Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung ngày 4/10, Tiểu Ngũ, tên thật Phùng Duệ (Feng Rui), một người làm truyền thông độc lập lâu nay quan tâm đến quyền lợi người lao động tại Trung Quốc, đã có tin mất liên lạc gần đây. Tài khoản công chúng WeChat do anh vận hành, mang tên “恰帕斯东风电视机”, trước đó đăng bản “Tổng kết các sự kiện về quyền lợi lao động năm 2025” dài khoảng 100.000 chữ, nhưng bài này đã bị xóa. Ngày 4/10, một cơ quan báo chí Hồng Kông đưa tin phía bên ngoài xác nhận anh đã bị cơ quan hữu quan tạm giữ và đã gặp luật sư; chưa rõ cụ thể anh có thể bị nghi ngờ phạm tội gì.
Thông tin công khai cho thấy qua tài khoản trên, Tiểu Ngũ lâu nay theo dõi hoàn cảnh của người giao đồ ăn, lao động nông thôn di cư, nhân viên văn phòng và các nhóm lao động khác. Những vấn đề anh quan tâm gồm làm việc quá giờ, thương tổn nghề nghiệp, hạn chế cạnh tranh và quyền nghỉ ngơi.
Mất liên lạc nửa tháng, xuất hiện tin bị tạm giữ
Ngày 30/9, một người dùng mạng cho biết Tiểu Ngũ đã mất liên lạc từ ngày 14/9/2026 và vẫn không thể liên hệ. Thông báo tìm người được đăng công khai xác định anh là người vận hành tài khoản WeChat nói trên. Tài khoản chủ yếu đưa tin về quyền lợi người lao động và các vấn đề xã hội liên quan, có ảnh hưởng nhất định trong các nhóm này.
Từ khi anh mất liên lạc, tất cả tài khoản mạng xã hội của anh đều ngừng cập nhật. Trong hai tuần, nhiều người bạn đã thử liên hệ qua nhiều kênh nhưng không thành công, khiến dư luận chú ý và lo ngại.
Trước khi anh mất liên lạc, bản tổng kết dài khoảng 100.000 chữ đã bị xóa. Các tài liệu liên quan cho thấy báo cáo này được thực hiện liên tục trong nhiều năm, ghi lại những vấn đề người lao động Trung Quốc gặp phải, từ người giao đồ ăn, lao động nông thôn di cư và nhân viên văn phòng đến làm việc quá giờ, phân biệt đối xử tại nơi làm việc.
Tin anh mất liên lạc gần đây lan truyền trên mạng. Ngày 4/10, báo Minh Báo (Ming Pao) tại Hồng Kông dẫn nguồn tin cho biết anh đã bị cơ quan hữu quan tạm giữ và đã gặp luật sư. Tuy nhiên, hiện chưa thấy cơ quan hữu quan công khai thông tin về tội danh cụ thể mà anh bị nghi ngờ.
Quan tâm đến an toàn của người giao đồ ăn khi trời nóng
Một vấn đề quan trọng Tiểu Ngũ từng theo dõi là an toàn lao động của người giao đồ ăn trong thời tiết nhiệt độ cao.
Theo các tài liệu được nguồn bài nhắc đến, anh từng chất vấn việc các nền tảng dùng tiền thưởng theo số đơn hoặc thưởng vượt chỉ tiêu để khuyến khích người giao hàng tiếp tục nhận đơn trong điều kiện nóng cực đoan, nhưng không đồng thời giải quyết việc bảo hộ lao động và rủi ro thương tổn nghề nghiệp. Những nội dung anh quan tâm gồm phụ cấp nhiệt độ cao, thời hạn giao hàng, thời gian nghỉ giữa ca và bảo đảm đối với thương tổn nghề nghiệp.
Quan điểm của anh không chỉ dừng ở hoàn cảnh một vài người giao hàng, mà mở rộng sang mối quan hệ giữa người lao động và nền tảng trong nền kinh tế nền tảng: khi thu nhập gắn trực tiếp với số đơn và tốc độ giao hàng, người lao động có thể chịu sức ép phải tiếp tục làm mới có thu nhập, ngay cả khi trời nóng hoặc thời tiết xấu.
Chất vấn việc lạm dụng thỏa thuận hạn chế cạnh tranh
Hạn chế cạnh tranh cũng là vấn đề Tiểu Ngũ quan tâm lâu nay. Anh từng phê phán việc một số doanh nghiệp mở rộng thỏa thuận này sang nhân viên văn phòng thông thường, thậm chí một số vị trí cơ sở. Theo cách nhìn của anh, cơ chế vốn nhằm bảo vệ bí mật kinh doanh đã trở thành công cụ hạn chế lựa chọn việc làm sau khi người lao động nghỉ việc.
Các tài liệu liên quan đề cập rằng nhân viên chăm sóc khách hàng, bán hàng, lễ tân, bảo vệ và vệ sinh cũng có thể bị yêu cầu ký thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, phải đối mặt với giới hạn việc làm và sức ép trả tiền phạt vi phạm hợp đồng sau khi nghỉ việc.
Theo anh, quan hệ lao động không chỉ liên quan đến tiền lương, mà còn bao gồm không gian cơ bản để người lao động nghỉ việc, nghỉ ngơi và chọn công việc mới.
Từ “996” đến quyền nghỉ ngơi khi ngắt kết nối
Một trọng tâm khác của Tiểu Ngũ là tình trạng làm việc quá giờ kéo dài. Anh từng theo dõi chế độ “996”, làm thêm giờ không được thể hiện rõ và việc người lao động không thể thực sự kết thúc ngày làm việc, đồng thời đề xuất khái niệm quyền nghỉ ngơi khi ngắt kết nối.
Tháng 2 năm nay, tài khoản của anh đăng bài bàn về hai bi kịch do làm việc quá sức. Bài viết nêu rằng trong môi trường điện thoại, nhắn tin tức thời và văn phòng số, nhân viên dù đã rời văn phòng vẫn có thể tiếp tục nhận chỉ thị công việc. Theo bài viết, chỉ dựa vào bồi thường sau sự việc không thể giải quyết tình trạng làm việc quá sức; điều quan trọng hơn là bảo đảm khoảng thời gian nghỉ ngơi sau giờ làm.
Thảo luận này còn đề cập một thực tế: khi công việc ngày càng phụ thuộc vào WeChat, phần mềm liên lạc doanh nghiệp và điện thoại, ranh giới truyền thống của giờ tan làm trở nên mờ nhạt. Người lao động đang ở nhà vẫn có thể bị yêu cầu xử lý công việc, trả lời tin nhắn hoặc tham gia họp trực tuyến.
Báo cáo 100.000 chữ bị xóa, chưa có giải thích chính thức
Bản “Tổng kết các sự kiện về quyền lợi lao động năm 2025” ghi lại những sự việc liên quan đến quyền lợi người lao động ở nhiều ngành trong một năm. Các vấn đề trải từ lao động của người giao hàng trong nắng nóng đến hoàn cảnh lao động nông thôn di cư, nhân viên văn phòng, làm việc quá giờ và phân biệt đối xử trong việc làm.
Hiện chưa có thông báo chính thức công khai giải thích lý do xóa báo cáo; cũng chưa có thông tin công khai xác nhận việc xóa báo cáo và việc Tiểu Ngũ sau đó bị tạm giữ có quan hệ nhân quả trực tiếp hay không.
Nguồn: Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung, phóng viên Phương Hiểu (Fang Xiao), ngày 4/10/2026.