EU công bố chiến lược Bắc Cực, tăng bảo vệ cáp ngầm và hạ tầng

Liên minh châu Âu (EU) công bố kế hoạch tăng cường an ninh Bắc Cực, gồm cải thiện khả năng phát hiện đe dọa và xây dựng một trung tâm theo dõi cáp ngầm dưới biển.

Trong thông báo ngày 19/10, Ủy ban châu Âu cho biết Chiến lược Bắc Cực mới còn tập trung bảo vệ biên giới biển phía bắc và giám sát tàu thuộc “hạm đội bóng tối”.

EU sẽ tích hợp hạ tầng của mình, gồm cảng, cơ sở năng lượng và kết nối vệ tinh, vào mạng lưới vận tải và thương mại Bắc Cực đang hình thành.

Khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới, Bắc Cực và vùng cực bắc ngày càng quan trọng với Mỹ, châu Âu cũng như Trung Quốc và Nga. Tầm quan trọng an ninh gia tăng sau khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022 và NATO mở rộng hiện diện trong khu vực.

Khi giới thiệu kế hoạch ngày 20/10, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen mô tả Bắc Cực là nơi các “mảng kiến tạo địa chính trị đang va chạm”, đồng thời gọi đây là vùng láng giềng phía bắc của châu Âu.

Ba nước thành viên EU gồm Thụy Điển, Phần Lan và Đan Mạch, thông qua lãnh thổ Greenland, thuộc khu vực Bắc Cực; hơn nửa triệu công dân EU sống tại đây.

Bà von der Leyen nói việc Nga khôi phục hiện diện quân sự ở Bắc Cực, theo đuổi các chiến lược hỗn hợp chống các nước láng giềng và định hình lại an ninh khu vực tác động tới toàn EU. Theo bà, khi chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và những quy tắc duy trì ổn định không còn có thể được coi là đương nhiên, EU phải hành động, thay đổi tư thế chiến lược và cùng các đối tác chung quan điểm bảo vệ các giá trị này.

Trung tâm an ninh hàng hải và bảo vệ cáp

Ủy ban cho biết sẽ thành lập Trung tâm An ninh Hàng hải để 27 nước thành viên và các đối tác khu vực chia sẻ thông tin, theo dõi hoạt động. Bước đầu là Trung tâm Cáp Bắc Cực, có nhiệm vụ theo dõi, bảo vệ và hỗ trợ sửa chữa cáp ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực.

EU sẽ đầu tư công nghệ phát hiện những mối đe dọa tiềm tàng đối với hạ tầng trọng yếu. Trung tâm An ninh Hàng hải sau đó được mở rộng để theo dõi tàu thuộc hạm đội bóng tối, đánh bắt trái phép và ô nhiễm.

Phó chủ tịch Ủy ban châu Âu Kaja Kallas nói khi Nga và Trung Quốc gia tăng hiện diện và tham vọng, Bắc Cực trở thành tuyến đầu của cạnh tranh quyền lực toàn cầu. Theo bà, chiến lược sửa đổi phản ánh thực tế này và đặt an ninh ở vị trí trung tâm.

Bà cho biết EU tăng nỗ lực giám sát, hạ tầng, khả năng cơ động quân sự và công nghệ quốc phòng chịu được khí hậu khắc nghiệt. Việc tiếp cận các tuyến biển và nguồn tài nguyên Bắc Cực là lợi ích chiến lược của EU, bà nói.

Bắc Cực những tháng gần đây cũng trở thành trọng tâm lo ngại an ninh của Mỹ, đặc biệt là Greenland, lãnh thổ thuộc Đan Mạch. Tổng thống Donald Trump trước đó từng nói muốn sáp nhập Greenland, gọi vùng đất này là thiết yếu đối với an ninh khu vực.

NATO chú trọng hơn việc thể hiện hiện diện và năng lực phòng thủ ở Bắc Cực để đáp ứng những quan ngại an ninh của ông Trump. Đầu năm nay, NATO ra mắt bộ chỉ huy quân sự Arctic Sentry, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về các mối đe dọa từ những đối thủ trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc và Nga.

Ngày 22/9, ông Trump ký thỏa thuận an ninh quốc gia với Đan Mạch và Greenland, cho phép Mỹ mở rộng hiện diện quân sự và kiểm soát an ninh đối với lãnh thổ Bắc Cực trọng yếu này.

Moscow nói hoạt động quân sự của NATO tại Bắc Cực đe dọa an ninh Nga. Ngày 31/8, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng hoạt động đó làm tăng nguy cơ xảy ra các sự cố có thể kích hoạt đối đầu vũ trang với hậu quả có khả năng thảm khốc.

Theo Victoria Friedman, The Epoch Times.