Alexandre Cabanel và hội họa hàn lâm Pháp thế kỷ XIX
Alexandre Cabanel từng là một trong những họa sĩ thành công nhất của hội họa hàn lâm Pháp thế kỷ XIX. Sự nghiệp của ông đi từ phòng học mỹ thuật ở Montpellier đến Paris Salon, triều đình Napoleon III và những bộ sưu tập lớn tại Hoa Kỳ.
Alexandre Cabanel từng là một trong những họa sĩ thành công nhất của hội họa hàn lâm Pháp thế kỷ XIX. Sự nghiệp của ông đi từ phòng học mỹ thuật ở Montpellier đến Paris Salon, triều đình Napoleon III và những bộ sưu tập lớn tại Hoa Kỳ.
Con đường qua Paris và Rome
Cabanel sinh năm 1823 tại Montpellier. Theo bài khảo cứu của The Epoch Times, ông học mỹ thuật tại địa phương trước khi nhận học bổng đến Paris năm 17 tuổi. Tại École des Beaux-Arts, ông học dưới sự hướng dẫn của họa sĩ François-Édouard Picot.
Ông lần đầu tham gia Paris Salon năm 1844 và được trao một giải tại cuộc thi Prix de Rome năm sau. Musée Fabre ghi rõ đó là “second premier Prix de Rome”, nhờ đó ông đến Villa Medici và cư trú tại Rome đến năm 1850. Thời gian này cho Cabanel cơ hội nghiên cứu các bậc thầy hội họa Italy.
Bức Florentine Poet (1861), hiện thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, đặt nhân vật nhà thơ trong một bối cảnh gợi thời Phục Hưng. Bảo tàng xác nhận đây là tranh sơn dầu trên gỗ, kích thước khoảng 30,5 × 50,5 cm, và hình ảnh tác phẩm thuộc phạm vi công cộng.
Danh tiếng ở Paris Salon
Bước ngoặt của Cabanel đến vào năm 1863 khi tác phẩm The Birth of Venus được trưng bày tại Salon và Hoàng đế Napoleon III mua cho bộ sưu tập riêng. Cũng năm đó, ông được bầu vào Institut de France. Thành công đưa họa sĩ vào trung tâm thiết chế mỹ thuật của Đế chế thứ hai.
Cabanel vẽ chân dung Napoleon III, trưng bày tại Salon năm 1865. Thay vì nhấn mạnh lễ phục hoàng gia, bức tranh thể hiện nhà vua trong bộ đồ tối màu, còn vương miện và áo choàng được bố trí phía sau. Theo bài khảo cứu, tác phẩm được triều đình đón nhận và sau đó đặt trong phòng làm việc của Hoàng hậu Eugénie.
Từ thập niên 1870, nhiều nhà sưu tập và gia đình giàu có Hoa Kỳ tìm đến Cabanel để mua tranh hoặc đặt vẽ chân dung. Những chuyến tới Paris ngồi mẫu cho ông cũng là cách họ gắn hình ảnh gia đình với thị hiếu nghệ thuật châu Âu đương thời.
Một trường hợp tiêu biểu là chân dung Catharine Lorillard Wolfe năm 1876. Bảo tàng Metropolitan mô tả bà là nhà sưu tập, nhà thiện nguyện và ân nhân nữ đầu tiên của bảo tàng. Bà để lại bức chân dung cùng nhiều tác phẩm và một quỹ mua sắm nghệ thuật cho bảo tàng năm 1887.
Một truyền thống trước bước chuyển của hội họa
Cabanel giảng dạy tại École des Beaux-Arts từ năm 1864 và nhiều lần tham gia hội đồng Paris Salon. Học trò của ông sau này đi theo các hướng sáng tác khác nhau, cho thấy ảnh hưởng của quá trình đào tạo hình họa hàn lâm vượt ra ngoài phong cách riêng của thầy.
Trong khi Cabanel gắn với kỹ thuật hoàn thiện, đề tài lịch sử và chân dung lý tưởng hóa, những họa sĩ như Édouard Manet và Gustave Courbet thách thức quy tắc nghệ thuật đương thời. Sự đối lập này giúp nhìn rõ thời kỳ chuyển tiếp của mỹ thuật Pháp, thay vì chỉ đánh giá sự nghiệp Cabanel theo thị hiếu của một giai đoạn sau.
Cabanel tiếp tục vẽ và dạy học cho đến khi qua đời tại Paris năm 1889. Các tác phẩm trong bộ sưu tập công cộng ngày nay cho phép người xem tự quan sát cách ông dựng cảnh, xử lý nhân vật và trình bày địa vị xã hội qua chân dung.
Nguồn: The Epoch Times, 24/10/2026; Musée Fabre; hồ sơ tác phẩm Florentine Poet và Catharine Lorillard Wolfe của Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan.
