Australia: hai siêu máy tính quốc gia thiếu công suất, đề nghị đầu tư khoảng 2 tỷ AUD

Hai siêu máy tính quốc gia của Australia đang cạn công suất và có nguy cơ bị thay bằng những máy yếu hơn hoặc phải đóng cửa, nếu chính phủ không cam kết đầu tư khoảng 2 tỷ AUD (1,4 tỷ USD) trong thập niên tới, theo thông tin trình bày trước một ủy ban nghị viện được The Epoch Times đưa tin.

Ông Mark Stickells, giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Siêu máy tính Pawsey tại Perth, nói với Ủy ban Đặc biệt liên viện về Trí tuệ nhân tạo rằng thời điểm ra quyết định rất cấp thiết.

“Năm ngoái sẽ tốt hơn năm nay, và năm sau là thời điểm hết sức quan trọng”, ông nói.

Theo ông Stickells, nếu không có quyết định, hệ thống có nguy cơ bị thu hẹp hoạt động rồi đóng cửa. Chi phí cũng đã tăng kể từ khi chính phủ liên bang cấp 70 triệu AUD năm 2018 để tài trợ máy hiện tại của Pawsey. Ông ước tính việc thay thế máy lúc này sẽ tốn gấp “bốn đến năm lần”.

Siêu máy tính là những máy tính có năng lực rất lớn, được dùng cho các nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi tính toán chuyên sâu như dự báo thời tiết, mô hình hóa khí hậu và nghiên cứu y học.

Pawsey vận hành siêu máy tính Setonix, còn Cơ sở Hạ tầng Tính toán Quốc gia tại Canberra vận hành Gadi. Cả hai thuộc sở hữu công, phục vụ các nhà nghiên cứu và cơ quan chính phủ trên toàn Australia.

Trong một bản kiến nghị bằng văn bản gửi ủy ban, hai tổ chức đề nghị ủy ban khuyến nghị chính phủ thiết lập một chương trình quốc gia kéo dài 10 năm về năng lực tính toán công, được tài trợ từ ngân sách năm tài chính 2027–2028.

Họ ước tính chương trình sẽ tốn từ 1,8 tỷ đến 2,1 tỷ AUD, trong đó khoảng 1 tỷ AUD dành cho năm năm đầu tiên.

Nhu cầu vượt xa công suất

Hiện hai siêu máy tính không đáp ứng được nhu cầu tính toán của chính phủ và các tổ chức nghiên cứu khác.

Giáo sư Andrew Rohl, giám đốc Cơ sở Hạ tầng Tính toán Quốc gia, cho biết lượng thời gian sử dụng được đề nghị trên hai máy cao gấp khoảng 2,9 lần công suất sẵn có.

Máy thay thế Gadi, đang trong quá trình mua sắm, sẽ có năng lực thấp hơn máy tiền nhiệm. Setonix sẽ hết vòng đời được hỗ trợ vào năm 2028 và không được thay thế theo mức tài trợ hiện hành, trong bối cảnh sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo đã đẩy giá linh kiện máy tính lên cao.

Ông Rohl nói Cục Khí tượng và Geoscience Australia muốn xây dựng các mô hình trí tuệ nhân tạo từ dữ liệu riêng của Australia, nhưng không có đủ bộ xử lý đồ họa (GPU) tiên tiến để thực hiện với mức giá mà một cơ quan chính phủ có thể chi trả.

Theo ông, Canberra có 120 GPU thuộc thế hệ mới nhất, trong khi Hàn Quốc vừa mua 8.500 GPU cho lĩnh vực nghiên cứu, còn Singapore mở một trung tâm quốc gia mới với khoảng 1.500 GPU chỉ vài tuần trước.

“Chúng tôi đang tụt lại rất xa”, ông Rohl nói.

Bản kiến nghị cho biết Hàn Quốc đang chi 1.460 tỷ won, tương đương khoảng 1,35 tỷ AUD, cho 13.000 GPU hiệu năng cao; Canada và Anh cũng đã cam kết hàng tỷ đô la cho năng lực tính toán công. Trong khi đó, mức tài trợ hiện nay dành cho Cơ sở Hạ tầng Tính toán Quốc gia của Australia thậm chí không đủ mua 500 chip thế hệ mới nhất.

Canada đã áp dụng cách tiếp cận quy mô lớn đối với năng lực tính toán AI công. Năm 2024, chính phủ liên bang công bố khoản tài trợ AI 2,4 tỷ CAD, trong đó 2 tỷ CAD dành cho năng lực tính toán và hạ tầng kỹ thuật.

Thuê công suất tư nhân có giải quyết được thiếu hụt?

Nghị sĩ Công đảng Tim Watts cho biết ủy ban cũng đang xem xét một phương án ít tốn kém hơn: yêu cầu các công ty AI dành một phần công suất tính toán cho nhu cầu công trong các thỏa thuận với chính phủ.

Ông Stickells nói các cơ sở quốc gia đã vận hành cơ chế dành trước công suất cho nhà nghiên cứu hơn một thập niên, nhưng lượng đăng ký vượt xa khả năng đáp ứng. Ông cũng lưu ý rằng công suất tư nhân được dành trước không nên được coi là phương án thay thế đầu tư công.

Trong khi đó, ông Rohl cho biết các trung tâm tính toán thương mại lớn chủ yếu được thiết kế cho mô hình ngôn ngữ lớn, tức các hệ thống đứng sau chatbot, còn phần lớn hoạt động khoa học cần một dạng tính toán khác.

Ông cảnh báo dữ liệu nghiên cứu của Australia rất lớn, khiến việc di chuyển chậm và tốn kém, dẫn trường hợp cơ sở của ông phải chuyển hai petabyte dữ liệu giữa các trung tâm dữ liệu.

“Việc đó mất nhiều tháng”, ông nói, đồng thời lưu ý các công ty điện toán đám mây lớn thường thu phí có thể trở thành một gánh nặng nghiêm trọng.

Ông Stickells bổ sung rằng một thỏa thuận đơn giản về dành trước công suất sẽ không trả được chi phí cho đội ngũ chuyên môn hỗ trợ các nhà nghiên cứu và quản lý dữ liệu nhạy cảm.

Theo Rex Widerstrom, The Epoch Times. Bản dịch nội dung chính.