Trung Quốc: Nguồn tin nói hạn chế xuất cảnh của nhân sự AI mở rộng tới gia đình

Theo một bài tổng hợp của SecretChina, các hạn chế xuất cảnh đối với một số nhân sự công nghệ tại Trung Quốc có thể đang được mở rộng tới người thân của họ. Bài viết cũng dẫn thông tin về việc cơ quan thuế tăng giám sát những người có thu nhập và tài sản lớn. Phạm vi áp dụng cụ thể của các biện pháp này vẫn cần được phân biệt với quy định đã công bố.

SecretChina dẫn nguồn tin được Bloomberg phỏng vấn cho biết một số lãnh đạo trong ngành trí tuệ nhân tạo và chip ở Trung Quốc đã được thông báo rằng vợ, chồng hoặc con cái của họ phải xin phép trước khi ra nước ngoài, kể cả với chuyến đi ngắn. Những người được đề cập gồm nhà sáng lập doanh nghiệp khởi nghiệp nổi tiếng và người điều hành các công ty công nghệ có ý nghĩa chiến lược. Nguồn tin nói chưa rõ mọi gia đình có liên quan có chịu cùng một hạn chế hay không.

Bài viết lưu ý một quy định về quản lý xuất nhập cảnh bắt đầu có hiệu lực ngày 15/9/2026 cho phép cấm xuất cảnh đối với người vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu hoặc quản lý xuất nhập khẩu công nghệ trong trường hợp có thể gây hại cho an ninh công nghiệp hoặc công nghệ quốc gia. Về nguyên tắc, cơ quan quyết định phải thông báo lý do cấm xuất cảnh cho đương sự, nhưng có ngoại lệ liên quan tới an ninh quốc gia hoặc điều tra hình sự. Theo phần trình bày của SecretChina, văn bản không quy định rõ việc hạn chế xuất cảnh đối với thân nhân. Vì thế, thông tin về yêu cầu xin phép đối với người nhà là điều được các nguồn tin thuật lại, không phải điều khoản được nêu trong quy định này.

SecretChina cũng dẫn một bài Bloomberg hồi tháng 5 cho biết từ đầu năm, một số chuyên gia AI làm việc tại các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có Alibaba và DeepSeek, đã bị hạn chế đi nước ngoài. Các nguồn tin nói Bắc Kinh có kế hoạch bổ sung thêm người được coi là “đủ điều kiện” vào danh sách hạn chế theo thời gian. Trước đây, các hạn chế đi lại đã được áp dụng với một số nhà nghiên cứu đại học, nhà khoa học hạt nhân và lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước. Bài tổng hợp cho rằng việc chú ý tới nhân sự công nghệ tư nhân phản ánh tầm quan trọng chiến lược mà Bắc Kinh đặt vào ngành này.

Ở mảng thuế, theo thông tin SecretChina dẫn từ Bloomberg, Tổng cục Thuế Trung Quốc đã lập các nhóm chuyên trách theo dõi tài sản và nghĩa vụ thuế của người giàu cùng doanh nghiệp lớn; một số nhóm làm việc trực tiếp với từng tỷ phú. Việc giám sát được thuật lại là bao gồm cả tài sản ở nước ngoài và lợi nhuận từ quỹ tín thác. Bắc Kinh đã điều chỉnh một số quy tắc đối với quỹ tín thác ở nước ngoài; cơ quan thuế địa phương rà soát các khoản thuế từ những năm trước và chú ý tới tài sản người Trung Quốc nắm giữ ở thị trường ngoài đại lục, trong đó có Hồng Kông. Có người được yêu cầu quyết toán phần thuế liên quan tới quỹ tín thác ở nước ngoài trước cuối tháng 10.

Để ứng phó với việc rà soát thuế chặt hơn, một số người có tài sản lớn tìm cách đẩy nhanh hồ sơ xin hộ chiếu nước ngoài, bán cổ phiếu để có tiền mặt hoặc vay ở nước ngoài nhằm nộp thuế, theo bài tổng hợp.

Bài viết nêu trường hợp Thư Bình, vợ nhà đồng sáng lập Haidilao Trương Dũng, bán gần 260 triệu cổ phiếu thông qua quỹ tín thác gia đình. Theo nguồn tin mà Bloomberg dẫn, gia đình này đã nhận một hóa đơn thuế bất ngờ trước giao dịch. Haidilao cho biết việc bán cổ phiếu xuất phát từ nhu cầu vốn và sắp xếp tài chính cá nhân của cổ đông. Hai lời giải thích này cần được giữ tách biệt; chưa có căn cứ từ thông tin công khai trong bài để kết luận hóa đơn thuế là nguyên nhân duy nhất của giao dịch.

Nhà bình luận được SecretChina dẫn tên Uyển Tĩnh nhận định rằng chính quyền Trung Quốc đang chịu áp lực tài chính, trong khi nhiều người giàu muốn chuyển tài sản, thậm chí đưa gia đình ra nước ngoài, giữa lúc tình hình kinh tế xấu đi. Theo bà, việc truy thu những khoản thuế từ trước nhằm thu thêm nguồn lực để giảm bớt khó khăn tài chính của chính quyền. Đây là quan điểm của nhà bình luận, chưa phải kết luận được chứng minh bằng dữ liệu trong bài.

Nguồn: SecretChina, 30/9/2026. Bài gốc tổng hợp thông tin từ Bloomberg và ý kiến của một nhà bình luận; các ý kiến này được quy nguồn, không phải kết luận độc lập của tòa soạn.