Bình luận: Cái giá của hàng rào bảo hộ thép châu Âu
Bình luận của Cláudia Ascensão Nunes, được The Epoch Times đăng lại từ Foundation for Economic Education (FEE). Quan điểm trong bài thuộc tác giả.
Liên minh châu Âu đang dựng một hàng rào cao hơn quanh thị trường thép. Theo Ủy ban châu Âu, từ ngày 1/7/2026, lượng thép nhập được miễn thuế bị giới hạn ở mức 18,3 triệu tấn mỗi năm; phần vượt hạn ngạch chịu thuế 50%. Trong bài bình luận ngày 26/10, Nunes cho rằng biện pháp này bảo vệ nhà sản xuất thép nhưng đẩy chi phí sang doanh nghiệp sử dụng thép.
EU lý giải chính sách bằng tình trạng dư thừa công suất toàn cầu và nhu cầu bảo vệ năng lực sản xuất chiến lược. Hạn ngạch mới thấp hơn 47% so với mức của năm 2024, còn thuế ngoài hạn ngạch tăng từ 25% lên 50%. Đây là các thông số chính sách đã được cơ quan EU công bố; đánh giá tác động dài hạn vẫn là chủ đề tranh luận.
Nunes chỉ ra rằng thép là đầu vào của ô tô, thiết bị gia dụng, máy móc và nhiều sản phẩm công nghiệp. Nếu giá thép nhập tăng, doanh nghiệp dùng thép có thể phải nâng giá bán, chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn hoặc giảm đầu tư. Theo tác giả, bảo vệ một khâu sản xuất có thể làm yếu các khâu khác trong chuỗi giá trị.
Bài bình luận dẫn ước tính của các hiệp hội công nghiệp châu Âu rằng, nếu lượng nhập khẩu giữ như năm 2024, biện pháp mới có thể tạo thêm 5–9 tỷ euro chi phí thuế quan mỗi năm. Ủy ban châu Âu dự báo giá thép bình quân tăng 3,25%, trong khi một số nhóm người mua cảnh báo mức tăng cao hơn với vài chủng loại. Các con số là dự báo theo giả định, không phải chi phí đã phát sinh.
Tình trạng dư thừa công suất, đặc biệt ở Trung Quốc, là lý do quan trọng phía EU đưa ra. Theo bài viết, trợ cấp, ưu đãi thuế và tín dụng có thể giữ sản lượng cao ngay cả khi nhu cầu nội địa không hấp thụ hết. OECD dự báo công suất dư thừa toàn cầu có thể đạt 721 triệu tấn vào năm 2027. Nunes đồng ý đây là vấn đề nhưng cho rằng thuế nhập khẩu không trực tiếp thay đổi chính sách trợ cấp ở nước xuất khẩu.
Quy tắc xác định nơi thép được nấu chảy và đúc cũng bổ sung hồ sơ chứng minh xuất xứ cho nhà nhập khẩu. Tác giả lo ngại chi phí tuân thủ sẽ nặng hơn với doanh nghiệp nhỏ mua qua nhà phân phối. Các đối tác thương mại gần EU, kể cả nước cung ứng thép chuyên dụng, có thể bị ảnh hưởng dù chính sách hướng vào tình trạng dư cung toàn cầu.
Nunes so sánh với thuế thép của Mỹ từ năm 2018 và lần nâng thuế năm 2025. Theo các nghiên cứu và số liệu bà dẫn, bảo hộ có thể giúp một số nhà sản xuất trong nước nhưng làm tăng chi phí cho ngành dùng thép. Tác giả cho rằng EU cần tính cả việc làm, đầu tư và sức cạnh tranh ở các ngành hạ nguồn khi đánh giá thành công của chính sách.
Kết luận của Nunes là việc hạn chế nhập khẩu có nguy cơ chuyển gánh nặng cạnh tranh quốc tế sang doanh nghiệp và người tiêu dùng châu Âu. Đây là lập luận của tác giả; phía EU nhấn mạnh chính sách nhằm chống tác động của dư thừa công suất và bảo vệ ngành thép chiến lược.
Nguồn: The Epoch Times/FEE; đối chiếu thông số chính sách với Ủy ban châu Âu.
