Thí nghiệm của các kỹ sư MIT cho thấy hạt lúa tiếp xúc với rung động âm thanh do giọt nước tạo ra nảy mầm nhanh hơn nhóm đối chứng. Cơ chế được đề xuất liên quan tới các cấu trúc cảm nhận trọng lực trong tế bào.
Trong một nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports tháng 4/2026, nhóm nghiên cứu tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) phát hiện hạt lúa có thể cảm nhận âm thanh mưa và đáp ứng bằng cách nảy mầm nhanh hơn.
Nhóm đặt hạt lúa trong nước nông để quan sát. Rung động âm thanh do giọt nước rơi tạo ra đã kích thích các hạt đang ở trạng thái ngủ nảy mầm sớm hơn nhóm không tiếp xúc với cùng rung động.
Theo nhóm nghiên cứu, đây là bằng chứng trực tiếp đầu tiên cho thấy hạt giống và cây non có thể cảm nhận âm thanh trong tự nhiên. Lúa được lựa chọn vì có thể nảy mầm cả trong đất và nước nông. Các tác giả cho rằng những loại hạt có đặc tính tương tự cũng có thể đáp ứng với âm thanh mưa, nhưng đây vẫn là hướng suy đoán cần nghiên cứu.
Giả thuyết về các hạt cảm nhận trọng lực
Khi giọt mưa rơi xuống vũng nước hoặc mặt đất, nó tạo sóng âm làm môi trường xung quanh rung động, kể cả hạt giống nằm trong nước nông. Nhóm đề xuất rằng rung động có thể đủ mạnh để làm dịch chuyển “statolith” trong tế bào của hạt.
Đó là những cấu trúc nhỏ có mật độ lớn hơn tế bào chất, có thể dịch chuyển và lắng xuống. Vị trí của chúng góp phần giúp thực vật cảm nhận hướng trọng lực, từ đó định hướng rễ mọc xuống và chồi vươn lên. Sự xáo động của chúng có thể trở thành tín hiệu kích thích phát triển.
Các tác giả tính toán liệu rung động vật lý do giọt nước tạo ra có đủ để tác động tới những cấu trúc này hay không. Họ đưa vào mô hình kích thước giọt mưa, vận tốc giới hạn khi rơi và biên độ rung động âm thanh tạo thành. Kết quả thí nghiệm trên hạt lúa phù hợp với tính toán, ủng hộ cơ chế được đề xuất.
Giáo sư cơ khí Nicholas Makris, một tác giả nghiên cứu, nhận định rằng cơ chế giúp thực vật cảm nhận trọng lực dường như còn giúp hạt cảm nhận tiếng mưa, qua đó nhận biết độ sâu trong đất hoặc nước có thuận lợi cho sự sống hay không.
Nảy mầm nhanh hơn 30–40% trong thí nghiệm
Qua nhiều thí nghiệm lặp lại, nhóm ngâm khoảng 8.000 hạt lúa trong các khay nước nông. Một số nhóm tiếp xúc với giọt nước có kích thước và độ cao rơi khác nhau, mô phỏng mưa nhỏ, vừa và lớn.
Hạt được đặt đủ xa để giọt nước không trực tiếp chạm vào; chúng chỉ chịu tác động của sóng âm. Nhóm dùng microphone dưới nước để đo rung động do giọt nước tạo ra, rồi so sánh với bản ghi âm mưa tại vũng nước, ao, đất ngập nước và đất. Kết quả xác nhận rung động trong phòng thí nghiệm tương tự rung động âm thanh do mưa trong tự nhiên.
Những nhóm hạt tiếp xúc với âm thanh mưa mô phỏng nảy mầm nhanh hơn 30–40% so với nhóm đối chứng trong các điều kiện khác tương đồng. Hạt gần bề mặt cảm nhận âm thanh tốt hơn và phát triển nhanh hơn những hạt nằm sâu hoặc xa hơn.
Nhóm đề xuất một lợi thế sinh học: hạt đủ gần bề mặt để cảm nhận mưa cũng có thể đang ở độ sâu thuận lợi để hấp thụ nước và vươn lên. Theo Makris, khả năng cảm nhận âm thanh có thể giúp hạt tồn tại, đồng thời năng lượng của tiếng mưa có thể thúc đẩy quá trình phát triển.
Nguồn: The Epoch Times, Tăng Tử Hành, 10/6/2026. Đối chiếu: MIT News, Jennifer Chu, 22/4/2026; bài nghiên cứu trên Scientific Reports.