Hơn 100 công nhân ở Ngân Xuyên đình công, đòi được hai tháng lương bị nợ

Theo bản tin ngày 16/10 của SecretChina, hơn 100 công nhân tại huyện Hạ Lan, thành phố Ngân Xuyên, Ninh Hạ, Trung Quốc, đã đình công và tuần hành trong hai ngày, sau đó nhận được tiền lương bị nợ. Bài viết đặt sự việc trong bối cảnh nhiều nơi tại Trung Quốc xuất hiện tranh chấp tiền lương và các cuộc đòi quyền lợi.

Tài khoản “Hôm qua” (昨天), một người dùng mạng xã hội X ở nước ngoài thường theo dõi các vụ phản kháng tập thể tại Trung Quốc đại lục, đăng video và cho biết trong hai ngày 11–12/10, hơn 100 công nhân tại khu chợ rau tổng hợp của Công ty Phát triển Nông nghiệp Thụy Tín ở huyện Hạ Lan đã liên tiếp đình công. Theo tài khoản này, họ tuần hành và chặn cổng, cuối cùng lấy lại được khoản lương bị nợ hai tháng.

SecretChina mô tả video cho thấy nhiều người tuần hành trên phố, tại hiện trường có cảnh sát và xe cảnh sát. Một người biểu tình hô: “Chúng tôi muốn lấy lại tiền mồ hôi nước mắt của mình”.

Một số người dùng mạng bình luận rằng cách làm này mới có hiệu quả, nếu không thì không ai coi trọng; rằng chỉ chặn cổng công ty có tác dụng quá ít; và những tin tức như vậy cần được đưa tin. Bài đăng của tài khoản “Hôm qua” đề ngày 15/10, mô tả vụ việc tại Ngân Xuyên xảy ra ngày 11–12/10.

Những vụ đòi lương tại nhiều địa phương

SecretChina cho biết những năm gần đây liên tiếp xuất hiện tin tức công nhân đòi lương tại nhiều nơi. Theo thông tin trên mạng xã hội được bài viết dẫn lại, ngày 15/10, hàng chục công nhân bảo dưỡng đường bộ ở huyện Thiên Tây, thành phố Đường Sơn, Hà Bắc, tập trung trước cơ quan giao thông huyện để yêu cầu trả lương. Các công nhân nói họ bị nợ lương tới năm tháng rưỡi và nhiều lần đòi nhưng không có kết quả, nên phải tới đây phản đối.

Trong hai ngày 30/9–1/10, khoảng 400 nhân viên của cơ sở ẩm thực và spa Hoàng Thất Giả Kỳ ở quận La Hồ, Thâm Quyến, Quảng Đông, đình công, yêu cầu thanh toán lương còn thiếu và truy đóng bảo hiểm xã hội. Theo những người liên quan được nguồn bài dẫn lại, họ đã bị nợ ba tháng lương, cơ sở cũng không đóng bảo hiểm đúng quy định và chủ doanh nghiệp hiện mất liên lạc.

Ngày 16/9, các công nhân vệ sinh tại cơ sở đường Vị Lai của Bệnh viện Nhân dân số 1 thành phố Bình Đỉnh Sơn, Hà Nam, đình công tập thể do bị nợ lương năm tháng.

Ngày 9/9, những người đòi lương dán các khẩu hiệu “Trả tiền công cho tôi, trả tiền mồ hôi nước mắt cho tôi” phía trên biểu trưng lớn trên tường ngoài trung tâm thương mại Thành Bắc Vạn Tượng Hối ở Nam Kinh, Giang Tô.

Ngày 5/9, hàng trăm thợ xây, thợ trang trí nội thất và người phụ trách đội thợ của chuỗi doanh nghiệp Tích Mộc Gia ở Tây An, Thiểm Tây, cùng đến cửa hàng chủ lực Đại Dung Thành để đòi lương. Theo tài liệu công khai được SecretChina dẫn lại, trong giai đoạn mở rộng nhanh, Tích Mộc Gia từng có mặt tại khoảng 94 thành phố, với 108 cửa hàng trực tiếp. Cuối tháng 7 năm nay, doanh nghiệp rơi vào khủng hoảng kinh doanh nghiêm trọng; các cửa hàng Cao Tân và Đại Dung Thành tại Tây An lần lượt ngừng hoạt động, khiến nhiều dự án trang trí nội thất dừng thi công.

Các cuộc phản đối về nhà ở và quyền lợi khác

Ngoài đòi lương, bài viết còn điểm lại một số hình thức phản đối khác tại Trung Quốc đại lục. Theo trang ghi nhận các vụ phản kháng tập thể tại Trung Quốc mà SecretChina dẫn nguồn, tối 10/10, một cuộc phản đối quy mô lớn của cư dân xảy ra tại khu nhà Sính Vọng Quân Tỷ ở quận Giang Nam, Nam Ninh, Quảng Tây. Hàng trăm chủ nhà phối hợp cưỡng chế tháo dỡ văn phòng quản lý và các công trình liên quan, buộc nhân viên quản lý mà họ cho là lâu nay không thực hiện trách nhiệm phải rời khỏi khu nhà.

Các chủ nhà nói nhiều năm qua công tác quản lý rất yếu kém, khiến môi trường khu dân cư bẩn và lộn xộn: dải cây xanh công cộng biến thành vườn rau, có chuồng lợn, chuồng gà, chuồng vịt, còn bể bơi của khu nhà cũng bị dùng để nuôi cá.

Ngày 29/9, tại khu dân cư Trung Vĩ Quốc Tế Công Quán ở huyện Chỉ Giang, Hoài Hóa, Hồ Nam, xảy ra xung đột liên quan việc cưỡng chế tháo dỡ. Chính quyền địa phương đưa nhiều nhân viên hành chính và cảnh sát vào khu nhà, tìm cách tháo dỡ phần giếng thang máy trên mái và các phần khác bị xác định vượt độ cao, khiến nhiều chủ nhà đến phản đối.

Theo lời các chủ nhà được bài viết dẫn lại, nguyên nhân là sân bay Chỉ Giang gần đây có kế hoạch tăng đường bay, sau đó cơ quan quản lý bay điều chỉnh giới hạn độ cao tĩnh không. Điều này khiến nhiều khu nhà trong huyện, gồm Trung Vĩ Quốc Tế Công Quán, dù đã xây nhiều năm và chủ nhà đã có giấy chứng nhận quyền sở hữu, bỗng bị coi là vượt độ cao và phải tháo phần mái.

Các chủ nhà lo việc tháo phần trên giếng thang máy và kết cấu liên quan đến phòng máy sẽ ảnh hưởng đến an toàn công trình, vận hành thang máy và chống thấm mái. Họ nói chính quyền chưa đưa ra phương án bảo đảm an toàn và bồi thường.

Từ ngày 25/8 đến 8/9, hàng trăm thợ mỏ mắc bệnh bụi phổi liên tục cùng nhau đòi quyền lợi, nhiều lần đến cơ quan nhân lực và an sinh xã hội huyện Phụng Tiết, Trùng Khánh, yêu cầu thực thi chính sách, cung cấp điều trị và bảo đảm an sinh tối thiểu. Theo các công nhân, họ từng làm dưới hầm mỏ tại các mỏ than ở huyện Phụng Tiết và Vu Khê, mắc bệnh do tiếp xúc lâu dài với bụi than và bụi silic.

Trong giai đoạn 2005–2021, do tai nạn mỏ thường xuyên và vấn đề ô nhiễm, Phụng Tiết và Vu Khê lần lượt đóng toàn bộ mỏ than trong địa bàn. Năm 2022, Ủy ban Y tế và Sức khỏe huyện Phụng Tiết cùng nhiều cơ quan ban hành phương án cứu chữa, trợ giúp công nhân chỉ được chẩn đoán bụi phổi sau khi nghỉ làm tại các mỏ đã đóng. Phương án nhằm cung cấp trợ cấp sinh hoạt chuyên biệt, trợ cấp khó khăn việc làm và hỗ trợ y tế tối thiểu. Tuy nhiên, các công nhân nói chính sách chưa được thực hiện đầy đủ.

Ngày 3/9, hàng chục chủ căn hộ tại giai đoạn hai dự án Khang Kiều Na Vân Khê ở Tân Trịnh, Trịnh Châu, Hà Nam, cùng lên mái nhà, căng biểu ngữ, hô khẩu hiệu, yêu cầu chủ đầu tư sớm bàn giao. Theo bài viết, dự án lẽ ra bàn giao năm 2022 nhưng đã dừng thi công năm năm; các chủ nhà nhiều lần đòi quyền lợi. Dù chính quyền Trịnh Châu tháng 10/2022 từng tuyên bố dự án đã “thực chất khôi phục thi công”, công trình vẫn ngừng xây dựng.

Trong phần nhận định cuối bài, SecretChina cho rằng sự rút lui của vốn nước ngoài, việc doanh nghiệp trong nước không chuyển đổi kịp, gánh nặng nợ địa phương và sự yếu kém của giám sát đang đẩy kinh tế Trung Quốc vào điểm giao nguy hiểm giữa xu hướng tìm cách rút đi và tình trạng thiếu sự bảo đảm; các vấn đề nợ lương và đối đầu lao động lan rộng, làm gia tăng rối loạn xã hội. Đây là nhận định của nguồn bài.

Theo Thái Tư Vân, SecretChina.