Người giàu Trung Quốc bán tài sản khi hạn khai báo thu nhập quỹ tín thác đến gần

Theo bản tin ngày 16/10 của Epoch Times, khi hạn khai báo thu nhập từ các quỹ tín thác ở nước ngoài đến gần, một số người giàu nhất Trung Quốc đang thu hẹp các quỹ này, bán cổ phiếu, thậm chí từ bỏ quyền cư trú tại Trung Quốc đại lục. Các cố vấn tài sản, luật sư và người am hiểu sự việc cho biết diễn biến này xảy ra trong bối cảnh nhu cầu trong nước tiếp tục yếu và kinh tế mất cân đối, trong khi Bắc Kinh tăng kiểm soát dòng vốn ra nước ngoài.

Epoch Times dẫn Reuters ngày 16/10 cho biết ông Oscar Liu, giám đốc điều hành công ty tư vấn tài sản JLT Legacy Group, nhận định các nhà sáng lập doanh nghiệp Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong và Mỹ chịu tác động lớn nhất từ chính sách thuế mới. Nhiều người trong số họ đã bán cổ phần thông qua quỹ tín thác khi định giá doanh nghiệp ở mức cao trong giai đoạn 2014–2020.

Ông Liu nói: “Chúng tôi ước tính số thuế phải nộp của từng trường hợp có thể từ vài triệu nhân dân tệ đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ nhân dân tệ”. Công ty của ông có văn phòng tại Hong Kong và Singapore.

Cuối tháng 7, Bắc Kinh ấn định ngày 22/10 là hạn khai báo thu nhập từ các quỹ tín thác ở nước ngoài, với mức thuế 20% đối với khoản thu nhập này, theo nguồn tin.

Quỹ tín thác ở nước ngoài và nhu cầu tăng thu

Trong những năm gần đây, các quỹ tín thác ở nước ngoài ngày càng được những cổ đông lớn của doanh nghiệp Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài sử dụng như một công cụ chuyển tài sản ra ngoài Trung Quốc. Boston Consulting Group ước tính tài sản ở nước ngoài của Trung Quốc vào khoảng 1.700 tỷ USD.

Theo số liệu chính thức của Trung Quốc được Epoch Times dẫn lại, tổng chi của chính quyền trung ương và địa phương năm ngoái cao hơn tổng thu 1.900 tỷ USD. Thị trường bất động sản tiếp tục suy yếu khiến chính quyền địa phương mất nguồn thu quan trọng từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Trong lúc tìm nguồn tài chính mới, họ lại hướng sự chú ý tới người giàu.

Ba người am hiểu sự việc nói với Reuters rằng Tổng cục Thuế Trung Quốc đã yêu cầu nhân viên truy tìm những người phải nộp thuế liên quan đến quỹ tín thác ở nước ngoài, dựa trên danh sách tổng hợp từ bảng xếp hạng người giàu Hurun, hồ sơ doanh nghiệp và thông tin công khai khác. Ba người đề nghị giấu tên vì các biện pháp liên quan thuộc diện bảo mật.

Ông Liu cho biết thêm, tại một số tỉnh, thành phố tập trung nhiều người giàu, cơ quan thuế đã thành lập các nhóm chuyên trách để thu thập thông tin về quỹ tín thác ở nước ngoài.

Bán tài sản, vay tiền và thay đổi quyền cư trú

Một luật sư làm việc cho văn phòng quản lý tài sản gia đình cho biết khách hàng không thể dùng khoản lỗ do giá cổ phiếu giảm để bù trừ số thuế phải nộp. Những nhà phát triển bất động sản nhận cổ tức lớn trong các năm trước hiện lại gặp khó khăn tài chính do thị trường suy yếu, không đủ khả năng trả thuế.

Văn phòng quản lý tài sản của một tỷ phú công nghệ cho biết hiện dành nhiều thời gian tính thuế hơn là giao dịch, đồng thời đang bán khoảng một nửa danh mục cổ phiếu.

“Giống như tấm thảm dưới chân bị kéo đi”, một nhân viên tại văn phòng này nói, đề cập đến yêu cầu nộp thuế bằng tiền mặt trong vòng ba tháng.

Một chuyên viên ngân hàng tư nhân tại một ngân hàng quốc tế lớn cho biết các ngân hàng hiện cho khách hàng cá nhân vay để đóng thuế, với tài sản thế chấp là cổ phần trong chính doanh nghiệp của họ. Người này chuyên phục vụ khách hàng có tài sản lớn và các văn phòng quản lý tài sản gia đình.

Để nộp thuế, một số người giàu Trung Quốc bắt đầu thế chấp tài sản ở nước ngoài để vay ngân hàng. Theo nguồn bài, hoạt động này trở thành một nguồn tăng trưởng doanh thu quan trọng cho các ngân hàng lớn như Goldman Sachs và JPMorgan.

Cơ chế đánh thuế quỹ tín thác ở nước ngoài cũng khiến một số người giàu phải tổ chức lại cấu trúc nắm giữ doanh nghiệp và tài sản gia đình. Một luật sư về tín thác ở Hong Kong cho biết có người thậm chí đóng quỹ tín thác mới thành lập trước khi rót vốn.

Một phụ nữ xuất thân từ đại lục, có tư cách cư trú Hong Kong và hiện làm đại lý bảo hiểm tại Hong Kong, cho biết đã từ bỏ quyền cư trú ở đại lục để tài sản của chồng không chịu sự giám sát của Bắc Kinh, dù chồng bà không phải đối tượng cư trú thuế tại đại lục.

Ông Liu nhận xét, trong lúc các chủ quỹ tín thác ở nước ngoài đang tính nghĩa vụ thuế, ít người vội tiến hành đầu tư mới.

Những điểm chưa rõ trong chính sách

Ngay cả những người giàu đã bắt đầu tìm phương án nộp thuế cũng bối rối trước những điểm chưa rõ của quy định mới, như phạm vi đánh thuế, áp dụng hồi tố và thủ tục nộp thuế.

“Phạm vi quản lý rất rộng”, bà Wei Kang, thành viên hợp danh hãng luật Charles Russell Speechlys, nói. Bà tư vấn cho các cá nhân và gia đình có tài sản lớn về cấu trúc tín thác, thừa kế phức tạp, thuế và tuân thủ.

Bà Kang cho biết quy định thuế mới từ tháng 7 gắn nghĩa vụ thuế với việc “lợi ích kinh tế chủ yếu” của người nộp thuế có nằm tại Trung Quốc hay không. Theo bà, đây là khái niệm dễ gây nhiều cách hiểu, không thể xác định đơn giản chỉ bằng nơi cư trú thực tế hay quốc tịch.

Bà nói thêm, hiện chưa rõ việc đánh thuế có hiệu lực kể từ lúc thành lập quỹ tín thác hay chỉ trong một khoảng thời gian cụ thể.

Bà Christine Wong, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Đông Á, Đại học Quốc gia Singapore, nói với Bloomberg rằng trước đây cơ quan thuế Trung Quốc thường không quá quan tâm việc thực thi luật thuế, miễn là đạt chỉ tiêu thu. Theo bà, tình hình nay khác trước vì chính quyền thực sự thiếu tiền.

Theo Epoch Times, tác giả Hạ Vũ (夏雨), ngày 16/10/2026.