Giữa khuya mùa nước nổi, chợ cá đồng Hòa Mỹ ở xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ bắt đầu đón những xuồng ghe chở cá, tôm vừa đánh bắt. Phiên chợ chỉ kéo dài vài giờ trước khi trời sáng, gắn với sinh kế của người dân vùng sông nước.
Một phiên chợ bắt đầu khi nhiều nơi đã ngủ
Theo ghi nhận của Dân trí và VOV, người dân đưa sản vật từ ruộng đồng về chợ từ khoảng 23 giờ; hoạt động thu mua sôi động nhất từ nửa đêm đến gần sáng. Tên gọi dân gian “chợ ma” xuất phát từ giờ họp khác thường, không liên quan đến một câu chuyện huyền bí.
Sau buổi chiều và tối giăng lưới, cắm câu hoặc đặt dớn, người đánh bắt mang cá, tôm, cua và các sản vật khác đến bờ sông. Bạn hàng cân, phân loại rồi chuyển hàng bằng xe máy đến những chợ khác trong vùng.
Nhịp giao thương diễn ra nhanh: người bán muốn đưa mẻ cá còn tươi đi ngay, còn người mua phải kịp những chuyến chợ sáng. Những chiếc xuồng và lối đi ven sông vì thế trở thành điểm gặp nhau của người đánh bắt với các đầu mối thu mua.
Nguồn cá giảm, người dân tìm cách giữ nghề
Ông Bùi Văn Gầm, một người đánh bắt ở ấp Tân Long, nói với hai báo rằng trước kia có đêm ông bắt được khoảng 4–5 kg cá, tép. Năm nay nước lên trễ; có đêm sản lượng chỉ khoảng 2 kg, gồm cá sặc rằn, tôm và cua.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Phụng Hiệp Lê Hoàng Ba, lượng cá được thu mua tại chợ trong mùa nước nổi trước đây đạt khoảng 4–5 tấn mỗi đêm. Những năm gần đây, con số chỉ còn quanh 1 tấn do nguồn thủy sản tự nhiên ít đi. Đây là số liệu do địa phương nêu, không phải phép đo độc lập của DKN.
Chợ từng đón hàng trăm người dân mang cá đồng đến bán mỗi đêm. Hiện số người bán chỉ còn khoảng một trăm, theo các bài ghi nhận. Cá ít hơn cũng khiến những người sống nhờ việc đặt dớn, đánh bắt và thu gom chịu áp lực về thu nhập.
Không chỉ người đánh bắt, những bạn hàng lâu năm vẫn duy trì tuyến thu mua trong đêm. Một người thu gom tại địa phương cho biết có đêm mua khoảng 70–80 kg cá lóc và cá nhỏ; một bạn hàng từ Phong Điền mua khoảng 40–50 kg nhiều loại cá, tôm. Các số liệu này mô tả kinh nghiệm của từng người, không đại diện cho toàn chợ.
Ông Ba cho biết địa phương dự tính vận động người dân kết hợp nuôi cá trên ruộng với khai thác đi đôi bảo vệ nguồn lợi. Xã cũng có ý tưởng xây dựng thương hiệu chợ cá đồng và mô hình du lịch; các phương án này đang ở mức định hướng, chưa phải dự án đã triển khai.
Phiên chợ Hòa Mỹ phản ánh một nếp sinh hoạt của vùng đất ngập nước: việc đánh bắt, mua gom và đưa cá đồng đi bán nối tiếp nhau từ đêm đến sáng. Khi nguồn cá suy giảm, câu chuyện giữ chợ cũng gắn với việc gìn giữ sinh kế và nguồn lợi thủy sản.
Nguồn: Dân trí, 25/10/2026; VOV, 17/10/2026.