Đoàn rước các thánh trong hội họa của Fra Angelico
Trong những tấm tranh bệ bàn thờ, Fra Angelico thể hiện đoàn rước các thánh bằng hình ảnh và biểu tượng gắn với truyền thống Kitô giáo.
Lorraine Ferrier, The Epoch Times — bản dịch bài đăng ngày 3/11/2026.
Ngày 1/11, nhiều tín hữu Kitô giáo cử hành lễ Các Thánh. Nghệ sĩ Phục hưng Ý Fra Angelico (khoảng 1395–1455), được gọi là “vị tu sĩ thiên thần”, đã sáng tạo nhiều tác phẩm tôn giáo cao đẹp nhằm tôn vinh các thánh và hỗ trợ việc chiêm niệm.
Trong “Cuộc đời các nghệ sĩ”, họa sĩ kiêm sử gia nghệ thuật Giorgio Vasari viết rằng khó có thể ca ngợi quá mức vị tu sĩ thánh thiện này: ông khiêm nhường, giản dị trong mọi lời nói và việc làm, còn tranh của ông được vẽ với sự tự nhiên và lòng thành kính.
Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên chân phước cho Angelico theo thể thức tương đương năm 1982 và công bố ông là bổn mạng của các nghệ sĩ Công giáo năm 1984. Trong thư gửi các nghệ sĩ năm 1999, giáo hoàng ca ngợi tác phẩm của Fra Angelico như một ví dụ hùng hồn về sự chiêm ngưỡng thẩm mỹ được thăng hoa trong đức tin.
Phần bệ tranh khác thường
Một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của vị tu sĩ dòng Đa Minh về các thánh nằm ở phần bệ của bức tranh bàn thờ chính tại tu viện San Domenico ở Fiesole, Ý — cũng là tu viện của chính ông.
Bộ tranh được thực hiện khoảng năm 1423–1424 bằng màu tempera trứng trên gỗ. Thông thường, predella, tức phần thấp nhất của tranh bàn thờ, thể hiện các cảnh trong cuộc đời những vị thánh xuất hiện ở phần tranh chính. Nhưng Angelico lại vẽ thiên đường.
Hai tấm “Các chân phước dòng Đa Minh”, thể hiện những nhân vật được tôn kính trong dòng, nằm hai bên ba tấm tranh chính: “Đức Trinh Nữ Maria cùng các tông đồ và những vị thánh khác”, “Chúa Kitô vinh hiển giữa thiên đình” và “Các bậc tiền nhân của Chúa Kitô cùng các thánh và những vị tử đạo”.
“Chúa Kitô vinh hiển giữa thiên đình” tôn vinh Chúa Kitô phục sinh, được các thiên thần vây quanh.
Các thánh, những vị tử đạo và nhiều nhân vật khác
Trong hàng trên cùng của “Các bậc tiền nhân của Chúa Kitô cùng các thánh và những vị tử đạo”, Adam dẫn đầu đoàn tiền nhân của Chúa Kitô. Trong đoàn có Noah cầm con tàu của mình và Moses đưa ra các bảng Luật.
Các thánh nam và nữ đứng thành hàng ở tầng giữa và dưới. Theo truyền thống Kitô giáo, Angelico thể hiện mỗi vị thánh với cành lá cọ, biểu tượng tử đạo, cùng những dấu hiệu nhận diện riêng, đôi khi cho biết cả cách họ qua đời. Nhờ đó, các tín hữu Công giáo sùng đạo có thể nhận ra từng vị thánh.
Thánh Stephen, vị tử đạo đầu tiên của Kitô giáo, dẫn đầu đoàn nam giới; viên đá trên vai tượng trưng cho việc ngài bị ném đá. Ở giữa, Thánh Peter Martyr, còn gọi là Thánh Peter thành Verona, cầm cuốn sách đỏ; máu từ đầu ngài nhuốm áo dòng. Thánh Christopher cầm gậy, mặc áo ngắn để lội qua nước.
Thánh Anne, mẹ của Đức Trinh Nữ Maria, dẫn đầu các thánh nữ và ngước nhìn phần tranh bàn thờ chính. Nữ tu Thánh Bridget của Thụy Điển cầm sách và ngọn nến đang cháy. Thánh Agnes ôm con chiên tượng trưng cho Agnus Dei, “Chiên Thiên Chúa”.
Phần bệ tranh mang hình ảnh thiên đường, vốn thuộc bàn thờ chính của tu viện San Domenico, được đặt trong tủ kính và trưng bày thường xuyên tại National Gallery ở London.
Nguồn: The Epoch Times. Đối chiếu thông tin tác phẩm: National Gallery.
