Chuyên gia: Biện pháp nâng đỡ chứng khoán Trung Quốc khó đảo ngược đà giảm

Theo các nhà phân tích được The Epoch Times phỏng vấn, những nỗ lực mới nhất của Trung Quốc nhằm nâng đỡ thị trường chứng khoán khó đảo ngược đà giảm nếu kinh tế chưa phục hồi trên diện rộng. Họ cảnh báo lợi nhuận doanh nghiệp yếu, nhu cầu tiêu dùng trì trệ và đầu tư kinh doanh thấp tiếp tục làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư.

Ngày 2/11, chính quyền Trung Quốc công bố một loạt biện pháp hỗ trợ trong lúc cổ phiếu tiếp tục đi xuống. Các nhà phân tích nói với The Epoch Times rằng những biện pháp này phản ánh lo ngại của Bắc Kinh: một đợt bán tháo kéo dài có thể gây hoảng loạn, đe dọa ổn định tài chính và ảnh hưởng nguồn vốn cho các ngành chiến lược như trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, họ lưu ý việc bơm thanh khoản và khuyến khích mua lại cổ phiếu không giải quyết được những vấn đề kinh tế nền tảng.

Ba cơ quan quản lý tài chính lớn của Trung Quốc thông báo chương trình cho vay hỗ trợ mua lại cổ phiếu và tăng tỷ lệ nắm giữ sẽ trở thành chính sách lâu dài, thay cho cơ chế tạm thời. Lãi suất chương trình cũng được hạ từ 1,25% xuống 1%.

Theo Tân Hoa Xã được bài nguồn dẫn lại, ngân hàng trung ương Trung Quốc đồng thời bắt đầu thực hiện nghiệp vụ mua lại đảo ngược qua đêm vào mỗi ngày làm việc, với lãi suất 1,25%, để quản lý thanh khoản ngắn hạn.

Chỉ số STAR 50, tập trung cổ phiếu công nghệ, đã giảm khoảng 40% trong chưa đầy bốn tháng, làm mất khoảng 480 tỷ USD giá trị thị trường. CSI 300 cũng bước vào thị trường giá xuống trong tháng trước, sau khi giảm hơn 20% so với đỉnh gần đây.

Xu Zhen, một chuyên gia lâu năm trong ngành tài chính Trung Quốc, nói với The Epoch Times rằng đợt giảm mới nhất phản ánh cả nền tảng kinh tế yếu lẫn lo ngại về sự can thiệp của nhà nước và niềm tin thị trường đi xuống.

Ông cho rằng nhà đầu tư không nên hiểu các biện pháp mới là cam kết thực sự hỗ trợ cổ đông thông thường. Ông nói Đảng Cộng sản Trung Quốc không làm từ thiện cho nhà đầu tư chứng khoán, đồng thời ví nghiệp vụ mua lại đảo ngược qua đêm như một liều thuốc trấn an thị trường.

Theo Xu, điều Bắc Kinh lo ngại chủ yếu không phải thiệt hại của từng nhà đầu tư mà là nguy cơ giá tiếp tục giảm sẽ dẫn tới bán tháo hoảng loạn và đe dọa ổn định tài chính.

Ông cũng nhận định Bắc Kinh từng kỳ vọng đưa tiền tiết kiệm của hộ gia đình vào chứng khoán để tài trợ tham vọng AI. Một giai đoạn suy giảm kéo dài có thể khiến chiến lược này khó thực hiện hơn và làm suy yếu vị thế Trung Quốc trong cạnh tranh công nghệ với Mỹ.

Davy Jun Huang, nhà kinh tế chính trị tại Mỹ và cựu cây bút của CNTV, nói với The Epoch Times rằng sự can thiệp phản ánh lo ngại kinh tế yếu và giá cổ phiếu giảm sẽ tác động tiêu cực lẫn nhau.

Theo ông, giá giảm kéo dài có thể tiếp tục bào mòn tài sản hộ gia đình, hạn chế khả năng huy động vốn của doanh nghiệp và tăng rủi ro cho các tổ chức tài chính nhận cổ phiếu làm tài sản bảo đảm. Từ đó có thể hình thành vòng luẩn quẩn: doanh nghiệp khó khăn giảm đầu tư, tuyển dụng, còn hộ gia đình giảm chi tiêu.

Khó khôi phục niềm tin nhà đầu tư

Huang cho rằng nghiệp vụ mua lại đảo ngược qua đêm của ngân hàng trung ương nhằm cung cấp vốn ngắn hạn cho các tổ chức tài chính, giảm nguy cơ thiếu tiền tạm thời buộc họ phải bán tài sản hoặc hạn chế cho vay.

Nhưng ông lưu ý không nên coi chính sách đó là một đợt hạ lãi suất trên diện rộng. Việc thực hiện nghiệp vụ hằng ngày cũng không có nghĩa ngân hàng trung ương bơm cùng một lượng tiền mới vào nền kinh tế mỗi ngày.

Xu cho rằng thiếu thanh khoản không phải vấn đề chính khiến chứng khoán giảm. Ông nói nghiệp vụ qua đêm phát đi tín hiệu kỹ thuật, chứ không phải tín hiệu cứu thị trường, và không thể ngăn giá cổ phiếu đi xuống.

Ông dẫn số liệu tháng 10 cho thấy lãi suất mua lại liên ngân hàng qua đêm bình quân khoảng 1,28%, trong khi ChiNext và STAR 50 lần lượt giảm 23,02% và 24,13%.

Theo nhận định của Xu, sức ép bán từ các quỹ được nhà nước hậu thuẫn, bong bóng AI và sự suy giảm niềm tin vào chính quyền mới là nguyên nhân của đà giảm, thay vì tình trạng thiếu tiền. Ông cho rằng doanh nghiệp không có đơn hàng thì tiền vay rẻ hơn cũng không khuyến khích họ vay vốn.

Huang cũng nói quyết định vay của doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào đơn hàng tương lai, mức sử dụng công suất và nhu cầu thị trường, chứ không chỉ lãi suất. Doanh nghiệp dư thừa năng lực sản xuất và thiếu đơn hàng khó mở rộng đầu tư chỉ vì vốn vay rẻ hơn.

Ông cho rằng hộ gia đình có những lo ngại tương tự: thu nhập, việc làm, nghỉ hưu, y tế và giáo dục. Ngay cả khi có đủ tiền, họ vẫn có thể không tăng tiêu dùng.

Cả hai nhà phân tích nhận định chương trình cho vay mua lại cổ phiếu có thể hỗ trợ giá trong ngắn hạn, nhưng không tạo ra một thị trường tăng giá bền vững.

Huang lưu ý việc mua lại có thể có lợi cho cổ đông nếu doanh nghiệp có tài chính lành mạnh và dòng tiền mạnh mua cổ phiếu bị định giá thấp, sau đó hủy cổ phiếu để giảm số lượng đang lưu hành.

Ngược lại, doanh nghiệp kinh doanh yếu mà liên tục vay để mua lại cổ phiếu có thể làm tăng gánh nợ, trong khi không cải thiện được khả năng sinh lời cơ bản.

Sức ép từ nền kinh tế

Các chỉ báo kinh tế gần đây của Trung Quốc cho thấy những khó khăn mà nhà hoạch định chính sách phải đối mặt.

Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) sản xuất tháng 10 giảm xuống 49,3 điểm, còn chỉ số hoạt động kinh doanh phi sản xuất xuống 49,7 điểm. Cả hai đều dưới ngưỡng 50, ranh giới giữa mở rộng và thu hẹp.

Huang nói diễn biến thị trường chứng khoán không nhất thiết phản ánh tình trạng chung của nền kinh tế, bởi giá cổ phiếu còn chịu tác động của kỳ vọng nhà đầu tư, chính sách nhà nước và lãi suất.

Ông lấy bất động sản Trung Quốc làm ví dụ. Số liệu chính thức cho thấy đầu tư phát triển bất động sản giảm 20,6% so với cùng kỳ trong chín tháng đầu năm 2026, dù một số cổ phiếu liên quan bất động sản có dấu hiệu cải thiện.

Theo ông, cổ phiếu phục hồi không có nghĩa doanh số bán nhà đã phục hồi hay doanh nghiệp phát triển bất động sản đã vượt qua khó khăn tài chính.

Huang cho rằng chứng khoán phục hồi bền vững cuối cùng phải dựa vào sự cải thiện hoạt động và lợi nhuận doanh nghiệp, cùng thu nhập hộ gia đình và niềm tin đầu tư mạnh hơn. Ông nhận định một thị trường phải dựa lâu dài vào chính sách nhà nước để duy trì giá tài sản cho thấy cả sự phát triển doanh nghiệp lẫn thị trường đều không lành mạnh.

Diễn biến này tiếp nối đợt giảm cổ phiếu AI và dòng vốn vào ETF được DKN.TV đưa tin ngày 28/10. Điểm mới trong bài nguồn là các biện pháp hỗ trợ công bố ngày 2/11 cùng đánh giá của giới phân tích về tác động của chúng.

Michael Zhuang — The Epoch Times. Li Haoyue và Luo Ya đóng góp cho bài viết. Bản dịch từ The Epoch Times, ngày 4/11/2026. Đoạn liên kết bài DKN.TV trước là phần biên tập bổ sung.