Trong chương trình “Bước vào gia đình này” của loạt phỏng vấn “Tế Vũ Nhân Sinh”, nhạc trưởng Shen Yun Li Xuan, chồng bà là Peter cùng hai con chia sẻ về đời sống đan xen giữa nghệ thuật, tín ngưỡng, giáo dục và tình thân. Bài viết dưới đây được dịch từ phần tường thuật của SecretChina đăng ngày 31/8/2026; tuổi các con và hoàn cảnh gia đình được giữ theo thời điểm bài nguồn.
Ở đây có sự ấm áp của mái nhà, ánh sáng của nghệ thuật và sức mạnh đến từ đức tin. Người mẹ Li Xuan là nhạc trưởng của Đoàn Nghệ thuật Shen Yun; người cha Peter đảm nhiệm dẫn chương trình bằng tiếng Đức. Con trai lớn Li Yutian, 19 tuổi, học kèn horn; con trai thứ Li Yuhan, 13 tuổi, theo học múa cổ điển Trung Hoa.
Trên sân khấu, họ dành tâm huyết cho nghệ thuật; sau sân khấu, các thành viên gắn bó với nhau trong đức tin chung.
Hơn ba mươi năm âm nhạc, từ nghệ sĩ violin tới nhạc trưởng Shen Yun
Li Xuan học violin từ nhỏ. Sau khi tốt nghiệp đại học, bà làm việc trong một dàn nhạc ở Bắc Kinh suốt mười năm, rồi sang Đức học chuyên sâu violin Baroque, sau đó tới Hà Lan nghiên cứu âm nhạc thời Trung cổ và Phục hưng.
Bà giới thiệu violin Baroque là nhạc cụ của thời kỳ Baroque, có một số khác biệt với violin hiện đại về hình dáng và cách bố trí khi diễn tấu. Đàn thường dùng dây ruột cừu, vĩ ngắn hơn; có thể hiểu một cách đơn giản là tiền thân của violin hiện đại.
Trong hơn ba mươi năm làm nghệ thuật, Li Xuan có thời gian dài biểu diễn với vai trò thành viên dàn nhạc, tiếp xúc nhiều nhạc sĩ và nghệ sĩ. Đến Shen Yun làm nhạc trưởng là một thử thách chuyên môn lớn, cũng là trải nghiệm khác xa trước đây.
Bà nói Shen Yun là một tập thể mang sứ mệnh đặc biệt. Vì vậy, từ dàn nhạc, diễn viên múa tới những thành viên đảm nhiệm công việc khác, cách phối hợp và yêu cầu đối với bản thân đều khác. Khi tập luyện có thể gặp đủ vấn đề về sáng tác, chuyển soạn và cộng tác, nhưng chương trình cuối cùng trình diễn cho khán giả thường mang nguồn năng lượng tốt đẹp.
Li Xuan từng suy nghĩ vì sao Shen Yun có thể dùng nghệ thuật làm con người xúc động, thậm chí có tác dụng cứu người. Theo niềm tin của bà, điều then chốt nằm ở tính thần thánh trong buổi diễn và sức mạnh tinh thần mà nghệ sĩ mong mang tới xã hội hiện đại.
“Có khi chính tôi đang biểu diễn trong dàn nhạc cũng xúc động trước phông nền sân khấu và trạng thái tinh thần của diễn viên”, bà nói. Trong các chuyến lưu diễn, bà thường thấy hoặc nghe kể khán giả cảm động rơi nước mắt. Điều ấy giúp bà cảm nhận sâu sắc hơn rằng nội hàm thiêng liêng và giá trị tinh thần mà Shen Yun truyền tải có thể chạm tới lòng người.
Peter: Từ tuổi thơ Đông Đức tới sân khấu Shen Yun
Peter, chồng Li Xuan, là người dẫn chương trình tiếng Đức của Shen Yun. Mỗi khi màn sân khấu mở và tiết mục đầu tiên kết thúc, ông cùng người dẫn nữ bước ra, điểm lại tiết mục vừa diễn rồi giới thiệu tiết mục kế tiếp.
Dù đã có nhiều kinh nghiệm biểu diễn, trước khi ra sân khấu ông vẫn khó tránh tim đập nhanh. Dưới ánh đèn, phía khán phòng thường tối, ông không nhìn rõ nét mặt khán giả mà chỉ có thể cảm nhận phản ứng qua tiếng vỗ tay và bầu không khí. Đồng thời, ông phải tập trung cao độ, nhớ lời dẫn nối các tiết mục và tạo cảm giác trò chuyện tự nhiên, vui vẻ cho người xem.
Peter sinh vào thập niên 1970 ở Đông Đức. Khi ấy Đông Đức nằm dưới chế độ cộng sản, tiếng Nga là ngoại ngữ thứ nhất bắt buộc. Ông học tiếng Nga từ lớp năm tới lớp mười, sau đó học thêm tiếng Anh, tiếng Pháp rồi theo ngành tiếng Trung ở đại học.
Ông và Li Xuan bén duyên nhờ âm nhạc. Trong một đêm hội năm mới Trung Hoa tại trường đại học, Li Xuan chơi violin trên sân khấu còn Peter ngồi dưới khán đài; câu chuyện của họ bắt đầu từ đó.
Thế nhưng, câu đầu tiên Peter nói với Li Xuan lại là: “Tôi không thể cùng cô tới Trung Quốc.” Ông giải thích rằng khi ấy họ vừa từ Thiên An Môn trở về và có hiểu biết về tình trạng Pháp Luân Công bị bức hại ở Trung Quốc đại lục.
Li Xuan nhớ lúc đó mình chưa tu luyện Pháp Luân Công. Bà biết môn tập bị bức hại ở đại lục, nhưng thông tin của truyền thông trong nước và phương Tây hoàn toàn khác nhau. Vừa đến phương Tây, bà chưa thể nhận định ngay, nên muốn quan sát và giữ thái độ trung lập. Sau đó, bà sống ở Đức mười tám năm và bước vào tu luyện trong chặng đường ấy.
Con trai lớn Li Yutian: Trưởng thành giữa văn hóa và kèn horn
Li Yutian, 19 tuổi, học tại Học viện Nghệ thuật Phi Thiên, chuyên ngành kèn horn, đã theo học nhạc cụ này gần sáu năm. Khi được hỏi tập kèn có vất vả không, cậu bình thản nói: “Cứ tập rồi quen, bây giờ cũng không thấy quá mệt nữa.”
Ngoài đào tạo chuyên môn, mỗi ngày cậu học tiếng Anh, tiếng Trung, khoa học, lịch sử và toán. So với trường thông thường, trường có thêm môn tiếng Trung và môn chuyên ngành, tạo môi trường học song ngữ.
Li Yutian rất thích trường. Cậu nói giáo viên không chỉ dạy kiến thức mà còn quan tâm từng học sinh. Nếu thấy một bạn không vui, thầy cô chủ động hỏi tình hình hôm ấy, xem bạn có gặp chuyện gì không.
Ở trường, học sinh không được có thiết bị cá nhân tự truy cập Internet và không chơi trò chơi điện tử. Li Yutian nói điều đó không gây khó khăn cho mình. Ngoài giờ học, cậu phần lớn luyện nhạc, cũng xem phim do trường chiếu, chơi bóng rổ, trò chuyện hoặc ăn uống cùng bạn. Khi cần tìm tài liệu học tập, học sinh sử dụng mạng chung của trường.
Li Yutian từng học ở Đức tới lớp tám rồi chuyển tới trường hiện nay. Peter cho rằng việc trải nghiệm những môi trường khác nhau giúp con trân trọng hơn môi trường học tập trong sạch trước mắt. Nay Li Yutian đã khá trưởng thành, tự giác và có nguyện vọng vượt qua kỳ thi để sau này vào Đoàn Nghệ thuật Shen Yun.
Con trai thứ Li Yuhan: Hiểu nhân vật trước khi thể hiện bằng múa
Li Yuhan, 13 tuổi, theo học múa cổ điển Trung Hoa tại Trường trung học Bắc Phương. Cậu từng đóng vai Dương Diên Chiêu trong câu chuyện Dương gia tướng. Trước khi học động tác, giáo viên kể lịch sử nhân vật để học sinh hiểu vai diễn rồi nghĩ cách thể hiện trên sân khấu.
Phần biểu diễn của Li Yuhan được chú ý. Người dẫn chương trình nhận xét cậu không chỉ hoàn thành động tác, mà nhập vai bằng cả thân và tâm, kết hợp thân pháp, thân vận của múa cổ điển Trung Hoa với tinh thần nhân vật. Chương trình cũng nhắc rằng trong một buổi biểu diễn báo cáo, cậu không tiếp tục diễn Dương Diên Chiêu mà nhường vai cho người khác.
Khi nói năng khiếu nghệ thuật của con đến từ đâu, Peter cười rằng âm nhạc có lẽ từ mẹ nhiều hơn, còn thể thao có lẽ từ cha. Nhưng Li Xuan cũng chạy giỏi và có tố chất vận động viên, nên khó nói năng khiếu của các con thực sự đến từ ai.
Ngoài múa, Li Yuhan học cello và piano. Trong phần ghi hình ngoại cảnh, cậu trình diễn cả hai nhạc cụ. Dưới sự chỉ bảo kiên nhẫn của giáo viên, cậu khiêm tốn học hỏi, nỗ lực hết mình và thể hiện tài năng âm nhạc bên cạnh múa. Cậu cũng mong sau này thi đỗ để vào Shen Yun.
Mỗi năm xa nhà nửa năm, cha mẹ đồng hành với con thế nào?
Trong thời gian lưu diễn Shen Yun, mỗi năm Li Xuan và Peter xa nhà khoảng nửa năm. Vừa bảo đảm công việc vừa ở bên hai con là vấn đề thực tế hai vợ chồng phải đối diện.
Li Xuan nói gia đình rất biết ơn những giáo viên giúp chăm sóc con. Có thầy cô từng sống cùng hai anh em gần nửa năm; về sau cũng có người chủ yếu chăm em nhỏ, giúp vợ chồng bà yên tâm khi đi diễn.
Khi ở xa, Li Xuan tranh thủ ngày nghỉ và thời gian rảnh, vượt qua chênh lệch múi giờ để liên lạc với con. Bà trực tuyến cùng con nhỏ luyện nhạc, trò chuyện, có lúc ở bên tới khi con ngủ hoặc đánh thức con buổi sáng. Với con lớn đã rất tự giác, bà chủ yếu hỏi thăm, nghe điều con muốn nói, đôi khi nghe con thổi kèn để góp ý khi cần, hoặc đơn giản làm một thính giả trung thành.
Là một người mẹ bình thường, Li Xuan thừa nhận vẫn lo, nhưng nhiều hơn là tin tưởng. Bà tin các thầy cô chăm sóc con và tin môi trường các con đang sống. Vì cả nhà đều tu luyện Pháp Luân Đại Pháp, bà tin dù con gặp khó khăn gì, thầy cô và bạn bè bên cạnh cũng lấy Pháp làm tiêu chuẩn để nhìn nhận những điều xảy ra trong cuộc sống và tự suy xét bản thân.
Trên sân khấu, họ là những người làm nghệ thuật được khán giả chú ý; sau sân khấu là cha mẹ âm thầm vun đắp. Dù bận biểu diễn, một cuộc điện thoại, một câu “Con làm xong bài chưa?” hay “Mẹ yêu con” vẫn nối cha mẹ ở xa với các con. Họ dùng sự quan tâm để bù đắp việc không thể lúc nào cũng ở bên, và đồng hành cùng con bằng đức tin chung.
Tu luyện giúp cả nhà nhìn lại mình khi gặp vấn đề
Khi nói điều khác biệt lớn nhất giữa gia đình mình với các gia đình khác, Li Xuan và Peter đều nhắc tới tín ngưỡng Pháp Luân Đại Pháp.
Peter nói trước khi tu luyện, gặp khó khăn ông thường nghĩ trước hết xem ai làm sai, và cho rằng chắc chắn không phải mình. Sau khi tu luyện, ông học cách nhìn lại bản thân trước hết khi gặp mâu thuẫn, tìm vấn đề ở chính mình. Ông thấy cách làm ấy thường giúp hóa giải bất đồng nhanh hơn.
Cùng tu luyện cũng giúp cả nhà có tiêu chuẩn chung trong cuộc sống. Khi xảy ra vấn đề, họ không chỉ trách người khác mà tự suy xét trước. Đức tin chung giúp gia đình hòa thuận hơn, trở thành nền tảng quan trọng để các thành viên thấu hiểu và nâng đỡ nhau.
Cho con gốc rễ vững vàng và đôi cánh để bay
Về giáo dục, Peter dẫn một quan điểm của thi hào Đức Goethe: cha mẹ cần trao cho con hai điều, một là gốc rễ ăn sâu, hai là đôi cánh đủ rộng.
Theo ông, “gốc rễ” là văn hóa, đức tin và chuẩn mực làm người gia đình truyền lại; không thể để con mất gốc. “Đôi cánh” nghĩa là tôn trọng quá trình trưởng thành và lựa chọn của con, để con có thế giới và con đường của mình. Đó cũng là cách giáo dục kết hợp phương Đông với phương Tây mà hai vợ chồng áp dụng.
Peter nói cha mẹ có thể dẫn con đi tới một chặng, đặt nền móng tốt, nhưng rồi đến ngày con phải tự hiểu, tự chọn và tự bước đi; cha mẹ không thể nắm tay con cả đời.
Cả hai ủng hộ các con chọn nghệ thuật. Họ cho rằng múa và âm nhạc đều gắn với tâm hồn, nên việc con thực sự dấn thân có ích cho quá trình trưởng thành. Tuy nhiên, cha mẹ chỉ có thể đặt nền tảng, còn tương lai phát triển ra sao cuối cùng vẫn do các con quyết định.
Peter cũng coi trọng môi trường sống. Ông nói nhiều cha mẹ ngày nay mong con không vào website xấu, không mê trò chơi điện tử, nhưng khó biết ban ngày ở trường con tiếp xúc điều gì. Bởi vậy, một môi trường lành mạnh, trong sạch đặc biệt quan trọng. Học viện Nghệ thuật Phi Thiên của con lớn và Trường trung học Bắc Phương của con nhỏ đều khiến ông yên tâm. Bắc Phương là trường dành cho học sinh thông thường, nhưng triết lý giáo dục tương đối gần với đức tin và cách dạy con của gia đình.
Li Xuan vừa là phụ huynh, vừa dạy học ở trường, đồng thời làm nhạc trưởng Shen Yun. Bà cho rằng trong xã hội ngày nay, còn có thể cung cấp cho trẻ không gian trưởng thành tương đối trong sạch là điều rất đáng quý; cha mẹ vì vậy sẽ tận tâm gìn giữ môi trường tốt cho con.
Chương trình giới thiệu Đại học Phi Thiên dạy song ngữ, có nền tảng văn hóa vững chắc, hoạt động đa dạng, kết hợp học kiến thức với nghệ thuật chuyên ngành và thể thao. Quan trọng hơn, trường đặt giáo dục phẩm hạnh ở vị trí cốt lõi, mong học sinh không chỉ có sở trường mà còn thực sự có nhân cách.
Giờ đây, cả hai con tiếp tục theo nghệ thuật và mong một ngày gia nhập Shen Yun. Li Xuan và Peter không sắp đặt từng bước cuộc đời con, mà cố gắng vun gốc rễ văn hóa, đức tin rồi dành đủ không gian để các con mở rộng đôi cánh.
Trong mái nhà nghệ thuật ấy, hào quang sân khấu chỉ là một phần cuộc sống. Điều thực sự nối các thành viên là sự quan tâm lâu bền, lòng tin lẫn nhau, cùng niềm tin và sức mạnh mà việc tu luyện Pháp Luân Đại Pháp mang lại.
Theo SecretChina, tường thuật dựa trên tập trên của chương trình “Tế Vũ Nhân Sinh”. Những chia sẻ về đức tin và giáo dục trong bài là trải nghiệm, quan điểm của các thành viên gia đình.