Nhiều nước châu Âu cân nhắc trao quyền chống drone cho doanh nghiệp hạ tầng

Trước các vụ drone xâm nhập ngày càng thường xuyên và nguy cơ “chiến tranh hỗn hợp” kể từ khi chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ năm 2022, nhiều chính phủ châu Âu đã bắt đầu hoặc đang cân nhắc thay đổi cách bảo vệ chỉ dựa vào quân đội và cảnh sát. Các nước này muốn cho phép doanh nghiệp tư nhân và nhà nước vận hành hạ tầng trọng yếu như điện lực, đường sắt tham gia đánh chặn, gây nhiễu điện từ, thậm chí bắn hạ drone.

Theo bản tin của phóng viên Triệu Phượng Hoa trên Epoch Times tiếng Trung ngày 21/10, khi mùa đông đến gần, các tổ chức năng lượng châu Âu cảnh báo những cuộc tấn công hỗn hợp nhằm vào lưới điện hoặc cơ sở hạ tầng có thể khiến hàng triệu người đối mặt nguy cơ mất điện.

Tổng thư ký hiệp hội ngành điện châu Âu Eurelectric, ông Kristian Ruby, nói với Reuters: “Do các cuộc tấn công hỗn hợp, mùa đông này có thể xảy ra gián đoạn sưởi ấm. Điều đó có thể xảy ra về mặt lý thuyết, và khả năng trở thành hiện thực đang ngày một tăng”.

Pháp đi đầu về lập pháp

Trước nguy cơ drone xâm nhập, Pháp đi đầu thúc đẩy sửa đổi luật hoặc triển khai các biện pháp an ninh. Tháng 8 năm nay, Quốc hội Pháp thông qua một đạo luật cho phép các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu và nhà thầu được phê duyệt phát hiện, gây nhiễu và bắn hạ drone ở gần những cơ sở được chỉ định.

Đạo luật này nhằm ứng phó một loạt vụ drone xâm nhập không phận bên trên cơ sở trọng yếu và địa điểm quân sự, bao gồm vụ drone bay qua căn cứ tàu ngầm hạt nhân Île Longue gần Brest, tây bắc nước Pháp, tháng 12/2025.

Một quan chức cấp cao Pháp tham gia kế hoạch cho biết, drone ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận khiến những lo ngại an ninh liên tục tăng trong thập niên qua. Pháp muốn trang bị hệ thống đối phó trước năm 2027 cho các cơ sở trong danh sách địa điểm nhạy cảm đã được mở rộng.

Chính phủ Pháp dự kiến cung cấp cho các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu, trong đó có Tập đoàn Điện lực Pháp EDF và Công ty Đường sắt Quốc gia SNCF, một danh sách hệ thống được phê duyệt. Danh sách bao gồm thiết bị gây nhiễu điện tử, drone đánh chặn và những thiết bị khác để ứng phó với các môi trường, tình huống khác nhau.

Systematic Paris-Region, cụm công nghiệp cạnh tranh vùng Paris phụ trách chương trình thử nghiệm của chính phủ, xác nhận đợt đánh giá bắt đầu vào mùa hè năm nay đến nay đã đưa ba đơn vị tích hợp hệ thống và 17 hệ thống chống drone vào danh sách đánh giá.

Quan chức trên cho biết không thể bố trí người được huấn luyện quân sự tại mọi cơ sở. Vì vậy, Pháp đang cố gắng tự động hóa tối đa quy trình đối phó, để trong tương lai nhân viên an ninh hạ tầng chỉ cần “nhấn một nút” là có thể khởi động hệ thống tự động.

Đức, Áo cân nhắc làm theo; Ba Lan đã lập vùng cấm bay

Tháng 8 năm nay, một drone mang chất nổ được phát hiện gần máy bay chở hàng Ukraine tại sân bay Leipzig/Halle của Đức. Chính phủ Đức quy trách nhiệm cho Nga về “cuộc tấn công hỗn hợp” này, trong khi Moscow phủ nhận.

Tại Đức, hoạt động chống drone vẫn thuộc trách nhiệm của cảnh sát. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ nói với Reuters rằng đang nghiên cứu cách để các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu và bên thứ ba tham gia chủ động đối phó nguy cơ drone trong khuôn khổ pháp luật.

Bộ trưởng Quốc phòng Áo Klaudia Tanner cũng thông báo hồi tháng 9 kế hoạch cho phép các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu, gồm những doanh nghiệp năng lượng lớn, đánh chặn khi phát hiện drone gây nguy hiểm. Bà nói: “Nhà nước không thể một mình bảo vệ mọi cơ sở”.

Ba Lan tiến xa hơn. Ngoài thiết lập vùng cấm drone quanh các cơ sở năng lượng trọng yếu, những đơn vị an ninh chuyên trách làm việc cho doanh nghiệp vận hành đã được trao quyền phá hủy, vô hiệu hóa hoặc giành quyền kiểm soát drone xâm nhập vùng cấm bay. Các doanh nghiệp cũng phối hợp diễn tập với quân đội và cảnh sát.

Trách nhiệm với thiệt hại phát sinh vẫn cần làm rõ

Trong nhiều năm, các công ty dịch vụ công ích châu Âu chủ yếu tập trung củng cố an ninh mạng và chuẩn bị khôi phục cung ứng sau gián đoạn, thay vì chủ động ngăn chặn tấn công. Được trao quyền bắn hạ drone sẽ là thay đổi lớn với các công ty này. Tuy nhiên, làm rõ trách nhiệm pháp lý đối với thiệt hại phát sinh vẫn là thách thức cốt lõi của các nước.

Dù công nghệ đối phó tự động của châu Âu ngày càng hoàn thiện, việc xây dựng quy định pháp luật vẫn tương đối chậm. Bắn hạ drone có thể gây thương vong cho người dưới mặt đất hoặc thiệt hại tài sản. Hai nguồn tin tại các công ty truyền tải điện ở sườn đông NATO cho biết khi chưa có tiền lệ tư pháp hoặc bảo đảm miễn trừ pháp lý rõ ràng, nhiều đơn vị vận hành vẫn thận trọng trước việc chủ động đối phó vì lo phải chịu trách nhiệm bồi thường lớn.

Một số nước dè dặt với việc trao quyền tự vệ cho doanh nghiệp. Giám đốc điều hành công ty lưới điện quốc gia Phần Lan Fingrid, bà Asta Sihvonen-Punkka, nhấn mạnh trách nhiệm ứng phó với các mối đe dọa quanh hạ tầng trọng yếu vẫn nên chỉ thuộc về chính phủ và lực lượng vũ trang Phần Lan. Bà cho rằng chuyển quyền này sang các đơn vị vận hành điện lực sẽ là “một thay đổi vô cùng lớn”, đòi hỏi đánh giá pháp lý thận trọng.

Ông Jari Stenius, người phụ trách an ninh của tập đoàn năng lượng Phần Lan Fortum, cũng cho rằng công ty năng lượng nên tập trung sản xuất năng lượng, còn các mối đe dọa an ninh nên giao cho quân đội và cảnh sát xử lý.

Nhu cầu thiết bị chống drone tăng mạnh

Trong khi đó, nhu cầu thiết bị chống drone của doanh nghiệp tư nhân tăng rõ rệt. Theo Reuters, tập đoàn quốc phòng Đức Rheinmetall cho biết các yêu cầu tìm hiểu và nhu cầu hệ thống chống drone từ các đơn vị vận hành hạ tầng dân sự tăng nhanh. Những doanh nghiệp quốc phòng đang đánh giá thị trường phát triển nhanh này.

Theo Epoch Times tiếng Trung, phóng viên Triệu Phượng Hoa tổng hợp. Bản dịch đầy đủ nội dung chính.