
Trong bài viết về bản dựng Don Pasquale tại Lyric Opera of Chicago, The Epoch Times kể rằng một số khán giả liên tưởng vở opera đến phim hài tình huống. Một lời nói dối tưởng nhỏ khiến cả gia đình rối tung. Nhưng trong opera, tiếng cười đến nhiều từ cách ca sĩ nhấn và đổi sắc thái lời hát.
Gaetano Donizetti viết nhạc với lời của Giovanni Ruffini. Vở ra mắt năm 1843 tại Théâtre-Italien ở Paris. Donizetti từng viết các bi kịch như Lucia di Lammermoor và Anna Bolena, cũng như các vở hài The Elixir of Love và The Daughter of the Regiment. Theo bài bình, Don Pasquale kết hợp tình huống hài với sự cảm thông, đôi lúc pha chút buồn. Nhiều nhà nghiên cứu xem tác phẩm là một trong những thành tựu cuối của truyền thống opera buffa từng được Mozart và Rossini phổ biến, trước khi kịch tính và tính hiện thực chiếm vị trí nổi bật hơn trong opera Ý gắn với Verdi.
Câu chuyện mượn kiểu nhân vật của sân khấu ứng diễn Ý commedia dell’arte. Ông lão giàu có Don Pasquale muốn cưới một cô gái trẻ vì tự ái và tin mình có thể mua được tình yêu. Bác sĩ Malatesta tỏ ra đang giúp mai mối nhưng bí mật sắp đặt một trò đánh lừa. Norina đóng vai cô gái ngoan đạo, còn Ernesto giấu tình yêu của mình. Khi Norina tát Pasquale, âm nhạc chuyển từ sôi nổi sang dịu dàng. Người xem thấy sau dáng vẻ đáng cười của ông là một người cô đơn và dễ tổn thương.
Những giọng hát trên sân khấu Chicago
Đạo diễn Mariame Clément chọn khung cảnh cách điệu của thế kỷ XIX. Julia Hansen thiết kế một cấu trúc xoay có nhiều phòng, chuyển động theo nhịp nhanh của vở diễn. Các bộ tóc giả đánh phấn, váy xòe và quần chẽn đến gối góp phần tạo diện mạo thời kỳ. Thiết kế ánh sáng của Bernd Purkrabek dùng tông phấn nhẹ. Ở phần mở đầu, Malatesta ngồi ngả trên ghế trong khi các nhân vật khác ngủ ở những phòng xung quanh, tạo cảm giác như nhiều cảnh hiện đồng thời.
Giám đốc âm nhạc Enrique Mazzola chỉ huy dàn nhạc qua những đoạn chuyển từ trào phúng sang dịu dàng. Nam trung Misha Kiria, trong vai Pasquale, kết hợp động tác gây cười với những đoạn hát dồn dập. Nam trung Ian Rucker vào vai Malatesta, cùng Kiria hát song ca Aspetta, aspetta, cara sposina.
Nữ cao Ying Fang chuyển từ e lệ sang giận dữ trong vai Norina, nổi bật ở Tre in tutto!. Nam cao Alberto Robert hát bản dạ khúc Com’è gentil trong vai Ernesto. Cuối vở, các nhân vật cùng tiến ra và hát trực tiếp với khán giả lời đúc kết hài hước về chuyện kết hôn lúc tuổi cao. Bài bình nhận xét vở diễn cũng gợi sự cảm thông với tuổi già và với những điều con người không thể kiểm soát.
Suất diễn tại Lyric Opera of Chicago, 20 N. Wacker Drive, dài khoảng 2 giờ 40 phút, gồm một lần nghỉ giữa vở. Lịch diễn kéo dài đến ngày 27/11/2026 theo thông tin của bài nguồn.
Nguồn: The Epoch Times, bài bình về bản dựng của Lyric Opera of Chicago.
