Trong bối cảnh căng thẳng tiếp diễn giữa Hoa Kỳ và Iran về vấn đề hạt nhân, Washington vào thứ Hai (09/02) đã ban hành các hướng dẫn hàng hải mới nhất cho các tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz. Eo biển này là tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng của Trung Đông, với một phần vùng nước nằm trong lãnh hải của Iran.
Iran đã nhiều lần đe dọa đóng cửa Eo biển Hormuz, đồng thời chặn hoặc thậm chí bắt giữ các tàu buôn và tàu chở dầu đi qua khu vực này với lý do nghi ngờ buôn lậu.
Trong hướng dẫn được đăng tải trên trang web chính thức, Cơ quan Quản lý Hàng hải thuộc Bộ Giao thông Vận tải Hoa Kỳ khuyến cáo các tàu thương mại treo cờ Mỹ nên cố gắng di chuyển cách xa lãnh hải Iran và tránh tiếp cận khu vực này nếu điều kiện an toàn cho phép.
Nếu gặp lực lượng quân sự Iran yêu cầu lên tàu, các thuyền viên nên từ chối bằng lời nói nhưng không được thực hiện các biện pháp chống đối mang tính cưỡng chế. Hướng dẫn viết: “Nếu lực lượng Iran cưỡng ép lên tàu thương mại của Mỹ, thuyền viên không nên sử dụng vũ lực để đối kháng.”
Ngoại trưởng Iran vào thứ Sáu tuần trước cho biết, dưới sự trung gian của Oman, vòng đàm phán mới giữa Iran và Hoa Kỳ về thỏa thuận hạt nhân đã có “khởi đầu tốt đẹp” và dự kiến sẽ tiếp tục được thúc đẩy. Tuyên bố này phần nào làm dịu đi những lo ngại của bên ngoài về việc tình hình Trung Đông có thể trượt dốc thành chiến tranh.
Mặc dù cả hai bên đều tuyên bố sẵn sàng khởi động lại các tiếp xúc ngoại giao, phía Mỹ nhấn mạnh mong muốn các cuộc đàm phán không chỉ đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran, mà còn phải bao gồm cả chương trình tên lửa đạn đạo, sự hỗ trợ đối với các tổ chức vũ trang trong khu vực Trung Đông và các vấn đề nhân quyền.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp, áp thuế 25% đối với các sản phẩm từ bất kỳ quốc gia nào nhập khẩu hàng hóa “trực tiếp hoặc gián tiếp” từ Iran, hiện thực hóa lời đe dọa trước đó của ông và gia tăng áp lực kinh tế lên Iran.
Iran gia tăng đàn áp phe cải cách
Theo Deutsche Welle dẫn nguồn tin từ truyền thông Iran hôm thứ Hai, lực lượng an ninh Iran đã bắt giữ một số nhân vật quan trọng của phong trào cải cách, bao gồm lãnh đạo “Mặt trận Cải cách” Azar Mansouri, cựu nhà ngoại giao Mohsen Aminzadeh và Ebrahim Asgharzadeh.
Hãng thông tấn chính thức của Iran (IRNA) dẫn tuyên bố của công tố viên Tehran cho biết, đã có 4 người bị giam giữ và nhiều người khác bị triệu tập để phục vụ điều tra. Những người này bị cáo buộc “tổ chức và lên kế hoạch cho các hoạt động phá hoại sự ổn định chính trị và xã hội của đất nước”, và những hành động này diễn ra ngay vào thời điểm các mối đe dọa quân sự từ Mỹ và Israel đối với Iran đang gia tăng.
Làn sóng bắt giữ này diễn ra sau khi phe cải cách đưa ra một tuyên bố vào tháng 1 kêu gọi Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei từ chức. Hiện chưa rõ phong trào cải cách nhận được mức độ ủng hộ bao nhiêu trong nội bộ Iran.
Trong khi đó, người đoạt giải Nobel Hòa bình đang bị giam cầm là bà Narges Mohammadi lại vừa bị kết án thêm 7 năm tù, gây sự chú ý của cộng đồng quốc tế.
Trong những năm gần đây, chính phủ Iran đã nhiều lần đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình trên toàn quốc. Các báo cáo cho biết hàng ngàn người biểu tình đã bị lực lượng an ninh sát hại, và hàng chục ngàn người khác bị giam giữ. Chính quyền Iran sử dụng các biện pháp đàn áp mạnh tay để dập tắt bất kỳ tiếng nói nào nghi ngờ hoặc phản đối các hành vi bạo lực của chính phủ.
Dự kiến vào cuối tuần này, khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến thăm Washington, các vấn đề liên quan đến Iran sẽ trở thành nội dung thảo luận quan trọng.
Theo Vision Times