Theo Đại Kỷ Nguyên, trong bối cảnh tăng trưởng tiêu dùng chậm lại và triển vọng việc làm, thu nhập thiếu chắc chắn, cụm từ “người chú tâm sống đời thường” gần đây trở thành cách diễn đạt được chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc.
Đại Kỷ Nguyên ngày 8/10, trong bài của phóng viên Phương Hiểu, mô tả xu hướng “chú tâm sống đời thường” là không tiếp tục lao vào cạnh tranh gay gắt để chạy theo so sánh vật chất và sự công nhận bên ngoài. Nguồn phân biệt điều này với “nằm thẳng”, tức không làm gì: người ta dần từ bỏ cuộc đua “nhất định phải sống tốt hơn người khác”, chuyển sự chú ý từ đánh giá bên ngoài và so sánh vật chất trở lại những việc cơ bản như ăn uống, ngủ nghỉ, làm việc, tiết kiệm và ở bên gia đình.
Theo bài viết, từ tháng 8 năm nay, cụm từ “toàn dân bước vào thời đại chú tâm sống đời thường” được lan truyền rộng trên Weibo và các nền tảng khác. Người dùng chia sẻ đời sống giản dị của mình; các bài đăng đi từ việc không tự gây căng thẳng đến giảm tiêu dùng, giảm giao tiếp và bớt chạy theo sự công nhận bên ngoài, nhận được nhiều ý kiến ủng hộ. Người thuộc tầng lớp trung lưu ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, người sinh sau năm 2000 đến Thượng Hải lập nghiệp và nhà đầu tư sinh trong thập niên 1980 đều tham gia thảo luận.
Đại Kỷ Nguyên cho rằng xu hướng này cũng thể hiện trong tiêu dùng thực tế vào kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài năm nay. Trong tháng 9, chính quyền nhiều địa phương Trung Quốc tăng trợ cấp mua xe, còn các đại lý đồng thời đưa ra chương trình khuyến mại có thời hạn. Báo Chứng khoán Thời báo ngày 7/10 đưa tin, nhờ những hỗ trợ và chương trình khuyến mại đó, số người tới cửa hàng xem xe trong kỳ nghỉ tăng rõ rệt.
Tuy nhiên, tới xem xe không đồng nghĩa với mua xe. Theo lời nhân viên bán hàng được nguồn dẫn lại, phần lớn khách hàng tới vì trợ cấp. Người tiêu dùng hiện nhìn chung cân nhắc kỹ, tới nhiều cửa hàng để so sánh báo giá và kiểm tra điều kiện nhận trợ cấp.
Bài viết nhận xét rằng trong những năm trước, kỳ nghỉ dài thường đi kèm việc thể hiện mạnh mẽ trên mạng xã hội: từ chụp ảnh tại điểm du lịch nổi tiếng trên mạng, những cuộc tụ tập ăn uống tốn kém đến mua hàng cao cấp để thể hiện vị thế. Theo cách nhìn của tác giả, nhiều khoản chi khi ấy mang tính trình diễn nhằm gửi tới người khác một dấu hiệu về địa vị.
Ngược lại, bài viết mô tả người dân hiện có xu hướng từ chối phần giá cao gắn với thương hiệu và những nhãn vị thế, chuyển từ chi tiêu để “diễn cho người khác xem” sang chi tiêu để “bản thân sống yên tâm”. Đây là cách diễn giải xu hướng của nguồn bài.
Một ý kiến trên mạng được nguồn dẫn lại cho rằng, trước nguy cơ mất việc và thu nhập biến động, giữ khoản tiền gửi ngân hàng, giảm đòn bẩy tài chính cá nhân và tránh chi tiêu trước khi có tiền là giới hạn an toàn của phần lớn gia đình.
Bớt chạy theo hình ảnh, chú trọng cuộc sống hằng ngày
Trong các thảo luận trên mạng xã hội mà Đại Kỷ Nguyên đề cập, những người theo xu hướng này có một số đặc điểm chung.
Trước hết, ham muốn vật chất giảm xuống: họ ưu tiên tiền bạc và công sức cho ba bữa ăn mỗi ngày, tự nấu thay vì gọi đồ ăn, không còn trả thêm chỉ vì thương hiệu hoặc thể diện. Trọng tâm tiêu dùng chuyển từ việc tạo hình ảnh sang an toàn và thiết thực.
Thứ hai, vòng giao tiếp thu hẹp: họ chủ động rút khỏi những cuộc ăn uống ít ý nghĩa hoặc những buổi giao tiếp phải cố gắng gượng ép tham gia, dành thời gian cho gia đình và bản thân.
Thứ ba, nguồn mô tả một sự chuyển dịch từ tìm kiếm bên ngoài sang ổn định bên trong. Họ không còn chờ đợi sự công nhận bên ngoài hay xây dựng một hình ảnh được chăm chút trên mạng xã hội, mà sống cho mình: đi chợ, phơi nắng, thức dậy tự nhiên và chăm chú nấu vài món ăn.
Theo cách người dùng mạng được bài viết dẫn lại tổng kết, đó là “chấp nhận hoàn cảnh nhưng không buông xuôi”: bớt tự đấu với mình, bớt căng thẳng, không so lương và không còn cố chấp phải đạt một kết quả lớn; không lấy kịch bản của người khác để sống cuộc đời mình. Họ chi tiêu tỉnh táo hơn, hủy những gói thành viên không dùng, không tới quán nổi tiếng trên mạng chỉ để chụp ảnh, chủ động thu hẹp giao tiếp và dành thời gian cho gia đình, bản thân.
Nguồn: Đại Kỷ Nguyên, bài của Phương Hiểu, ngày 8/10/2026. Bản dịch đầy đủ nội dung chính.