Mộc bản triều Nguyễn ghi dấu quốc hiệu Việt Nam năm 1804

Bản in dập mộc bản triều Nguyễn ghi sự kiện xác lập quốc hiệu Việt Nam năm 1804 vừa được trao tặng Thư viện Hoàng gia Bỉ trong chuyến thăm nước này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 24/10. Tặng phẩm đưa một phần di sản tư liệu Việt Nam đến gần hơn với công chúng và giới nghiên cứu quốc tế.

Dấu mốc năm 1804 trong sử liệu

Theo Dân trí, bản in dập được lấy từ mộc bản sách Đại Nam thực lục chính biên, đệ nhất kỷ, quyển 23. Sử liệu ghi việc vua Gia Long ban chiếu lấy Việt Nam làm quốc hiệu, với nghi lễ vào ngày 17/2/1804. Tên gọi mới được dùng trong văn thư của triều đình và trong giao thiệp với nước ngoài.

Tài liệu của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cho biết trước đó triều Nguyễn đề nghị dùng tên “Nam Việt”. Sau khi phía nhà Thanh không chấp thuận, hai bên đi đến tên gọi “Việt Nam”. Sự kiện này nằm trong quá trình triều Nguyễn xác lập thể chế và quan hệ ngoại giao sau khi thống nhất lãnh thổ.

Giá trị của mộc bản

Mộc bản là ván gỗ khắc ngược chữ để in sách. Những tấm ván lưu giữ văn bản lịch sử, văn học và quy định của triều đình, đồng thời cho thấy kỹ thuật khắc in của người xưa. UNESCO ghi danh bộ Mộc bản triều Nguyễn vào Chương trình Ký ức Thế giới năm 2009, nhấn mạnh cả giá trị tư liệu lẫn giá trị nghệ thuật, kỹ thuật của bộ sưu tập.

Việc trao tặng bản in dập tại Bỉ là dịp giới thiệu một nguồn sử liệu cụ thể về quốc hiệu Việt Nam. Bản in dập giúp người xem tiếp cận nội dung văn bản, trong khi mộc bản gốc tiếp tục được lưu giữ và bảo quản tại Việt Nam.

Nguồn: Dân trí, 25/10/2026; Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước; UNESCO.