Mỹ xếp Viện Khổng Tử vào diện đe dọa an ninh, nêu 80 chương trình đổi tên

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 23/10 tuyên bố Lầu Năm Góc xem các Viện Khổng Tử và những chương trình mang tên gọi khác có liên hệ với chúng là mối đe dọa an ninh quốc gia. Tuyên bố đưa ra sau cuộc rà soát quan hệ nghiên cứu của 30 trường đại học Mỹ, song hai con số “80” trong các phát biểu và báo cáo không đồng nghĩa với nhau.

Trong video đăng trên mạng xã hội, ông Hegseth cáo buộc những chương trình văn hóa do chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn đã trở lại các trường đại học Mỹ dưới tên gọi và điều lệ khác sau khi các Viện Khổng Tử bị hạn chế. Theo lời ông, có “80” tổ chức như vậy tại 30 trường; Lầu Năm Góc đã lần lượt tháo gỡ chúng trong hai tháng qua. Đây là nhận định của bộ trưởng, chưa phải danh sách công khai định danh từng tổ chức.

Thông tin về tuyên bố mới được The Epoch Times và Reuters, đăng trên The Guardian tường thuật ngày 23/10. Reuters cho biết Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận của hãng.

Phân biệt số tổ chức và số hành động chấm dứt hợp tác

Ngày 19/10, Lầu Năm Góc công bố một thống kê khác: cuộc kiểm tra an ninh nghiên cứu tại 30 đại học dẫn đến hơn 80 hành động chấm dứt hoặc hạn chế quan hệ hợp tác bị đánh giá có rủi ro. Con số này là số hành động xử lý quan hệ hợp tác, không tự nó chứng minh có hơn 80 Viện Khổng Tử đổi tên. Kết quả kiểm tra đã được DKN.TV đưa tin trước đó.

Theo chỉ thị ngày 17/8 của Bộ Quốc phòng Mỹ, các trường được yêu cầu xem lại quan hệ học thuật, tài chính và nghiên cứu với những thực thể nước ngoài đáng quan ngại. Phạm vi rà soát bao gồm các tổ chức nằm trong danh sách hạn chế theo Điều 1286 của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng tài khóa 2019, cũng như các nhóm có liên hệ với chương trình Viện Khổng Tử đổi tên.

Lầu Năm Góc yêu cầu các trường đánh giá nguy cơ lộ nghiên cứu nhạy cảm hoặc thuộc diện kiểm soát xuất khẩu, lập kế hoạch giảm thiểu rủi ro và chấm dứt những hợp tác có vấn đề. Cơ quan này nói mục tiêu là bảo vệ nghiên cứu được tài trợ bằng tiền thuế Mỹ khỏi nguy cơ chuyển giao công nghệ trái phép.

Viện Khổng Tử từng hiện diện ở nhiều khuôn viên đại học Mỹ trước khi nhiều cơ sở đóng cửa dưới áp lực pháp lý và tranh luận về ảnh hưởng của Bắc Kinh. Tuyên bố ngày 23/10 của ông Hegseth bổ sung cáo buộc về những chương trình tiếp nối dưới tên khác; việc xác định từng tổ chức cụ thể và chứng cứ cho cáo buộc đánh cắp sở hữu trí tuệ vẫn cần được công bố và kiểm chứng độc lập.

Nguồn: The Epoch Times; Reuters/The Guardian; Bộ Quốc phòng Mỹ.