Mười câu đối nhắc người đọc sách và giữ lòng ngay thẳng
Những câu đối truyền thống gợi nhắc việc giữ lời nói, coi nhẹ danh lợi, chăm đọc sách và tu dưỡng bản thân.

1. Ngày thường chẳng nói lời vô tình, mỗi ngày thường đọc sách hữu ích
Nói năng cần giữ đức, tránh mở lời làm tổn thương người khác. Đọc sách là một niềm vui; có sách cũng là một sự giàu có đáng quý.
2. Cơm đạm trà thô có vị thật, cửa sáng bàn sạch là chốn an cư
Nếu mỗi ngày có thể lắng lòng nhìn trời cao, ngắm mây nghe mưa, đón trăng thu và gió xuân bằng nụ cười, con người sẽ đạt tới tâm thế khoáng đạt, ung dung. Như ông lão vô danh bên sông, bao chuyện xưa nay đều gửi vào lời cười nói.
Giữa cuộc đời nhiều xao động, nhìn phú quý như sương sớm, xem danh hão như mây trời, tâm hồn cũng trở nên yên hòa, thanh tĩnh.
3. Mở lòng cười chuyện thiên hạ, khép miệng chẳng bàn người thế gian
Tục ngữ nói người chẳng ai vẹn toàn, quả dưa cũng chẳng tròn tuyệt đối. Vì vậy, nên bớt nhìn vào lỗi của người khác, mỉm cười trước chuyện đời, buông bớt sự tranh biện đúng sai.
Thiền sư Từ Thụ đời Tống từng khuyên: đừng bàn chuyện dài ngắn của người; nói đi nói lại, chính mình gặp họa. Biết giữ lời, không buông miệng tùy tiện, ấy là một cách yên thân.
4. Chịu được khổ mới là người có chí, chịu thiệt đâu phải kẻ si ngốc
Người thích chiếm phần hơn có thể được lợi nhỏ mà mất điều quý lớn. Dẫu món đồ tốt đến đâu, ta cũng không thể sở hữu mãi. Chi bằng thường giữ lòng thương, sẵn sàng giúp đỡ; được lòng người thì những điều khác cũng không thiếu.
Thành bại trong đời đều có nguyên do. Quả đắng hôm nay có thể bắt nguồn từ điều đã gieo hôm qua; sự bỏ công hôm nay mới làm nên hoa nở ngày mai.
5. Trên đời vốn không trăng sáng mãi, bên trời vẫn có mùa xuân trở lại
Thế sự vô thường và khó lường. Cuộc đời có nhiều điều không như ý, nhưng trời cũng không tuyệt đường người.
6. Trước vẹt chớ nói nhiều lời, bên kẻ tiểu nhân nên thận trọng
Như lời tục ngữ: không được có lòng hại người, nhưng cũng không thể không biết phòng ngừa. Gặp người nên giữ chừng mực trong lời nói, đừng vội bộc lộ hết tâm can.
7. Trong rượu không loạn lời là quân tử, tiền bạc phân minh mới đáng bậc trượng phu
Trong đời có người gặp rượu là say, say rồi nói năng tùy tiện, cuối cùng họa từ miệng mà ra. Với những người như vậy, nên hạn chế giao du.
Cũng có người để lợi ích làm mê trí, thấy lợi quên nghĩa, khi hợp tác luôn muốn chiếm phần hơn, chẳng chịu thiệt. Bề ngoài tưởng được, thực chất lại mất.
8. Đã xem biển lớn khó coi nước nhỏ là rộng, ngộ được lòng mình chẳng còn thấy núi ngăn
Việc tu dưỡng tâm có ba cảnh giới: thấy núi là núi, thấy nước là nước; thấy núi không còn là núi, thấy nước không còn là nước; rồi thấy núi vẫn là núi, thấy nước vẫn là nước.
9. Đọc sách nơi đâu cũng là chốn thanh sạch, đóng cửa đã như ở núi sâu
Tìm sự bình yên trong lòng không nằm ở chuyện đang ở nơi nào. Nếu lòng vẫn nóng nảy, đi đâu cũng vậy. Không bắt đầu từ chính mình mà chỉ tìm sự xoa dịu ở người và vật bên ngoài, thì có ích gì?
Đào Uyên Minh từng viết “tâm viễn địa tự thiên”: lòng xa những xô bồ thì nơi ở tự trở nên yên tĩnh. Khi tâm chưa an, chưa tĩnh, làm sao có thể thong dong nhìn thấy núi Nam?
10. Há có thể vừa ý hết mọi người, chỉ mong không thẹn với lòng mình
Không cần cầu người khác coi trọng, cũng không cần sợ bị xem nhẹ. Hãy giữ một tấm lòng bình thường, sống cuộc đời của chính mình thay vì chỉ sống theo ánh mắt người khác.
Dịch đầy đủ nội dung chính từ SecretChina, biên tập phụ trách bản gốc: Văn Anh.


