Buổi dạ hội hóa trang lớn nhất trong năm sắp bắt đầu, và Gabriel von Eisenstein muốn tới dự. Chỉ có một trở ngại nhỏ: ông phải vào tù. Vài ngày trước, ông đánh một viên chức và bị kết án tám ngày giam. Người bạn của ông, bác sĩ Falke, tới và thuyết phục ông đi dự tiệc trước. Gabriel đồng ý, rồi chia tay vợ mình, Rosalinde, trong nước mắt.
Nhưng trong lòng Rosalinde lại vui mừng: bà đã hẹn gặp người yêu cũ Alfred sau khi chồng rời nhà. Khi Alfred tới, viên quản ngục cũng xuất hiện để đưa Gabriel đi. Nhằm tránh tai tiếng, Rosalinde thuyết phục Alfred giả làm chồng mình và đi cùng viên quản ngục.
Tại buổi tiệc, Falke gửi thư cho Rosalinde, tiết lộ Gabriel đang ở dạ hội. Vừa xử lý xong chuyện rắc rối với viên quản ngục, Rosalinde nhận thư thì nổi giận và tới dự tiệc trong lốt một nữ bá tước.
Hóa ra bác sĩ Falke đưa Gabriel đến tiệc chẳng phải vì thiện ý, mà vì một kế hoạch mang tên “Sự trả thù của con dơi”. Falke muốn trả đũa Gabriel vì có lần sau một buổi tiệc, Gabriel bỏ mặc người bạn say rượu đi lang thang ngoài phố trong bộ đồ con dơi, khiến vị bác sĩ trở thành trò cười của cả thị trấn.
Ở dạ hội, Rosalinde nhìn thấy chồng và tiến lại gần. Có thể vì champagne, cũng có thể vì bộ đồ hóa trang, Gabriel không nhận ra vợ. Trong khi ông tán tỉnh “nữ bá tước” bí ẩn, Rosalinde lấy chiếc đồng hồ của ông làm bằng chứng về sự không chung thủy.
Khi buổi tiệc kết thúc, Gabriel tới nhà tù.
Tại đây, Gabriel chạm mặt Alfred, và mọi sự giả trang đều sụp đổ. Rosalinde tới để thu xếp cho người yêu cũ được thả thì gặp chồng. Khi cuộc cãi vã ngày càng căng thẳng, cả hai nhận ra chẳng ai muốn chịu trách nhiệm về hành động của mình.
Vậy còn cách nào tốt hơn là đổ hết lỗi cho champagne?
Câu chuyện này có thể xuất hiện trên báo lá cải, hoặc trong một bộ phim hài lãng mạn. Nhưng đây là “Die Fledermaus”.
Vua valse
“Die Fledermaus”, nghĩa là “Con dơi”, là vở operetta do Johann Strauss II sáng tác năm 1874. Dù cha là một nhà soạn nhạc, Strauss II lại không được cho học nhạc khi còn nhỏ. Với hy vọng giúp con tránh những kịch tính của đời nghệ sĩ, gia đình hướng ông tới thế giới tài chính có vẻ hợp lý hơn nhiều.
Tuy nhiên, Strauss II bí mật học violin và sáng tác. Ông nổi tiếng với các điệu nhảy dành cho phòng khiêu vũ và được gọi là “Vua valse”.
Được người vợ đầu Jetty Treffz khuyến khích, Strauss II mở rộng sang operetta. “Die Fledermaus” là vở operetta thứ ba của ông và về sau trở thành một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của thể loại này. Vở diễn dựa trên kịch Pháp “Le Réveillon” của Henri Meilhac và Ludovic Halévy. Strauss II đưa sở trường âm nhạc khiêu vũ vào tác phẩm, lấp đầy vở diễn bằng những điệu valse và polka.
Sự kết hợp giữa nét tinh tế và tính tinh nghịch có lẽ được thể hiện rõ nhất trong khúc mở màn. Mang vẻ phóng khoáng, xa hoa và sôi nổi, khúc nhạc đã nhiều lần xuất hiện trong các buổi hòa nhạc Năm mới của Dàn nhạc giao hưởng Vienna.
Khúc mở màn “Die Fledermaus”
Bản thu được tác giả giới thiệu do Carlos Kleiber chỉ huy Dàn nhạc Nhà hát Quốc gia Bavaria. Độc giả có thể nghe bản thu tại đây.
Khúc mở màn bắt đầu bằng ba hợp âm lớn do dàn nhạc trình tấu. Các hợp âm được lặp lại hai lần trước khi chuyển thành một chuỗi hình tiết tấu bộ ba rộn ràng.
Như máy quay lia từ cảnh này sang cảnh khác, âm nhạc lần lượt đổi sắc thái: oboe cất lên một mô-típ đung đưa ở mốc 00:25, còn violin chơi giai điệu chếnh choáng trên nhịp điệu gần với polka ở 01:41. Sau một điệu valse náo nhiệt ở 02:40 là giai điệu ủy mị gần như mang vẻ châm biếm ở 03:48.
Âm nhạc rồi càng lúc càng giống một bức biếm họa: những giai điệu trước đó trở lại, nhưng mỗi lần đều hoành tráng và phô trương hơn. Cuối cùng, ở 07:00, chủ đề mở đầu trở lại và tốc độ tăng vọt. Nó lặp đi lặp lại tới mức cuồng nhiệt, trước khi lời tuyên bố nhanh bằng ba nốt, gợi lại hình tiết tấu ban đầu, khép lại cuộc vui.
Tác giả: Tianyue Ma. Dịch đầy đủ nội dung chính từ The Epoch Times, ngày 6/10/2026.