Một lần chuyển nhà ở Bỉ: Những bài học từ thùng giấy đến thủ tục đổi địa chỉ

Bài chia sẻ của Chu Dương (周扬), đăng trên Sound of Hope ngày 1/10/2026, kể lại trải nghiệm chuyển nhà của tác giả tại một thành phố ở Bỉ. Các mức giá và thủ tục dưới đây thuộc trải nghiệm cá nhân này.

Sống ở châu Âu đã nhiều năm, tôi vẫn nghĩ mình phần nào hiểu phong tục và cuộc sống địa phương. Nhưng khi gặp những việc cụ thể, đôi lúc tôi vẫn cảm thấy mình là người ngoài cuộc. Lần chuyển nhà này để lại nhiều cảm xúc, cho tôi thêm bài học và giúp tôi hiểu xã hội nơi mình đang sống hơn.

Tôi ở trong một căn hộ do cơ quan nhà ở xã hội cung cấp tại một thành phố ở Bỉ. Giữa tháng 4 năm nay, tôi nhận được thư thông báo khu vực này sắp cải tạo, tôi phải chuyển đi; cơ quan đã bố trí cho tôi một căn hộ khác. Trong chưa đầy một tháng tiếp theo, tôi phải tới xem nhà mới, nhận chìa khóa, dọn sạch nhà cũ, trả chìa khóa… Việc này nối tiếp việc kia. Tôi cũng đã có tuổi, con trai lại không sống cùng thành phố, nên nhiều việc phải tự giải quyết. Đó là một thử thách không nhỏ.

Thùng giấy miễn phí và công ty chuyển nhà giá cao

Việc đầu tiên là đóng gói đồ đạc. Tôi tìm trên mạng thấy công ty chuyển nhà bán thùng giấy giá 4 euro một chiếc, cũng không lớn lắm. Nhà có nhiều đồ, tôi ước tính cần khoảng 70 thùng, tức 280 euro.

Giá thật không rẻ, nhưng tôi cũng chưa biết làm cách nào khác. Khi tôi chuẩn bị mua, một người bạn Việt Nam nói: “Ở đây có thể lấy thùng giấy miễn phí ở siêu thị, sao bạn phải bỏ tiền mua?” Chị đã sống ở đây 50 năm và có nhiều kinh nghiệm. Chị giải thích: “Siêu thị thường dư nhiều thùng giấy. Họ rất sẵn lòng cho khách miễn phí, ai cần cứ hỏi. Người Bỉ làm như vậy. Nếu không, siêu thị vứt thùng giấy cũng phải tốn tiền.” Tôi không ngờ lại có cách này. Một người con gái của chị làm ở siêu thị; sau đó cô chở đến cho tôi cả một xe thùng giấy, đủ dùng.

Đồ nội thất cũng là vấn đề lớn. Cầu thang nhà mới rất hẹp; nếu không tháo rời thì đồ nguyên khối không thể đưa lên, nên tôi không định mang những món lớn sang. Tôi phải xử lý đồ cũ. Có món tôi để trước cửa, dán chữ “miễn phí”, và hàng xóm mang đi. Có món tôi tặng một tổ chức từ thiện hỗ trợ người khuyết tật; họ cho xe tới chở vài món.

Còn hai bộ đồ lớn không biết xử lý thế nào, tôi đành để trước cửa chờ người lấy. Qua một tuần vẫn không ai nhận, rồi cảnh sát đến tìm đúng lúc tôi vắng nhà. Họ nói với hàng xóm rằng theo quy định ở đây, không được để đồ ngoài trời quá lâu, và cho biết sẽ về bàn cách giải quyết.

Tôi vội nhờ con trai tới xử lý trước khi bị phạt. Con nói chỉ còn cách tháo đồ ra. Nhưng đồ bằng gỗ sồi, chắc đến mức không tháo nổi. Sau đó con tìm một người Hoa chuyên tháo đồ nội thất. Anh có dụng cụ tốt, làm rất nhanh; đồ được chất lên xe và đưa đến bãi rác hôm sau.

Xong chuyện đồ nội thất, tôi bắt đầu liên hệ công ty chuyển nhà. Tìm hiểu mới thấy giá cao đến giật mình: tiền tài xế xe tải là 96,80 euro mỗi giờ; thêm hai nhân viên chuyển đồ, mỗi người 48,40 euro mỗi giờ. Tôi tính bốn giờ thì tổng cộng là 774,40 euro. Sau 18 giờ còn phụ thu 50%. Thời gian làm việc tính từ lúc họ rời công ty đến khi quay về, nghĩa là cả thời gian đi đường cũng tính tiền.

Khi thực sự liên hệ, giá lại thay đổi. Họ bảo đó là giá trước đây, nay đã tăng. Chẳng hạn một khoản trên mạng ghi 90 euro, sau khi tăng giá và cộng thuế, thực trả khoảng 150 euro. Điều ấy vượt quá tưởng tượng của tôi.

Một người bạn còn kể đồng nghiệp của chị chuyển nhà mà chủ nhà không cho dùng thang máy, nên phải thuê thiết bị nâng để đưa đồ qua cửa sổ. Công ty tôi xem cũng cho thuê thiết bị ấy, giá 181 euro. May mà khi chúng tôi chuyển đồ, không ai cản dùng thang máy, nên tránh được khoản này. Ngoài ra, theo quy định nơi tôi sống, xe chuyển nhà phải xin chỗ đỗ và trả phí. Con trai bảo chỉ cần bật đèn cảnh báo của xe là được, không cần tốn khoản đó.

Vì công ty chuyển nhà quá đắt, con tôi nhờ họ hàng và bạn bè giúp. Nam nữ, người lớn tuổi và người trẻ đều cùng góp sức. Bình thường mọi người bận nên chỉ đến được vào Chủ nhật. Sau hai Chủ nhật làm việc vất vả liên tiếp, cuối cùng tôi cũng chuyển xong. Người thân và bạn bè còn giúp sơn lại tường nhà mới, khiến căn nhà trông sáng sủa hẳn.

Chiếc máy khoan hơn nghìn euro và tinh thần tự lập

Sau khi chuyển đến, con trai mua cho tôi rèm hai lớp mới. Trước đây ở Trung Quốc, treo rèm rất đơn giản: đóng hai chiếc đinh vào tường, căng dây thép là treo được. Nhưng ở châu Âu lại khác. Muốn đóng một chiếc đinh phải dùng máy khoan; loại thông thường chưa chắc đủ vì tường có cốt thép, rất chắc, phải dùng loại tốt, đắt tiền mới khoan được. Sau đó con tôi mượn một người bạn nước ngoài chiếc máy khoan chuyên nghiệp giá hơn nghìn euro, cuối cùng mới khoan lỗ và treo được rèm.

Người nước ngoài tôi gặp coi trọng tính độc lập; từ nhỏ họ đã được giáo dục như vậy. Nhiều việc trong gia đình đều tự làm, chưa biết thì học. Bởi thế nhà họ có nhiều dụng cụ, có việc nhỏ là tự giải quyết, không cần nhờ ai. Khả năng làm việc bằng tay và tinh thần tự lập ấy thật đáng khâm phục.

Các thủ tục sau chuyển nhà: Hết trở ngại này đến trở ngại khác

Chuyển đồ xong, làm các thủ tục cũng không dễ dàng. Trước hết tôi tới chính quyền thành phố để đổi địa chỉ. Nhân viên yêu cầu tôi ở nhà sau 17 giờ, vì cảnh sát sẽ tới vào một ngày nào đó để xác nhận tôi thực sự sống ở đây, sau đó mới đổi địa chỉ trên giấy tờ căn cước. Nếu tôi có việc đi vắng, họ sẽ để giấy trong hòm thư báo đã đến và sẽ quay lại. May mà tôi gặp được cảnh sát thuận lợi, nên đổi địa chỉ xong.

Tiếp đến là dịch vụ bưu điện chuyển thư từ địa chỉ cũ sang địa chỉ mới. Tôi chọn thời gian ba tháng, phí 38 euro. Không ngờ việc này cũng quanh co. Lần đầu tôi tới gần giờ đóng cửa, họ đưa vài trang biểu mẫu và hướng dẫn chi tiết, bảo về đọc và điền dần. Lần thứ hai họ nói tôi cần cung cấp hợp đồng thuê nhà mới. Lần thứ ba lại đúng lúc mạng của họ trục trặc, không làm việc bình thường được. Đến lần thứ tư tôi mới hoàn thành.

Sau đó tôi đổi địa chỉ ở ngân hàng, rồi làm thủ tục với công ty nước và công ty điện. Việc với công ty nước tương đối dễ, vì thành phố tôi chỉ có một công ty nước. Còn điện thì phiền hơn: có nhiều công ty để khách lựa chọn và chuyển đổi. Nay văn phòng của họ đều đã đóng, mọi việc thực hiện trên mạng; tôi lại không biết làm trực tuyến, thật khó xoay xở.

Tôi nghĩ tới bộ phận hỗ trợ kỹ thuật số của chính quyền thành phố, nơi miễn phí giúp người cao tuổi và người nhập cư xử lý vấn đề trên mạng. Trước đây tôi từng nhờ họ giúp nộp thuế và cài một số ứng dụng trên điện thoại mới. Lần này họ lại tiếp đón nhiệt tình, giúp tôi gửi thư điện tử cho công ty điện, giải thích tình hình và chuyển các thông số quan trọng, cho đến khi nơi ở mới có điện sử dụng.

Cách xử lý rác mới

Chuyển tới nhà mới, tôi phát hiện thùng rác ở đây có khóa và được đặt toàn bộ dưới đất. Định kỳ có người và xe tới thu gom. Điều này khác hẳn nơi ở cũ. Tôi phải tới công ty rác làm thẻ, nạp tiền, rồi quét thẻ mới mở được thùng. Rác cũng được phân loại: rác xanh, nhựa, thùng giấy, chai lọ phải bỏ riêng. Không hiểu quy tắc nơi đây thì ngay cả vứt rác cũng không làm được.

Nhìn lại một tháng chuyển nhà, tuy gặp không ít trở ngại, tôi cũng nhận được nhiều sự giúp đỡ. Đối diện từng quy tắc xã hội xa lạ là quá trình tôi tiếp tục học hỏi, hiểu thêm xã hội này. Đúng như câu “nhập gia tùy tục”, với một người nhập cư, thử thách cuộc sống có ở khắp nơi. Nhưng mỗi trải nghiệm và khó khăn cũng chính là con đường giúp tôi mở rộng tầm mắt và thực sự hòa nhập địa phương.

Tác giả: Chu Dương (周扬). Dịch đầy đủ nội dung chính từ Sound of Hope. Lời kể về đỗ xe được giữ theo trải nghiệm tác giả, không phải hướng dẫn hoặc xác nhận về quy định đỗ xe tại Bỉ.