Trung Quốc: Kiểm tra tài chính chùa, đạo quán gây chú ý trên mạng

Thông tin cho rằng 33.500 ngôi chùa và khoảng 9.000 đạo quán tại Trung Quốc đang đứng trước một đợt kiểm tra tài chính đã trở thành chủ đề được quan tâm trên Weibo ngày 5/11, theo Epoch Times.

Một số người dùng mạng cho rằng thời kỳ “tự do tài chính” của các cơ sở này có thể sắp kết thúc; những người khác liên hệ cuộc thảo luận với tình trạng thương mại hóa quá mức tại một số địa điểm tôn giáo.

Theo các tài liệu công khai được báo tổng hợp, Phúc Kiến, Giang Tây, Tứ Xuyên, Hà Bắc và một số địa phương khác đã lần lượt tiến hành kiểm tra ngẫu nhiên, kiểm tra chuyên đề và kiểm toán cơ sở hoạt động tôn giáo. Nội dung gồm thu chi tiền quyên góp, tài khoản ngân hàng, công khai tài chính và quản lý tài sản. Một số thông báo địa phương nêu các vấn đề như đưa thu nhập vào tài khoản cá nhân, sử dụng biên nhận quyên góp chưa đúng quy định, không công khai thu chi, hoặc chi khoản lớn mà chưa được bàn bạc tập thể.

Tranh luận về thương mại hóa

Ngày 5/11, blogger Kiều Chí Phong, người được Weibo xác thực là nhà bình luận, tác giả tạp văn và có 2,474 triệu người theo dõi theo nguồn bài, đăng ý kiến rằng tài chính các chùa và đạo quán trên toàn quốc lẽ ra cần được kiểm tra từ lâu.

Tài khoản “Mã Thượng Đàm”, có 431.000 người theo dõi theo số liệu bài gốc, cho rằng các nơi này đã thương mại hóa quá mức. Tài khoản này nêu trường hợp cựu trụ trì Thiếu Lâm Thích Vĩnh Tín như ví dụ về biến cơ sở tôn giáo thành công cụ kiếm lợi, và ủng hộ kiểm toán chặt chẽ.

Một số bình luận khác lại suy đoán rằng kiểm tra tài chính các cơ sở tôn giáo có thể giúp bổ sung ngân khố của chính quyền Trung Quốc. Đây là ý kiến của người dùng mạng được nguồn bài dẫn lại.

Các đợt kiểm tra ở Phúc Kiến

Ngày 3/11, tài khoản WeChat “Pháp Thuế Ngụy Tích” đăng bài tổng hợp những biện pháp quản lý tài chính cơ sở tôn giáo tại Phúc Kiến, Giang Tây, Tứ Xuyên, Hà Bắc trong giai đoạn 2025–2026.

Theo Epoch Times, thông báo trúng thầu do cơ quan dân tộc và tôn giáo tỉnh Phúc Kiến công bố tháng 7 năm nay cho thấy việc kiểm toán thu chi tài chính năm 2025 và hiệu quả sử dụng kinh phí đã được áp dụng tới các tổ chức, trường học tôn giáo cấp tỉnh.

Một thông báo của cơ quan dân tộc và tôn giáo thành phố Long Nham cho biết, trong nửa đầu năm 2025, địa phương đã kiểm tra ngẫu nhiên 35 địa điểm hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng dân gian và tổ chức tôn giáo. Những vấn đề được phát hiện gồm chưa công khai thu chi theo quy định, sử dụng chứng từ quyên góp chưa chuẩn, và thiếu sót trong quản lý chi tiền mặt, sổ sách.

Năm 2026, Long Nham tiếp tục ra thông báo kiểm toán 19 cơ sở hoạt động tôn giáo, bao gồm thu chi tài chính năm 2025, báo cáo kế toán, việc thực hiện chế độ quản lý tài chính và khắc phục các vấn đề đã được phát hiện trước đó.

Giang Tây, Tứ Xuyên cũng kiểm tra chuyên đề

Tại Giang Tây, ngày 9/6/2026, thị trấn Thượng Phú, huyện Phụng Tân, thành phố Nghi Xuân, phối hợp với cơ quan tài chính kiểm tra chuyên đề công tác quản lý tài chính của ba cơ sở hoạt động tôn giáo trên địa bàn.

Theo tài liệu kiểm toán được thành phố Quảng An, tỉnh Tứ Xuyên, công bố tháng 11/2025, trong quá trình kiểm toán trách nhiệm kinh tế của trưởng ban mặt trận thống nhất tại sáu huyện, thành phố và quận, cơ quan kiểm toán cũng xem xét việc thực hiện trách nhiệm giám sát tài chính cơ sở tôn giáo của đơn vị quản lý liên quan.

Kiểm tra ngẫu nhiên hơn 20 cơ sở tôn giáo tại Quảng An phát hiện một số nơi còn thanh toán tiền mặt khoản lớn, hạch toán bằng giấy viết tay không đủ tính chất chứng từ, thiếu căn cứ thanh toán, hoặc chưa thực hiện kế toán. Theo tài liệu được Epoch Times dẫn, số tiền liên quan vượt một triệu nhân dân tệ.

Con số 33.500 ngôi chùa và hơn 9.000 đạo quán trong bài viết của tài khoản WeChat nói trên có nguồn từ sách trắng về chính sách và thực tiễn bảo đảm tự do tín ngưỡng tôn giáo, do Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc công bố năm 2018. Đây là số liệu nền từ năm 2018, không phải kết quả thống kê mới năm 2026.

Sự quan tâm tới giám sát tài chính diễn ra trong bối cảnh hoạt động thương mại hóa và những bất cập quản lý tiền bạc tại một số cơ sở tôn giáo bị chất vấn.

Trường hợp cựu trụ trì Thiếu Lâm

Trong cuộc thảo luận, vụ Thích Vĩnh Tín được nhắc đến như một ví dụ cụ thể. Theo Epoch Times, ông từng thúc đẩy thương mại hóa Thiếu Lâm, lần lượt thành lập đoàn võ tăng, Công ty Phát triển Thực nghiệp Thiếu Lâm và công ty điện ảnh Thiếu Lâm để tạo lợi ích kinh tế.

Báo cho biết, ngày 29/5/2026, Tòa án Trung cấp thành phố Tân Hương, tỉnh Hà Nam, tuyên sơ thẩm ông 24 năm tù.

Theo các cáo buộc được nguồn bài nêu, ông lợi dụng chức vụ trụ trì Thiếu Lâm và chủ tịch Quỹ Phúc lợi Từ thiện Thiếu Lâm để chiếm dụng hơn 131 triệu nhân dân tệ tài sản của đơn vị từ năm 2003 đến 2025; từ năm 2012 đến 2022, sử dụng hơn 151 triệu nhân dân tệ kinh phí của đơn vị cho cá nhân. Vụ việc còn liên quan đến các tội nhận hối lộ của người không phải cán bộ nhà nước và đưa hối lộ.

Nhà phân tích Trung Quốc Hoành Hà từng viết rằng Thích Vĩnh Tín vừa là “hòa thượng kinh tế”, vừa là “hòa thượng chính trị”. Theo nhận định của ông, những chức danh của Thích Vĩnh Tín trong Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc, Hiệp hội Phật giáo Hà Nam và Quốc hội Trung Quốc mang tính chính trị, hành chính; ông cũng cho rằng cựu trụ trì có nhiều quan chức cấp cao bảo trợ.

Epoch Times dẫn một bài của Le Monde cho biết quyền sở hữu nhiều ngôi chùa lớn và danh thắng núi non tại Trung Quốc thực tế thuộc nhà nước. Chính quyền địa phương thường lập doanh nghiệp để vận hành khu thắng cảnh, phát triển du lịch và thu tiền vé cao; trong khi tăng nhân, dù là hình ảnh thu hút khách, thường chỉ được chia một phần nhỏ doanh thu. Bài viết nhận định Thích Vĩnh Tín đã lựa chọn một cách làm khác.

Theo Epoch Times, Phương Hiểu. Bản dịch tiếng Việt. Tài liệu đối chiếu phần Long Nham: thông báo kiểm toán ngày 8/7/2026 của cơ quan dân tộc và tôn giáo Long Nham.