Bản thánh ca hai giọng từ khoảng năm 900 hé lộ cách hát đa âm thời đầu

Một ghi chép nhỏ ở cuối bản thảo thời Trung cổ đã giúp giới nghiên cứu nghe lại một cách hát có hai bè từ khoảng năm 900. Phát hiện được công bố năm 2014, cho thấy người viết nhạc đã thử nghiệm với nhiều giọng hát sớm hơn các ví dụ thực hành từng được biết đến.

Trong thời gian thực tập tại Thư viện Anh, nghiên cứu sinh Giovanni Varelli của Đại học Cambridge bắt gặp những ký hiệu lạ ở cuối bản thảo kể về cuộc đời Giám mục Maternianus xứ Reims. Khi giải mã, ông nhận ra đó là hai phần giọng bổ trợ cho nhau trong một đoạn thánh ca ngắn dành cho Thánh Boniface. Bản chép không dùng khuông nhạc như ngày nay.

Đây là một dạng organum sơ khai: một giọng hát giai điệu thánh ca, giọng còn lại hát phần đệm ở cao độ khác. Trước phát hiện này, những ví dụ thực hành cổ nhất thường được dẫn ra từ bộ Winchester Troper, niên đại khoảng năm 1000. Vì vậy, ý nghĩa của mảnh ghi chép không nằm ở việc chứng minh thời điểm đa âm bắt đầu, điều vẫn chưa rõ, mà ở chỗ nó cho thấy một bản nhạc hai giọng được viết ra để sử dụng sớm hơn khoảng một thế kỷ.

Varelli cũng nhận thấy người soạn không hoàn toàn tuân theo những quy tắc đa âm mô tả trong các sách lý thuyết cùng thời. Các dấu nhạc gợi ý một cách phối hai bè linh hoạt hơn. Đó là dấu vết của sự tìm tòi trong giai đoạn mà hình thức âm nhạc này còn đang phát triển.

Chưa xác định được người chép nhạc hoặc tu viện nơi tác phẩm ra đời. Từ kiểu ký âm và một dòng ghi chú về ngày lễ của Thánh Maternianus, Varelli cho rằng nó có thể xuất phát từ một cơ sở tôn giáo ở vùng tây bắc nước Đức ngày nay. Cách suy luận này vẫn là nhận định về nguồn gốc, không phải thông tin đã được xác nhận chắc chắn.

Thông tin dựa trên bài của The Epoch Times (30/12/2014) và công bố của Đại học Cambridge (17/12/2014).