Báo cáo: Công suất hóa chất Trung Quốc mở rộng, doanh nghiệp nước ngoài chịu sức ép

Sự mở rộng mạnh mẽ của ngành hóa chất Trung Quốc đang thu hẹp thị trường của các nhà sản xuất nước ngoài tại nước này và làm gia tăng cạnh tranh ở nước ngoài, theo một báo cáo mới được The Epoch Times dẫn lại. Các doanh nghiệp hóa chất Mỹ cũng đang phải ứng phó với tình trạng dư cung toàn cầu và giá thấp.

Trong báo cáo công bố ngày 2/11, Rhodium Group cho biết Trung Quốc chiếm hơn 45% công suất sản xuất hóa chất cơ bản và nhựa resin trên thế giới. Sản lượng hóa chất của nước này đã tăng gấp 18 lần trong 25 năm qua.

Quá trình mở rộng đã tạo ra công suất vượt quá khả năng hấp thụ của khách hàng trong nước. Khi nhu cầu suy yếu, giá giảm, hàng tồn kho tích tụ và lợi nhuận của các nhà sản xuất bị thu hẹp.

Các nhà sản xuất hóa chất nước ngoài chịu sức ép từ hai phía: mất doanh số tại Trung Quốc khi doanh nghiệp nội địa thay thế hàng nhập khẩu, đồng thời gặp cạnh tranh gia tăng từ hàng xuất khẩu Trung Quốc tại các thị trường khác.

Rhodium nhận thấy đến nay, sự sụt giảm nhập khẩu hóa chất của Trung Quốc gây thiệt hại cho các nhà sản xuất nước ngoài lớn hơn tác động từ xuất khẩu hóa chất gia tăng của nước này.

Doanh nghiệp Mỹ đối mặt dư cung toàn cầu

Sức ép đối với ngành hóa chất Mỹ đã dẫn tới các quyết định đóng cửa nhà máy.

Tháng 12/2025, Westlake Corporation, doanh nghiệp đặt trụ sở tại Houston, thông báo sẽ đóng bốn đơn vị sản xuất hóa chất ở Louisiana và Mississippi, ảnh hưởng khoảng 295 nhân viên.

Các cơ sở này sản xuất những hóa chất dùng để làm nhựa và các sản phẩm công nghiệp khác, trong đó có polyvinyl chloride (PVC), vật liệu thường được sử dụng cho đường ống và xây dựng.

Trong hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, Westlake cho biết dư thừa công suất toàn cầu cùng lượng hàng xuất khẩu giá thấp từ châu Á gia tăng đã kéo giá một số sản phẩm hóa chất của công ty đi xuống.

Doanh nghiệp nói ba đơn vị sản xuất tại Bắc Mỹ không còn đủ sức cạnh tranh về chi phí trên thị trường toàn cầu khi phục vụ xuất khẩu, do chi phí sản xuất và vận chuyển cao. Công ty cũng quyết định rút khỏi sản xuất styrene vì triển vọng xuất khẩu bất lợi.

Westlake ước tính các khoản chi phí liên quan đến việc đóng cửa vào khoảng 415 triệu USD, đồng thời kỳ vọng những thay đổi này sẽ cải thiện lợi nhuận hoạt động hằng năm.

Bắc Kinh vẫn tìm kiếm tăng trưởng dù dư thừa công suất

Ngành hóa chất Trung Quốc mở rộng nhanh trong hai thập niên qua khi Bắc Kinh thúc đẩy sản xuất trong nước và tìm cách giảm phụ thuộc vào nguyên liệu công nghiệp nhập khẩu.

Tuy nhiên, theo Rhodium, sự suy sụp của thị trường bất động sản Trung Quốc bắt đầu từ năm 2021 đã làm yếu nhu cầu hóa chất phục vụ xây dựng, đúng lúc đầu tư vào các cơ sở sản xuất mới tăng tốc.

Dù thừa nhận nhu cầu yếu và cạnh tranh gay gắt, Bắc Kinh vẫn tiếp tục theo đuổi tăng trưởng trong lĩnh vực này.

Một kế hoạch công nghiệp được bảy cơ quan của chính quyền Trung Quốc ban hành vào tháng 9/2025 đặt mục tiêu giá trị gia tăng của ngành hóa dầu và hóa chất tăng bình quân hơn 5% mỗi năm trong hai năm 2025 và 2026.

Kế hoạch kêu gọi hạn chế một số công suất sản xuất mới, đồng thời nâng cấp cơ sở hiện có, phát triển các sản phẩm hóa chất tiên tiến hơn và mở rộng ra thị trường quốc tế.

Rhodium cho rằng những biện pháp đó có thể nâng hiệu quả hoạt động của các nhà sản xuất Trung Quốc nhưng không làm giảm đáng kể lượng công suất dư thừa.

Công ty dự báo doanh nghiệp Trung Quốc sẽ ngày càng cạnh tranh mạnh hơn trong ngành hóa chất chuyên dụng, thị trường mà các doanh nghiệp nước ngoài vốn có biên lợi nhuận cao hơn.

Mỹ đang tiến hành điều tra thương mại

Các nhà sản xuất hóa chất Mỹ cũng tìm kiếm sự bảo vệ thông qua luật thương mại của nước này.

Ngày 20/10, Bộ Thương mại Mỹ mở các cuộc điều tra nhằm xác định một số hợp chất hóa học nhập khẩu từ Trung Quốc có được bán với giá thấp một cách không công bằng hoặc hưởng trợ cấp của chính phủ hay không.

Các cuộc điều tra được mở sau đơn kiến nghị của Evonik Corporation, đặt trụ sở tại New Jersey, và Huntsman International, đặt trụ sở tại Texas.

Những hợp chất này, được gọi là amine, được sử dụng trong nhiều quy trình và sản phẩm công nghiệp. Các cuộc điều tra liên quan đến những mặt hàng hóa chất nhập khẩu cụ thể, không phải toàn bộ ngành hóa chất Trung Quốc.

Bộ Thương mại công bố biên độ bán phá giá bị cáo buộc từ 244,94% đến 352,32%. Đây là các mức cáo buộc đang được điều tra, chưa phải vi phạm đã được kết luận.

Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ dự kiến bỏ phiếu ngày 12/11 về việc có dấu hiệu hợp lý cho thấy hàng nhập khẩu đang gây thiệt hại hoặc đe dọa các nhà sản xuất Mỹ hay không. Quyết định khẳng định sẽ cho phép các cuộc điều tra tiếp tục.

Rhodium cảnh báo áp thuế lên từng sản phẩm hóa chất Trung Quốc sẽ không giải quyết đầy đủ sức ép đối với các nhà sản xuất nước ngoài. Hóa chất Trung Quốc còn có thể tiếp cận thị trường nước ngoài dưới dạng nguyên liệu trong thành phẩm, trong khi doanh nghiệp nước ngoài tiếp tục mất doanh số ngay trong thị trường Trung Quốc.

Theo Arthur Zhang, The Epoch Times.