BBC ghi nhận ít nhất 43 vụ tấn công cơ sở y tế tại el-Fasher, Sudan

Cuộc điều tra công bố ngày 22/10 của BBC ghi nhận ít nhất 43 vụ tấn công vào bệnh viện và cơ sở y tế ở el-Fasher, vùng Darfur của Sudan, từ tháng 5/2024 đến tháng 10/2025. Một số địa điểm bị tấn công nhiều lần trong thời gian thành phố bị bao vây và sau khi lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF) kiểm soát nơi này. RSF bác bỏ kết luận của BBC.

Nhân viên y tế và bệnh nhân chịu tổn thất

BBC dựng lại diễn biến từ lời kể của những người từng ở el-Fasher và dữ liệu thu thập trong quá trình điều tra. Theo thống kê của đài, từ tháng 4/2023 đến tháng 10/2025, 55 nhân viên y tế thiệt mạng, 120 người bị thương và 10 người mất tích sau khi bị bắt hoặc cưỡng ép đưa đi. Những con số này thuộc phạm vi điều tra của BBC, không phải thống kê cho toàn bộ Sudan.

Bệnh viện South Hospital, nơi tiếp nhận hoạt động của một bệnh viện lớn khác sau khi nội chiến nổ ra, liên tiếp hứng pháo kích vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6/2024. Cơ sở này đóng cửa sau một cuộc đột kích ngày 8/6. Nhân viên và thiết bị còn lại chuyển tới Saudi Maternity Hospital, nơi trở thành bệnh viện còn hoạt động cuối cùng của thành phố trước khi RSF chiếm el-Fasher vào tháng 10/2025. Các bác sĩ nói với BBC rằng những cơ sở thay thế, gồm nơi điều trị trẻ em và trung tâm lọc máu, cũng bị tấn công sau khi di dời.

Một số bác sĩ được BBC phỏng vấn cho rằng các cơ sở y tế bị nhắm mục tiêu có chủ đích. Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk gọi kết quả điều tra là “rất đáng lo ngại”, nhận định nhiều vụ tấn công vào hạ tầng dân sự, trong đó có cơ sở y tế, là vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế và có thể cấu thành tội ác chiến tranh. Đây là đánh giá của ông Türk dựa trên thông tin được cung cấp; trách nhiệm pháp lý cuối cùng cần được xác định qua tiến trình điều tra và xét xử có thẩm quyền.

RSF bác bỏ cáo buộc

Bộ trưởng y tế thuộc chính quyền được RSF hậu thuẫn nói với BBC rằng cáo buộc là tuyên truyền nhằm bôi nhọ lực lượng này. Ông cho rằng South Hospital từng được dùng làm căn cứ quân sự và đưa ra video cùng bản đồ để hỗ trợ lập luận. BBC cho biết không tìm được bằng chứng độc lập xác nhận cáo buộc đó; chính quyền vùng Darfur cũng bác bỏ. BBC nêu rõ cả hai phía trong cuộc nội chiến Sudan đều từng bị cáo buộc tấn công cơ sở y tế. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết các cuộc tấn công tại el-Fasher là một trong những ví dụ nghiêm trọng nhất về tác động của xung đột đối với chăm sóc sức khỏe tại Sudan.

Nguồn: BBC News, “Hospitals deliberately targeted by Sudan’s RSF fighters, BBC investigation finds”, ngày 22/10/2026. Bài viết tóm lược độc lập các dữ kiện và phản hồi từ cuộc điều tra của BBC.