APEC thông qua Triển vọng Thâm Quyến, thúc đẩy chuỗi cung ứng và hợp tác AI
Lãnh đạo 21 nền kinh tế APEC thông qua tuyên bố ngày 19/11, nhưng không công bố hiệp định thương mại tự do mới hoặc cam kết giảm thuế quan cụ thể.

Lãnh đạo 21 nền kinh tế thuộc Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) ngày 19/11 kết thúc hội nghị kéo dài hai ngày tại Thâm Quyến, Trung Quốc, thông qua tuyên bố lãnh đạo năm 2026, tái khẳng định thúc đẩy chương trình Khu vực thương mại tự do châu Á – Thái Bình Dương, củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và tăng cường hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số.
Văn kiện “Triển vọng Thâm Quyến của các nhà lãnh đạo APEC năm 2026” được công bố sau hội nghị bao quát thương mại, kết nối, đổi mới và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, văn kiện không công bố một hiệp định thương mại tự do mới và cũng không đưa ra cam kết giảm thuế quan cụ thể.
Theo Associated Press được Epoch Times dẫn lại, dù hội nghị tập trung vào hợp tác kinh tế, hoạt động ngoại giao giữa các cường quốc đã lấn át chương trình kinh tế ban đầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc gặp ba bên trong thời gian diễn ra hội nghị, thảo luận về vũ khí hạt nhân, chiến tranh Ukraine và xung đột Trung Đông.
Tuyên bố tái khẳng định các nền kinh tế sẽ tiếp tục thúc đẩy hội nhập kinh tế châu Á – Thái Bình Dương theo định hướng thị trường, trong đó có chương trình Khu vực thương mại tự do châu Á – Thái Bình Dương (FTAAP), đồng thời nâng cao năng lực tham gia các cơ chế hợp tác khu vực có tiêu chuẩn cao.
Theo tài liệu APEC được bài nguồn dẫn, các nhà lãnh đạo đã đồng ý nghiên cứu khả năng dài hạn thành lập khu vực thương mại tự do này từ năm 2006. Sau 20 năm, ý tưởng vẫn chưa trở thành hiện thực.
Về chuỗi cung ứng, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh việc duy trì nguồn cung ổn định đối với hàng thiết yếu, bảo đảm các tuyến thương mại năng lượng và những hàng hóa quan trọng khác được thông suốt.
“Chúng tôi nhận thức rằng duy trì sự kết nối trong khu vực và giữ các tuyến thương mại mở nhằm tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại, bao gồm nguồn cung năng lượng và các nhu yếu phẩm khác, là lợi ích chung của chúng tôi”, tuyên bố nêu.
Các bên cũng ủng hộ giải quyết điểm nghẽn chuỗi cung ứng, tạo thuận lợi thương mại, đồng thời nhấn mạnh cần tăng tính minh bạch của những biện pháp chính sách có thể ảnh hưởng đến thương mại hoặc làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Tuyên bố còn tán thành Kế hoạch tổng thể về kết nối APEC, khuyến khích các nền kinh tế tăng cường hợp tác về hạ tầng, kết nối thể chế và giao lưu giữa người dân.
Văn kiện ghi nhận nỗ lực thảo luận liên quan đến Sáng kiến AI APEC giai đoạn 2026–2030 và tán thành tuyên bố về tận dụng công nghệ số, công nghệ mới nổi để thúc đẩy việc làm và thịnh vượng ở châu Á – Thái Bình Dương.
Các bên ủng hộ đổi mới lấy con người làm trung tâm, áp dụng công nghệ mới nổi một cách có trách nhiệm, khuyến khích ứng dụng AI trong y tế, dịch vụ công, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời tăng cường hạ tầng số.
Trong thương mại số, các nhà lãnh đạo hoan nghênh Khung hợp tác số hóa thương mại APEC giai đoạn 2027–2030, ủng hộ thương mại không giấy tờ, thương mại điện tử xuyên biên giới và luồng dữ liệu xuyên biên giới. Văn kiện đồng thời nhấn mạnh bảo vệ quyền riêng tư, phòng chống lừa đảo mạng và ứng phó nguy cơ công nghệ mới nổi bị sử dụng với mục đích xấu.
Trong khi hợp tác AI và thương mại số được thúc đẩy, cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung vẫn gay gắt. Mỹ tiếp tục hạn chế doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận chip AI tiên tiến và các linh kiện liên quan.
Theo bài nguồn, Bộ Thương mại Mỹ ngày 16/11 công bố quy định mới, tăng hạn chế đối với việc doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng từ xa năng lực tính toán của chip AI tiên tiến thông qua trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Những dịch vụ liên quan từ nay phải có giấy phép xuất khẩu của Mỹ.
Associated Press dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng biện pháp này bịt một lỗ hổng quan trọng: trước đó, doanh nghiệp Trung Quốc có thể sử dụng các chip AI Nvidia tiên tiến thuộc diện Mỹ kiểm soát xuất khẩu thông qua dịch vụ tính toán từ xa.
Tuyên bố APEC lần này không đề xuất điều chỉnh những biện pháp kiểm soát xuất khẩu đó và cũng không thiết lập một cơ chế quản lý AI thống nhất.
An ninh năng lượng là một chủ đề quan trọng khác. Các bên khuyến khích tăng hợp tác về khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng, an toàn hạ tầng xuyên biên giới và đánh giá rủi ro. Văn kiện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kịp thời sửa chữa nhà máy điện, lưới điện, cáp điện ngầm dưới biển, đường ống và các hạ tầng thiết yếu khác.
Tuyên bố đặc biệt thừa nhận cả năng lượng truyền thống lẫn năng lượng, công nghệ phát thải bằng không hoặc phát thải thấp đều có thể tạo nền tảng cho an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế bền vững.
“Các nền kinh tế sẽ lựa chọn cơ cấu hệ thống năng lượng phù hợp với những ưu tiên trong nước”, văn kiện nêu.
Các nhà lãnh đạo cũng nhấn mạnh phát triển công nghệ số và công nghệ mới nổi cần nguồn năng lượng đáng tin cậy, có khả năng chống chịu và giá cả phải chăng; đồng thời có thể tận dụng những công nghệ này để cải thiện hệ thống năng lượng.
Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva phát biểu tại hội nghị rằng AI đang có tác động thực chất đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu, giúp bù đắp cú sốc năng lượng do chiến tranh Trung Đông gây ra.
Bà cho biết tăng trưởng của các nền kinh tế APEC năm nay được dự báo đạt 3,4%, nhỉnh hơn mức 3,1% của toàn cầu. Thương mại toàn cầu tăng với tốc độ 4,6%, trong đó một phần lớn nhờ làn sóng đầu tư AI.
Theo bà Georgieva, cú sốc năng lượng cuối cùng sẽ qua đi, nhưng AI sẽ tồn tại lâu dài và là yếu tố quan trọng nhất quyết định năng lực cạnh tranh, năng suất và tăng trưởng kinh tế trong trung hạn.
Bà mô tả đây là cuộc chuyển đổi có tốc độ nhanh nhất trong lịch sử nhân loại.
Nguồn: Epoch Times, tác giả Trần Đình (Chen Ting). Bản dịch đầy đủ nội dung chính.


