Trung Quốc gia hạn tạm dừng phí cảng với tàu Mỹ thêm hai tháng

Trung Quốc ngày 9/11 thông báo kéo dài thêm hai tháng việc tạm dừng thu phí cảng đối với tàu có liên hệ với Mỹ và tiếp tục đình chỉ các biện pháp nhằm vào năm công ty con của hãng đóng tàu Hanwha Ocean. Động thái diễn ra cùng ngày Washington gia hạn việc hoãn thu phí đối với tàu do Trung Quốc sở hữu, vận hành hoặc đóng.

Theo The Epoch Times, hai bên đang kéo dài một phần thỏa thuận tạm thời về thương mại. Biện pháp của Mỹ được hoãn đến 23 giờ 59 ngày 9/1/2027 theo giờ miền Đông Mỹ, theo thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR). Việc gia hạn là tạm dừng thực thi, không phải xóa bỏ phí.

Phí tàu biển và các biện pháp của Bắc Kinh

Tranh chấp bắt nguồn từ cuộc điều tra của Mỹ về vị thế của Trung Quốc trong ngành đóng tàu và vận tải biển. Theo lịch thu phí USTR công bố tháng 4/2025, tàu do doanh nghiệp Trung Quốc sở hữu hoặc vận hành có thể phải trả 50 USD cho mỗi tấn dung tích tịnh trong một chuyến đến Mỹ. Với tàu đóng tại Trung Quốc, mức dự kiến là 18 USD cho mỗi tấn dung tích tịnh hoặc 120 USD cho mỗi container, lấy mức cao hơn; các mức thu còn tăng theo từng năm đến 2028.

Bắc Kinh đáp trả bằng khoản phí 400 nhân dân tệ, tương đương khoảng 56 USD, cho mỗi tấn dung tích tịnh đối với tàu có liên hệ với Mỹ. Trung Quốc cũng đưa năm công ty con của Hanwha Ocean tại Mỹ, trong đó có xưởng đóng tàu Hanwha Philly Shipyard ở Pennsylvania, vào diện chịu biện pháp hạn chế, với lý do các công ty này đã hỗ trợ cuộc điều tra của Washington. Những biện pháp đó hiện tiếp tục được tạm dừng thêm hai tháng.

Ngày 9/11, Ủy ban Thuế quan Quốc vụ viện Trung Quốc còn thông báo tiếp tục đình chỉ thuế bổ sung 24% đối với hàng hóa Mỹ trong hai tháng, nhưng giữ mức thuế bổ sung 10%. Thông báo được cổng thông tin chính phủ Trung Quốc đăng tải nêu điều chỉnh có hiệu lực từ 13 giờ 01 ngày 10/11 theo giờ Bắc Kinh.

Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc cũng kéo dài việc tạm dừng một số hạn chế xuất khẩu đất hiếm và vật liệu khác từng được công bố tháng 10/2025 đến ngày 10/1/2027. Tuy vậy, yêu cầu cấp phép xuất khẩu đối với bảy loại đất hiếm trung bình và nặng được áp dụng từ tháng 4/2025 vẫn còn. Bộ Thương mại đồng thời tiếp tục tạm dừng các biện pháp đối với 16 thực thể Mỹ trong danh sách kiểm soát xuất khẩu và 11 doanh nghiệp Mỹ trong danh sách thực thể không đáng tin cậy.

Washington gia hạn các biện pháp tương ứng

Ở phía Mỹ, ngoài phí tàu biển, Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại công bố quy định giữ việc áp dụng “quy tắc công ty liên kết” ở trạng thái tạm hoãn đến ngày 10/1/2027. Quy tắc này, được ban hành tháng 9/2025, sẽ mở rộng hạn chế xuất khẩu sang công ty do một thực thể bị đưa vào danh sách đen nắm ít nhất 50% sở hữu.

USTR cũng gia hạn hai tháng cho 178 trường hợp được miễn thuế theo Điều 301 đối với hàng hóa Trung Quốc. Theo văn bản gia hạn, những trường hợp miễn trừ liên quan có hiệu lực với hàng nhập trong khoảng từ ngày 10/11/2026 đến trước 23 giờ 59 ngày 9/1/2027 theo giờ miền Đông Mỹ. Điều 301 cho phép USTR hành động đối với các thực hành thương mại nước ngoài mà cơ quan này xác định là không công bằng.

Cam kết thương mại vẫn được theo dõi

Việc gia hạn diễn ra trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại hội nghị APEC ở Thâm Quyến ngày 18–19/11. The Epoch Times nhận định thời hạn hai tháng ngắn hơn nhiều so với lần tạm dừng một năm trước, trong khi giới chức Mỹ tiếp tục yêu cầu Bắc Kinh thực hiện cam kết mua nông sản và cung ứng đất hiếm.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói trong tháng 9 rằng việc kéo dài hai tháng tạo thêm thời gian xử lý các vấn đề kinh tế, đồng thời nhận xét Trung Quốc đã tiếp tục mua đậu tương nhưng chậm ở một số nông sản khác. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cùng tháng nói các hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Bắc Kinh tạo ra sự bất định và Washington đang theo dõi việc thực hiện cam kết. Đây là đánh giá của các quan chức Mỹ.

Trong cuộc gọi ngày 6/11 với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong, ông Bessent và ông Greer tiếp tục nêu vấn đề mua nông sản và cung ứng đất hiếm. Theo thông cáo Bộ Tài chính Mỹ được The Epoch Times dẫn lại, ông Bessent yêu cầu Trung Quốc thực hiện đầy đủ và ngay lập tức các cam kết trước đó; USTR nói sẽ tiếp tục giám sát. Trước đó, Bộ Thương mại Trung Quốc nêu việc tăng mua nông sản Mỹ phụ thuộc vào một thỏa thuận cắt giảm thuế có đi có lại. Hãng Tân Hoa Xã cho biết Bắc Kinh cũng bày tỏ quan ngại về các hạn chế kinh tế và thương mại gần đây của Mỹ.

Văn phòng Ủy ban Thuế quan Trung Quốc nói sẽ theo dõi những bước tiếp theo của Washington và điều chỉnh biện pháp đáp trả tùy tình hình. Vì vậy, việc hai bên kéo dài thời gian tạm hoãn chưa đồng nghĩa các bất đồng về thuế, tàu biển và đất hiếm đã được giải quyết.

Nguồn: Sean Tseng, The Epoch Times, ngày 10/11/2026; đối chiếu thông báo USTR về phí tàu biển, thông báo USTR về miễn thuế và thông báo thuế quan phía Trung Quốc.