Thứ Bảy, 21.11.2026Tiếng Việt / Hoa Kỳ
Giới thiệu
DKN.TVĐại Kỷ Nguyên — Mang đến giá trị cuộc sống
Giáo dục

Năm gợi ý giúp trẻ yêu sách từ một học giả cổ điển được đào tạo tại Princeton

Nadya Williams gợi ý cha mẹ tự nuôi dưỡng tình yêu đọc sách, trò chuyện về những điều đã đọc và tiếp tục đọc thành tiếng cùng con khi các em lớn lên.

Tuệ Minh ·
Ảnh minh hoạ người mẹ đọc sách cùng trẻ nhỏ trong gia đình, sách không có tiêu đề thực tế
Ảnh minh hoạ

Sau nhiều giờ trong thư viện, tôi cuối cùng đang tiến về cửa ra thì nhìn thấy một chiếc xe đẩy chất đầy sách với tấm biển “miễn phí”. Tôi lập tức dừng lại, tiến đến và xem qua những tựa sách có thể mang về. Cuối cùng tôi ra về mà không thêm cuốn nào vào bộ sưu tập, tự nhắc mình rằng những kệ sách ở nhà đã quá tải. Dẫu vậy, phản ứng tức thì trước hai chữ “sách miễn phí” một lần nữa cho thấy đọc sách là một tình yêu thực sự của tôi.

Cùng ngày hôm ấy, tôi dự bài nói chuyện của Nadya Williams, một học giả cổ điển được đào tạo tại Princeton, tác giả “Christians Reading Classics” và người mẹ dạy con tại nhà, về cách giúp trẻ trở thành người yêu sách. Tôi không thể nói chính xác vì sao mình yêu sách, nhưng đoán một phần là do cha mẹ tôi từng làm những điều Williams gợi ý. Dưới đây là năm lời khuyên tôi thích nhất từ bài nói chuyện ấy.

Trước hết hãy nuôi dưỡng tình yêu đọc sách của chính mình

Williams nói những điều chúng ta yêu thích sẽ tự nhiên truyền sang con cái hoặc học trò. Vì vậy, cần thường xuyên vun tưới hứng thú của chính mình với sách để nó tiếp tục sống và phát triển. Bà đề nghị mỗi ngày đọc một chút, chủ động cầm sách vào lúc rảnh thay vì với lấy điện thoại để lướt vô thức.

“Dù làm gì, hãy đọc”, bà nói. “Đọc vì niềm vui”.

Trò chuyện về sách

Williams nhận xét khi trò chuyện xã giao, nhiều người thường nói ngay về thời tiết hay phim ảnh. Bà gợi ý thay vào đó hãy đưa vào những mẩu chuyện từ sách đang đọc. Theo bà, điều này tạo ra những cuộc trò chuyện sâu sắc hơn, giúp ta cùng suy ngẫm các khái niệm và trao đổi ý tưởng với người khác để vận dụng tốt hơn vào cuộc sống.

“Chúng ta thường nói về những điều mình yêu thích nhất”, bà nhận xét. Vậy tại sao không dùng những cuộc trò chuyện để khơi gợi ở người khác hứng thú với sách và các ý tưởng trong đó?

Thường xuyên đọc thành tiếng

Phần lớn chúng ta chỉ đọc cho trẻ nghe đến khi trẻ tự nhận được chữ và từ. Nhưng Williams cho rằng nên tiếp tục đọc thành tiếng cho con ngay cả khi các em đã học trung học. Việc này giúp tái tạo văn hóa truyền khẩu vốn rất nổi bật trong quá khứ và từng giúp con người ghi nhớ được nhiều hơn. Bà cũng cho rằng càng đọc thành tiếng, chúng ta càng trở thành người đọc tốt hơn.

Học cách nhận biết văn chương có chất lượng

Theo Williams, để trẻ được định hình bởi “Captain Underpants” không phải là điều thực sự đáng theo đuổi. Bà nêu ý kiến rằng có lẽ một số trẻ không thích đọc vì người lớn đưa cho các em nội dung tầm thường; trẻ nhận ra điều đó và không hứng thú. Theo bà, chúng ta cần xác định loại tài liệu nào có chất lượng, đáng dành thời gian, rồi giới thiệu cho con.

Đọc nhiều thể loại

Williams cho rằng trẻ nên được làm quen với cả thơ và văn xuôi, sách hư cấu và sách phi hư cấu.

“Thơ rèn luyện đôi tai”, bà nói, đồng thời giải thích rằng tình yêu đọc sách sẽ lớn lên khi có nhiều loại sách hơn. Cũng như cho trẻ sớm thử nhiều món ăn để tránh kén ăn, người lớn cần bồi dưỡng “khẩu vị” văn chương, đem đến phạm vi tài liệu rộng hơn để các em học hỏi và trưởng thành.

Điểm cuối này đặc biệt khiến tôi chú ý, bởi giáo dục công lập những năm gần đây rất nhấn mạnh việc trẻ đọc “văn bản thông tin”. Quan sát một số tài liệu được thường xuyên đưa cho trẻ, tôi nhận ra rằng chính mình cũng có thể quay lưng với việc đọc nếu bị những nội dung như vậy làm cho chán ngán.

Nhưng tại sao chúng ta cần làm theo năm gợi ý và cố gắng giúp con yêu sách? Trong thời đại số, khi thông tin, giải trí có thể tìm thấy chỉ sau vài giây, hoặc trí tuệ nhân tạo có thể giúp viết và suy nghĩ, tại sao trẻ còn cần dành thời gian cho sách?

C. S. Lewis đưa ra một câu trả lời trong “An Experiment in Criticism”. Theo đoạn được bài nguồn trích dẫn, những người đọc sách suốt đời hiếm khi nhận ra hết các tác giả đã mở rộng con người mình đến mức nào. Điều ấy rõ hơn khi họ trò chuyện với một người không đọc văn chương: người ấy có thể tốt bụng và hiểu biết, nhưng sống trong một thế giới quá nhỏ bé khiến người đọc cảm thấy ngột ngạt. Lewis ví việc chỉ bằng lòng là chính mình với một nhà tù, và cho rằng nó còn khiến cái tôi trở nên nghèo nàn hơn.

Nói cách khác, đọc nhiều cuốn sách hay và chân thực giúp chúng ta hình thành một nhân cách vững vàng, toàn diện.

Vì vậy, hãy cầm lấy một cuốn sách, trao những cuốn sách tốt cho con và cùng nhau đọc. Theo thời gian, cả gia đình có thể lớn lên về sự khôn ngoan, kiến thức và sự trưởng thành.

Annie Holmquist là biên tập viên văn hóa và bình luận của 1819 News. Bài viết của bà xuất hiện trên The Epoch Times, American Essence Magazine, The Minnesota Star Tribune và trang Substack Annie’s Attic.

Bài viết văn hóa này được thực hiện với sự hỗ trợ của The Fred & Rheta Skelton Center for Cultural Renewal, một dự án của 1819 News.

Tác giả: Annie Holmquist. Dịch từ The Epoch Times.

DKN.TV

Tìm kiếm trên DKN