Tại những góc khuất mà nền văn minh nhân loại chưa hoàn toàn đo đạc hết, các truyền thuyết về “sinh vật bí ẩn” luôn gắn liền mật thiết với rừng rậm, sa mạc và các vùng nước. Từ những cánh rừng mưa rậm rạp của bồn địa Congo ở châu Phi, đến biển cát hoang vu của sa mạc Gobi ở Mông Cổ, và cả sắc đêm bên hồ tại tiểu bang Texas, Hoa Kỳ.

Những câu chuyện này được lưu truyền trong các nền văn hóa khác nhau, vừa giống như ký ức từ thời viễn cổ, vừa giống như sự phóng chiếu tập thể của con người đối với những điều chưa biết.

“Kẻ chặn sông” tại bồn địa Congo

Tại bồn địa Congo ở miền Trung châu Phi, người dân địa phương qua nhiều thế hệ vẫn truyền tai nhau về một sinh vật có tên là “Mokele-mbembe”. Trong ngôn ngữ địa phương, cái tên này có nghĩa là “kẻ chặn dòng sông”, mô tả thân hình khổng lồ của nó đủ để thay đổi dòng chảy.

Các nhân chứng mô tả nó có chiếc cổ cực dài, thân hình đồ sộ, kích thước gần bằng voi hoặc hà mã, với vẻ ngoài gợi nhớ đến loài khủng long đã tuyệt chủng từ lâu. Da của nó có màu nâu xám, nhẵn bóng không lông, đuôi khỏe như cá sấu, và có người thậm chí còn đề cập rằng nó chỉ có một chiếc răng dài nhô ra như một cái sừng.

Đầu thế kỷ 20, các nhà thám hiểm châu Âu lần đầu tiên mang những truyền thuyết này về phương Tây. Một đội trưởng thám hiểm người Đức đã ghi lại mô tả của người dân địa phương trong báo cáo chính thức. Theo đó, sinh vật này ban ngày cũng bò lên bờ kiếm ăn, thích một loại cây dây leo nở hoa trắng, và rất thù địch với con người, thường lật úp những chiếc thuyền độc mộc lại gần.

Khi khủng long trở thành tâm điểm của văn hóa đại chúng vào đầu thế kỷ 20, truyền thông Âu Mỹ từng đưa tin sôi nổi về “Quái vật hồ Loch Ness của châu Phi” này. Trong những thập niên sau đó, nhiều đoàn thám hiểm đã tiến vào rừng mưa Congo để tìm kiếm manh mối. Mặc dù không tìm thấy bằng chứng thực thể, họ đã thu thập được rất nhiều lời kể của nhân chứng. Thậm chí có nhà nghiên cứu tuyên bố đã quay được hình ảnh, nhưng cuộn phim cuối cùng không thể tráng rửa thành công.

Những người ủng hộ cho rằng nó có thể là loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) còn sống sót. Trong khi đó, giới khoa học chỉ ra rằng nếu thực sự có một loài động vật lớn chưa được biết đến như vậy, lẽ ra nó phải để lại xương cốt hoặc hình ảnh rõ ràng.

Một số học giả thiên về giả thuyết rằng các vụ nhìn thấy thường xuyên có liên quan đến việc con người xâm nhập sâu hơn vào rừng mưa và thiếu kinh nghiệm nhận biết các loài động vật hoang dã lớn. Tuy nhiên, cũng có người nhắc nhở rằng con người vẫn chưa hoàn toàn hiểu hết về hệ sinh thái của bồn địa Congo, nên khả năng tồn tại các loài chưa được biết đến vẫn chưa bị loại trừ hoàn toàn.

Sâu tử thần trong sa mạc Gobi

Ở một đầu khác của châu Á, sa mạc Gobi tại Mông Cổ cũng lưu truyền câu chuyện về một sinh vật đáng sợ không kém: “Sâu tử thần Mông Cổ”. Trong truyền thuyết, nó dài từ vài chục cm đến vài mét, hình dáng như một con sâu khổng lồ không đầu không chân, có khả năng phun chất lỏng axit, thậm chí phóng điện giết chết người.

Sự hiểu biết của phương Tây về truyền thuyết này bắt nguồn từ nhà cổ sinh vật học Hoa Kỳ Roy Chapman Andrews. Vào thập niên 1920, trong các cuộc trò chuyện với các thủ lĩnh địa phương ở Mông Cổ, ông đã nghe nhiều đoạn mô tả về sinh vật này. Mặc dù không ai tận mắt nhìn thấy, nhưng các chi tiết lại giống nhau đến kinh ngạc. Bản thân ông không tin vào sự tồn tại của nó, nhưng vẫn ghi lại câu chuyện trong tác phẩm của mình, vô tình khiến truyền thuyết này lan truyền ra toàn cầu.

Theo thời gian, hình ảnh của sâu tử thần ngày càng trở nên đa dạng, có khi giống rắn, có khi giống sâu róm, thậm chí được mô tả như tà linh không có thực thể. Vào thập niên 1980, một nhà nghiên cứu nghe tin có người địa phương bắt được quái vật, nhưng khi đến xem xét, ông phát hiện đó chỉ là một loài trăn cát không độc sống trong cát.

Khi ông đưa con trăn này cho người dân địa phương xem, nhiều người lại khăng khăng rằng đó chính là con quái vật mà họ đã thấy. Nhiều đoàn thám hiểm quốc tế đã tiến sâu vào Gobi để tìm kiếm bằng chứng về sâu tử thần, nhưng cuối cùng đều tay trắng trở về. Tuy nhiên, trong dân gian Mông Cổ, nó vẫn được coi là một sinh vật nguy hiểm có thật.

Quái vật bên hồ ở tiểu bang Texas

So với hai sinh vật trước, truyền thuyết về quái vật hồ Worth ở tiểu bang Texas, Hoa Kỳ lại có vẻ vừa hoang đường vừa gần gũi. Mùa hè năm 1969, cư dân địa phương tuyên bố nhìn thấy một sinh vật nửa người nửa dê, có vảy và móng vuốt bên bờ hồ.

Truyền thông nhanh chóng đưa tin, khiến lời đồn ngày càng lan rộng. Có người nói nó nhảy từ trên cây xuống ô tô, thậm chí ném lốp xe vào đám đông. Thời điểm đó thậm chí còn xuất hiện một bức ảnh được đăng báo, khiến hàng loạt người dân đổ xô đến khu vực hồ vào ban đêm.

Cuối cùng, bằng chứng vẫn không đủ sức thuyết phục, và tác giả bức ảnh cũng thừa nhận đó rất có thể là một trò đùa. Sau này, có thư nặc danh chỉ ra rằng sự việc bắt nguồn từ trò nghịch ngợm của vài học sinh trung học.

Mặc dù vậy, vẫn có người suy đoán rằng đây có thể là một loài động vật chưa được phát hiện. Bất kể sự thật là gì, truyền thuyết này đã trở thành một phần của văn hóa địa phương. Từ năm 2009, địa phương này hàng năm đều tổ chức “Lễ hội Quái vật hồ Worth”, biến ký ức hoảng sợ ban đầu thành biểu tượng gắn kết cộng đồng.

Theo Vision Times