Báo cáo Canada đề nghị cân bằng sách in và màn hình trong lớp học

Một báo cáo về giáo dục tại Canada đặt câu hỏi liệu việc dùng màn hình làm phương tiện học tập chính có giúp học sinh học tốt hơn hay không. Tác giả đề nghị đưa sách giáo khoa in trở lại vị trí trung tâm, đồng thời vẫn sử dụng công cụ số khi chúng phục vụ mục tiêu bài học cụ thể.

Báo cáo Children and Screens: It is time to bring back the textbook do Paul W. Bennett, chuyên gia thuộc Aristotle Foundation for Public Policy, công bố ngày 20/8/2026. Đây là một bài tổng hợp nghiên cứu và đề xuất chính sách, không phải một thử nghiệm mới trực tiếp chứng minh mọi hình thức học trên màn hình đều gây hại.

Theo Bennett, nhiều trường tại Canada đã đầu tư lớn cho máy tính xách tay, máy tính bảng và nền tảng học trực tuyến trong khoảng 15 năm qua. Ông cho rằng bằng chứng về việc những khoản đầu tư này cải thiện kết quả học tập vẫn chưa thuyết phục, trong khi các thiết bị có thể tạo thêm cơ hội để học sinh phân tâm.

Nhà nghiên cứu dẫn các công trình về cách đọc trên giấy và màn hình: khi đọc văn bản dài trên màn hình, người học có thể lướt nhanh hơn và khó liên kết thông tin từ những phần khác nhau của tài liệu. Báo cáo cũng nhắc đến một thí nghiệm với gần 6.000 học sinh tại Đức, Ireland và Thụy Điển, trong đó nhóm làm bài đánh giá trên máy tính đạt kết quả thấp hơn nhóm làm trên giấy. Những kết quả này cần được hiểu trong điều kiện và phương pháp của từng nghiên cứu, không áp dụng máy móc cho mọi lớp học.

Bennett nêu ví dụ Thụy Điển bắt đầu tăng lại việc dùng sách in từ năm 2023, sau thời gian thúc đẩy tài liệu số. Theo ông, sách giáo khoa có ưu điểm tổ chức kiến thức thành một mạch rõ ràng, giúp giáo viên và học sinh cùng theo dõi nội dung, và không kèm các thông báo hay ứng dụng ngoài bài học.

Báo cáo không đề nghị loại bỏ hoàn toàn công nghệ. Bennett thừa nhận màn hình có thể thu hút sự chú ý và hỗ trợ dạy học nếu được dùng trong thời lượng ngắn, đúng mục đích. Đề xuất của ông là cân nhắc lại việc phụ thuộc quá nhiều vào thiết bị và bảo đảm học sinh vẫn có tài liệu in chất lượng để đọc sâu.

Trong bài tường thuật, The Epoch Times cũng nêu khó khăn của việc thay đổi: các trường đã đầu tư đáng kể vào hệ thống số, còn nguồn sách giáo khoa in giá phù hợp có thể không dễ tìm. Vì vậy, kết luận thích hợp từ báo cáo là xem xét cân bằng công cụ học tập theo nhu cầu của từng môn và từng lứa tuổi, thay vì coi một phương tiện là lời giải cho mọi trường hợp.

Nguồn: The Epoch Times; đối chiếu báo cáo gốc của Aristotle Foundation for Public Policy.

Tuệ Minh