Một phân tích của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) ghi nhận nồng độ hai chất PFAS trong máu cao hơn có liên quan với tỷ lệ ung thư vú âm tính với thụ thể estrogen (ER âm tính) cao hơn. Nghiên cứu quan sát này chưa chứng minh PFAS là nguyên nhân gây bệnh, và không thấy mối liên hệ rõ ràng với nguy cơ ung thư vú nói chung.
Hai chất được xem xét là axit perfluorooctanoic (PFOA) và axit perfluorooctanesulfonic (PFOS). Chúng thuộc nhóm hóa chất PFAS khó phân hủy trong môi trường và có thể tồn tại nhiều năm trong cơ thể. Theo thông cáo NIH ngày 5/11, nhóm nghiên cứu đo 17 loại PFAS trong các mẫu máu được lấy nhiều năm trước khi những người tham gia được chẩn đoán ung thư.
Ở nhóm có mức PFOA cao nhất, tỷ lệ mắc ung thư vú ER âm tính cao hơn 67% so với nhóm thấp nhất. Với PFOS, mức chênh lệch là 93%. Đây là mức chênh lệch tương đối giữa các nhóm trong nghiên cứu, không phải xác suất một phụ nữ cụ thể sẽ mắc bệnh.
Phân tích sử dụng dữ liệu từ Sister Study, nghiên cứu ban đầu tuyển 50.884 phụ nữ từ 35 đến 74 tuổi tại Mỹ và Puerto Rico trong giai đoạn 2003–2009. Khi tham gia, họ chưa mắc ung thư vú nhưng đều có chị hoặc em gái cùng cha mẹ hoặc cùng một phụ huynh từng mắc bệnh. Phần phân tích PFAS gồm 1.609 người sau đó mắc ung thư vú và nhóm đối chiếu 2.269 người.
Ung thư vú ER âm tính không có thụ thể để hormone estrogen thúc đẩy tế bào ung thư phát triển. Theo NIH, dạng bệnh này thường tiến triển mạnh và có kết quả điều trị kém thuận lợi hơn các ung thư vú đáp ứng với hormone. Nhà nghiên cứu Alexandra White cho biết kết quả, cùng phân tích tổng hợp các nghiên cứu trước, củng cố mối liên hệ giữa một số PFAS cũ và dạng bệnh này.
Nhóm tác giả nêu khả năng PFAS tác động qua những cơ chế không liên quan hormone, chẳng hạn hoạt động gene hoặc hệ miễn dịch, nhưng nghiên cứu không kiểm tra các giả thuyết đó. PFOA và PFOS phần lớn đã được ngừng sử dụng để chuyển sang các chất PFAS thay thế; NIH nói cần tiếp tục đánh giá tác động của những chất mới. Phát hiện hiện tại chưa đưa ra biện pháp phòng bệnh riêng cho từng cá nhân.
Nguồn: NIH, thông cáo ngày 5/11/2026; công trình của Che-Jung Chang và cộng sự trên Journal of Clinical Oncology được NIH dẫn.