Chủ tịch Quốc hội đề nghị ưu đãi đầu tư gắn với kết quả, tạo dư địa cho doanh nghiệp nhỏ

Sáng 24/10, tại phiên thảo luận dự án Luật Đầu tư (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị chính sách ưu đãi đầu tư phải gắn với cam kết và kết quả thực hiện, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước phát triển. Đây là ý kiến đối với dự thảo luật, chưa phải quy định đã được thông qua.

Theo Tuổi Trẻ, ông Trần Thanh Mẫn nêu yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho Chính phủ nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương pháp luật và ranh giới thẩm quyền. Việc tạo thuận lợi cho nhà đầu tư hợp pháp cần đi cùng cơ chế kiểm soát nguồn lực và đo lường hiệu quả của các khoản hỗ trợ.

Ưu đãi gắn với kết quả thực hiện

Chủ tịch Quốc hội đề nghị ghi các nguyên tắc và tiêu chí cơ bản của ưu đãi đầu tư đặc biệt ngay trong luật. Theo ông, cần xác định dự án có tác động lan tỏa, nâng cao năng lực cạnh tranh như thế nào, thay vì giao quá nhiều nội dung cho văn bản dưới luật. Cơ chế giám sát, hậu kiểm và thu hồi ưu đãi cũng cần dựa vào kết quả đầu ra, không chỉ vào cam kết ban đầu.

Những kết quả có thể xem xét gồm tỉ lệ nội địa hóa, việc thành lập trung tâm chuyển giao công nghệ và đóng góp thực chất cho nền kinh tế. Nhà đầu tư cần thấy rõ mức ưu đãi tương ứng với trách nhiệm và kết quả thực hiện.

Đối với khu vực trong nước, ông nhấn mạnh chính sách phải dành dư địa cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tồn tại, lớn mạnh, tránh tạo thêm khó khăn hoặc áp lực. Ông cũng đề nghị tăng liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam, ưu tiên dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện với môi trường.

Đại biểu đề nghị kiểm soát chi ngân sách

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Minh Đức (TP.HCM) đề nghị thu hẹp đối tượng hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt và làm rõ thẩm quyền quyết định, giám sát, thu hồi ưu đãi. Ông đề xuất bỏ khoản hỗ trợ chi phí mua máy móc, thiết bị cho doanh nghiệp FDI tái đầu tư, vì đây là tài sản từ vốn tư nhân và việc dùng ngân sách tài trợ trực tiếp có thể gây bất bình đẳng với doanh nghiệp trong nước. Ông cũng muốn xác định rõ phạm vi và mức trần nếu dự thảo tiếp tục quy định khoản “chi phí khác”.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Đức, ngân sách nên tập trung vào đào tạo nhân lực, nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo, hạ tầng kỹ thuật dùng chung và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng. Đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) đồng tình rằng mức ưu đãi cần tương ứng với cam kết về vốn, tiến độ, công nghệ và liên kết với doanh nghiệp nội địa.

Ở phần góp ý dự án sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nới tiền kiểm phải đi đôi với hậu kiểm thực chất. Theo ông, chỉ nên xem xét miễn đánh giá tác động môi trường cho dự án thứ cấp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp khi hạ tầng xử lý đã đồng bộ, đồng thời loại trừ dự án có khí thải lớn, chất thải nguy hại hoặc nhập khẩu phế liệu.

Nguồn: Tuổi Trẻ, 24/10/2026. Bài viết tổng hợp lại nội dung phiên thảo luận dự thảo luật.