đã tháo ra. Sau một tiếng rưỡi cấp cứu, nhịp tim và huyết áp của bệnh nhân cuối cùng đã hồi phục.

Sau khi tỉnh lại, vừa nhìn thấy Tiến sĩ Lommel, bệnh nhân này đã nói ngay rằng mình biết bộ răng giả được để ở đâu. Tiến sĩ Lommel vô cùng kinh ngạc vì ông biết rõ bệnh nhân lúc đó đang trong trạng thái hôn mê sâu.

Bệnh nhân giải thích rằng, lúc đó ông đang lơ lửng trên không và chứng kiến toàn bộ quá trình bác sĩ cấp cứu mình. Những chi tiết và khung cảnh mà bệnh nhân mô tả đều hoàn toàn khớp với thực tế lúc bấy giờ.

Nếu quy kết hoạt động ý thức của bệnh nhân lúc đó là do hoạt động của thần kinh não bộ, vậy làm sao có thể giải thích được việc ông có thể nhìn thấy mọi thứ rõ ràng trong tình trạng não bộ không hề hoạt động?

Hiện nay, hiểu biết của con người về ý thức vẫn còn rất hạn chế. Nhà tâm lý học Karl Jensen tại Auckland nhận định: “Nguyên nhân hình thành hiện tượng trải nghiệm cận tử vẫn thuộc về phạm trù vương quốc huyền bí đối với nhân loại, hiện tại chúng ta chưa thể giải thích rõ ràng được.”

( Tác giả: Yue Er đăng ngày 07/02 /2026 trên secretchina.com)