Hai bé gái song sinh dính liền đầu có cơ hội sống độc lập sau ca phẫu thuật tại St. Louis

Sau gần hai năm không thể nhìn thẳng vào mắt nhau, Hiyab và Wuhbto đã được tách rời. Hành trình của hai bé gái Ethiopia là kết quả của sự phối hợp giữa bác sĩ, các tổ chức chăm sóc trẻ em và những người hỗ trợ từ nhiều nơi.

Hai chị em sinh đôi Hiyab và Wuhbto thường kéo tóc và chạm vào mặt nhau, nhưng suốt gần hai năm đầu đời, hai bé chưa từng nhìn vào mắt nhau.

Hai bé đến từ Aksum, Ethiopia, nơi bị chiến tranh tàn phá, chào đời trong tình trạng song sinh dính liền thuộc dạng craniopagus — một trường hợp y khoa vô cùng hiếm gặp. Dính nhau ở đỉnh đầu, tại phần rộng nhất của hộp sọ, hai bé luôn quay mặt về hai hướng ngược nhau. Dù nghe được tiếng cười và chạm được vào đầu nhau, không bé nào nhìn thấy gương mặt phía sau giọng nói ấy.

Điều đó thay đổi vào tháng 2 sau ca phẫu thuật tách rời kéo dài khoảng một ngày tại Bệnh viện Nhi SSM Health Cardinal Glennon ở St. Louis, bang Missouri. Bệnh viện thông báo ca phẫu thuật thành công ngày 16/9. Hiện trong giai đoạn phục hồi chức năng, Hiyab và Wuhbto đang xây dựng cuộc sống riêng, tập luyện những kỹ năng trước đây không thể thực hiện: ngồi thẳng trên hai chiếc ghế riêng, tự ăn và giao tiếp mặt đối mặt.

“Việc tách rời thành công Hiyab và Wuhbto mang ý nghĩa vượt xa một thành tựu y khoa phi thường”, bác sĩ Hossain Marandi, chủ tịch bệnh viện, nói trong tuyên bố. “Đó là minh chứng mạnh mẽ cho những điều có thể đạt được khi chuyên môn nhi khoa hàng đầu, lòng trắc ẩn, sự đổi mới và mục đích chung cùng hội tụ để phục vụ trẻ em”.

Theo bệnh viện, song sinh dính liền đầu xảy ra với tần suất khoảng một trên 2,5 triệu trẻ sinh sống, chiếm chưa tới 6% số trường hợp song sinh dính liền. Tại St. Louis, trước đây chỉ có một ca phẫu thuật cùng loại được thực hiện, vào thập niên 1980. Trên thế giới mới có 62 nỗ lực phẫu thuật tách rời như vậy được ghi nhận trong tập hợp ca bệnh được bệnh viện dẫn.

Ca phẫu thuật của Hiyab và Wuhbto do bác sĩ Joanna Kemp phụ trách. Bà cùng đội ngũ khoảng 60 người đã làm nên một dấu mốc y khoa khi trao cho hai chị em cơ hội sống độc lập.

Sau khi hai bé chào đời vào tháng 3/2024, cha mẹ muốn các con có cơ hội sống bình thường. Dù Cơ sở chăm sóc trẻ em Lola ở Ethiopia có thể cung cấp điều kiện chăm sóc cơ bản tốt hơn gia đình, ca phẫu thuật chuyên sâu cần thiết để tách hai bé vẫn vượt xa khả năng tiếp cận tại quê nhà.

Quá trình đưa hai bé ra nước ngoài bắt đầu sau khi bác sĩ Andrew White, giám đốc y khoa của Cardinal Glennon, biết về trường hợp này qua cuộc gọi từ một đồng nghiệp. Ông đánh giá bệnh viện có đủ khả năng tiếp nhận, bất chấp sự hiếm gặp của ca bệnh. Họ thậm chí liên hệ với đội ngũ từng thực hiện ca phẫu thuật vào những năm 1980.

Sự phức tạp của ca phẫu thuật Hiyab và Wuhbto đòi hỏi chuyên môn từ gần như mọi lĩnh vực của nhi khoa. Hình ảnh chẩn đoán cho thấy cấu trúc não của hai bé tách biệt, nhưng hộp sọ dính nhau và hai bé dùng chung một hệ tĩnh mạch liên kết phức tạp. Nếu lập tức phẫu thuật tách rời trong một lần duy nhất, hai bé có thể bị xuất huyết dẫn đến tử vong hoặc đột quỵ nghiêm trọng.

Để giảm những nguy cơ này, các bác sĩ lên kế hoạch thực hiện sáu thủ thuật trong 12 tháng, từng bước phân tách mạng lưới tĩnh mạch và xác định phần dành cho mỗi bé. Bác sĩ phẫu thuật tạo hình đặt các túi giãn mô dạng bóng dưới da đầu, dần kéo giãn da để có đủ mô đóng vết thương ở hộp sọ sau khi tách rời.

Hai bé đến St. Louis vào mùa xuân năm 2025, chỉ vài ngày trước sinh nhật đầu tiên. World Pediatrics thu xếp chuyến bay qua Đại Tây Dương và việc chăm sóc ở nước ngoài. Hai bé được tiếp nhận lưu trú nội trú tại Bệnh viện Nhi Ranken Jordan Pediatric Bridge. Chi phí y tế trị giá nhiều triệu USD được các đối tác, tổ chức từ thiện và những khoản quyên góp tư nhân chi trả. Cha mẹ không xin được thị thực nên ở lại Ethiopia.

“Ngay cả dịch vụ y tế tiên tiến nhất cũng không thể thay đổi cuộc đời một đứa trẻ nếu em không thể tiếp cận được dịch vụ ấy”, Linda Norman, chủ tịch hội đồng quản trị World Pediatrics, nói, đồng thời bày tỏ rằng tổ chức phi lợi nhuận “vô cùng biết ơn” các đối tác.

Tại St. Louis, đội ngũ của bác sĩ Kemp gần như không có chỗ cho sai sót. Nhân viên y tế dành hơn 300 giờ lên kế hoạch và diễn tập tỉ mỉ. Bệnh viện sử dụng công nghệ in 3D tiên tiến để tạo mô hình vật lý có độ chính xác cao về cấu trúc giải phẫu của hai bé, giúp bác sĩ tập xử lý các cấu trúc trong sọ và thực hiện đường cắt bằng hệ thống thực tế ảo.

“Tách rời thành công cặp song sinh dính liền đầu đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối và chú ý tỉ mỉ tới từng chi tiết”, bác sĩ White nói. “Mọi quyết định đều được dẫn dắt bởi cam kết đạt kết quả tốt nhất có thể, trao cho hai bé cơ hội lớn lên và phát triển”.

Ngày 24/2, khi bắt đầu phẫu thuật, hai bé nằm cùng nhau trên một bàn mổ. Sau quá trình phẫu thuật căng thẳng dưới kính hiển vi, hai bé được tách rời, rồi lập tức chuyển lên hai giường mổ riêng, xoay 180 độ so với nhau. Hai nhóm phẫu thuật tiếp tục mổ cho mỗi bé một cách riêng biệt.

Khi ca phẫu thuật kết thúc, hai giường được đưa khỏi phòng mổ tới khu hồi sức. Người chăm sóc sắp xếp Hiyab và Wuhbto quay mặt về phía nhau khi tỉnh lại.

Khi tác dụng của thuốc an thần sâu dần hết, hai bé thức dậy trong một không gian hoàn toàn mới, nhìn vào mắt nhau. Tính cách riêng của mỗi bé cũng bắt đầu bộc lộ rõ hơn. Hiyab là cô bé thích giao tiếp; trước đây em từng lật người chị em của mình để chào một gương mặt quen thuộc, còn giờ em thích đón mọi người bằng nụ cười. Wuhbto luôn hiếu động và không ngần ngại cho nhân viên biết ý muốn của mình về đồ chơi.

“Mục tiêu của chúng tôi chưa bao giờ chỉ đơn giản là tách rời thành công”, bác sĩ Kemp nói tại cuộc họp báo mà The Epoch Times ghi ngày 26/9. “Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra những cơ hội mà nếu không có cuộc phẫu thuật, các bé sẽ không thể có, đồng thời gìn giữ tối đa tiềm năng tiếp tục tăng trưởng và phát triển của các bé”.

Giờ đây, hai chị em đang bận rộn phát triển kỹ năng và học cách có cuộc sống bình thường, riêng biệt. Wuhbto gần đây trải qua một ca tạo hình hộp sọ tiếp theo để sửa chữa phần khuyết của hộp sọ, còn Hiyab dự kiến được phẫu thuật tái tạo vào cuối mùa thu này.

Hai bé vẫn kéo tóc và chạm vào mặt nhau — nhưng giờ có thể nhìn vào mắt nhau và cùng cười.

Tác giả: Michael Wing. Dịch đầy đủ nội dung chính từ The Epoch Times, ngày 10/10/2026.

Đối chiếu biên tập về thời gian: Bài gốc mô tả “24 giờ”, một chú thích ảnh ghi “25 giờ”. Thông cáo bệnh viện ngày 16/9 xác định quá trình từ chuẩn bị đến đóng vết mổ và hồi sức kéo dài hơn 24 giờ, thực hiện ngày 24–25/2/2026. Lịch trình chi tiết của bệnh viện ghi hai bé vào khu phẫu thuật lúc 8 giờ ngày 24/2, được tách rời lúc 2 giờ 31 ngày 25/2 và rời phòng mổ lúc 7 giờ 30. Vì vậy, bản dịch không giữ câu trong bài gốc nói phải sau 24 giờ mới hoàn tất tách rời. Ngày 26/9 của cuộc họp báo được ghi theo The Epoch Times; thông cáo bệnh viện công bố kết quả ngày 16/9.