Hai nghiên cứu công bố ngày 5/11 trên JAMA và JAMA Pediatrics ghi nhận tỷ lệ trẻ sơ sinh Mỹ không được tiêm vitamin K sau sinh tăng trong giai đoạn 2017–2025, cùng với sự gia tăng các trường hợp chảy máu trong sáu tháng đầu đời. Đây là mối liên hệ quan sát từ hồ sơ bệnh án; các tác giả không khẳng định mọi trường hợp chảy máu đều do việc không tiêm, theo The Epoch Times và nghiên cứu JAMA.
Trong nghiên cứu trên khoảng 5,2 triệu trẻ, tỷ lệ không nhận mũi vitamin K sau sinh tăng từ 3,1% năm 2017 lên 6,8% năm 2025. Nhóm không tiêm có nguy cơ chảy máu trong sáu tháng đầu cao hơn nhóm đã tiêm. Bác sĩ sơ sinh Heather H. Burris, đồng tác giả tại Bệnh viện Nhi Philadelphia, nói mũi tiêm bắp vitamin K thường quy đã giúp ngăn ngừa chảy máu do thiếu vitamin K ở trẻ sơ sinh trong nhiều thập niên. Bà cho rằng kết quả nhấn mạnh nhu cầu giải thích rõ nguy cơ có thể phòng tránh cho các gia đình.
Nghiên cứu thứ hai, đăng trên JAMA Pediatrics, cũng ghi nhận tỷ lệ nhận mũi tiêm giảm trong cùng giai đoạn, từ 97,7% xuống 95% trong tập dữ liệu của nghiên cứu này. Khoảng 60% trẻ được chẩn đoán thiếu vitamin K và 81% trẻ được chẩn đoán chảy máu do thiếu vitamin K chưa nhận mũi tiêm. Hai bộ tỷ lệ tiêm và không tiêm được tính từ các nhóm nghiên cứu khác nhau, vì vậy không thể lấy chúng làm phần bù trực tiếp của nhau. Bác sĩ nhi khoa Elizabeth Wolf, một tác giả, nói cần tiếp tục theo dõi xu hướng và tìm hiểu lý do các gia đình từ chối mũi tiêm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), xuất huyết do thiếu vitamin K có thể gây bầm tím, chảy máu mũi hoặc rốn, và nguy hiểm nhất là chảy máu trong não. Dấu hiệu có thể gồm da hoặc lợi nhợt, vàng mắt, phân lẫn máu, nôn, quấy khóc, co giật hoặc ngủ li bì. CDC và Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ khuyến nghị trẻ được tiêm vitamin K sau sinh; CDC cho biết có thể trì hoãn tối đa sáu giờ để mẹ và trẻ tiếp xúc, bú lần đầu.
Niềm tin của phụ huynh và giới hạn dữ liệu
Bác sĩ nhi khoa Joel Warsh tại California, người không tham gia hai nghiên cứu, nói ông thường khuyên tiêm vitamin K vì bằng chứng cho thấy trẻ không tiêm đối diện nguy cơ chảy máu nghiêm trọng cao hơn. Ông cho rằng sự suy giảm niềm tin đối với hệ thống y tế có thể ảnh hưởng cả những can thiệp dự phòng lâu đời, không chỉ vaccine, và đề nghị bác sĩ trao đổi thẳng thắn với cha mẹ về lợi ích và rủi ro. Một người phát ngôn Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ cũng nhấn mạnh cần thông tin trung thực, đồng thuận có hiểu biết và tôn trọng lựa chọn cá nhân; cơ quan này khuyến nghị tiêm trong sáu giờ đầu sau sinh.
Cả hai nhóm nghiên cứu dùng cơ sở dữ liệu Cosmos của Epic, gồm hồ sơ bệnh nhân từ hơn 2.000 bệnh viện và 49.000 phòng khám trên khắp 50 tiểu bang. Nghiên cứu của bác sĩ Burris ghi nhận số trường hợp chảy máu tăng cả ở nhóm đã tiêm; tác giả nêu những khả năng như phát hiện bệnh tốt hơn hoặc tình trạng sức khỏe mẹ và trẻ khác biệt, nhưng chưa xác định được nguyên nhân. Nguy cơ ở nhóm không tiêm tăng nhanh hơn, và mối liên hệ giữa không tiêm với chảy máu vẫn rõ trong dữ liệu.
Hai nghiên cứu loại trừ trẻ sinh trước 35 tuần thai. Nghiên cứu trên JAMA nhận kinh phí từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ; một tác giả từng nhận tài trợ nghiên cứu của Pfizer, hãng sản xuất mũi tiêm vitamin K. Nghiên cứu trên JAMA Pediatrics nhận tài trợ từ Children’s Hospital Foundation và không báo cáo xung đột lợi ích. Các tác giả nhấn mạnh mối liên hệ thống kê không tự nó chứng minh quan hệ nhân quả, song số liệu đặt ra lo ngại về nguy cơ đối với trẻ không được tiêm.
Nguồn: The Epoch Times; JAMA; JAMA Pediatrics; CDC.