Ngày 28/9, Thượng viện Mỹ thông qua dự luật Protect College Sports Act of 2026 với tỷ lệ 77 phiếu thuận và 22 phiếu chống, chuyển văn bản sang Hạ viện. Dự luật đề xuất thay đổi trên phạm vi toàn quốc về thu nhập, chuyển trường, học bổng và bảo vệ sức khỏe của vận động viên sinh viên.
Theo The Epoch Times, Hạ viện đang trong thời gian nghỉ họp nên nhiều khả năng chưa bỏ phiếu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Các quy định dưới đây vẫn là nội dung dự luật, chưa phải luật đã có hiệu lực.
Quy tắc thống nhất về thu nhập và chuyển trường
Dự luật sẽ miễn áp dụng luật chống độc quyền đối với Hiệp hội Thể thao Đại học Quốc gia Mỹ (NCAA), đồng thời thiết lập tiêu chuẩn toàn quốc về việc khai thác tên tuổi, hình ảnh và các đặc điểm nhận diện cá nhân của vận động viên, thường gọi là NIL. Tiêu chuẩn này sẽ thay thế hệ thống quy định khác nhau giữa các bang.
Vận động viên sinh viên sẽ được thi đấu năm mùa trong khoảng thời gian năm năm và chỉ được chuyển trường một lần trong sự nghiệp thể thao đại học. Các trường thuộc Division I phải duy trì cam kết học bổng trong thời gian tối đa 10 năm sau mùa thi đấu cuối cùng của vận động viên.
Văn bản cũng sửa đổi Đạo luật Phát sóng Thể thao, cho phép các liên đoàn thể thao đại học tập hợp quyền truyền hình để thương lượng chung.
Chi phí y tế và tiếng nói của vận động viên
Theo dự luật, các trường Division I phải chi trả phần chi phí y tế mà vận động viên tự chịu do chấn thương liên quan đến thể thao, cả trong thời gian thi đấu và năm năm sau lần thi đấu cuối cùng.
Các biện pháp khác gồm bảo hiểm đối với chấn thương nghiêm trọng, quyền tiếp cận ý kiến y khoa thứ hai và khám sức khỏe sau khi kết thúc sự nghiệp thi đấu. Một quỹ y tế trị giá 60 triệu USD từ nguồn tài chính của NCAA sẽ hỗ trợ những trường nhỏ và vận động viên mắc các tình trạng y tế kéo dài.
Dự luật đề xuất lập một văn phòng độc lập trong hệ thống thể thao đại học để cung cấp hướng dẫn miễn phí, bảo mật cho vận động viên sinh viên và hỗ trợ giải quyết tranh chấp với trường, liên đoàn hoặc hiệp hội thể thao.
Huấn luyện viên bóng bầu dục đại học sẽ không được rời đội giữa mùa để nhận công việc huấn luyện bóng bầu dục ở trường đại học khác. Điều khoản này được đưa ra sau khi Lane Kiffin rời Đại học Mississippi tháng 11/2025 để làm huấn luyện viên trưởng tại Đại học bang Louisiana.
Ít nhất một phần ba thành viên các hội đồng quản trị hoặc ủy ban xây dựng quy tắc của hiệp hội thể thao phải là vận động viên sinh viên đang thi đấu hoặc đã từng thi đấu.
Chia sẻ doanh thu và giới hạn quy mô liên đoàn
Dự luật cấm những thỏa thuận trả tiền nhằm lách trần chia sẻ doanh thu hoặc che giấu khoản trả để đổi lấy việc thi đấu. Những lợi ích hợp pháp liên quan đến học tập và thể thao theo khuôn khổ thỏa thuận dàn xếp vụ House v. NCAA vẫn được giữ lại.
Theo thỏa thuận đó, vận động viên Division I có thể được chia một phần trong khoản doanh thu do trường tạo ra lên tới 20,5 triệu USD, với mức trần dự kiến tăng theo thời gian. Thỏa thuận còn bao gồm gần 2,8 tỷ USD tiền bồi hoàn cho các vận động viên thi đấu trong giai đoạn 2016–2024.
Protect College Sports Act sẽ kéo dài trần chia sẻ doanh thu sau khi thỏa thuận House hết hạn vào cuối năm học 2034–2035, đồng thời cho phép điều chỉnh hằng năm theo lạm phát.
Một ủy ban quốc hội lưỡng đảng sẽ nghiên cứu tương lai lâu dài của thể thao đại học: thu nhập của vận động viên, các môn Olympic và thể thao nữ, giới hạn chi tiêu, tiêu chuẩn sức khỏe và an toàn, quy định đối với người đại diện, cũng như cấu trúc chung của hệ thống.
Dự luật không xác định vận động viên sinh viên có phải là người lao động của trường hay không. Quốc hội từng tìm cách xử lý vấn đề qua các dự luật SCORE và SAFE. Hạ viện dự kiến bỏ phiếu về SCORE vào tháng 5 nhưng đã hủy kế hoạch vì lo ngại thiếu sự ủng hộ; dự luật đó sẽ ngăn việc xếp vận động viên sinh viên vào nhóm người lao động.
Văn bản mới còn cấm một số liên đoàn có doanh thu lớn, như Southeastern Conference và Atlantic Coast Conference, hợp nhất hoặc tiếp nhận liên đoàn khác. SEC, Big Ten, Big 12 và ACC sẽ bị giới hạn ở 19 trường. Trường rời một trong các liên đoàn này để chuyển sang liên đoàn khác phải hoạt động độc lập trong ba năm. Quy định này sẽ hết hiệu lực sau sáu năm.
Những ý kiến ủng hộ và phản đối
Các liên đoàn lớn, trong đó có Big Ten và Southeastern Conference, ủng hộ dự luật. Hai thượng nghị sĩ đề xuất văn bản là Ted Cruz thuộc đảng Cộng hòa ở Texas và Maria Cantwell thuộc đảng Dân chủ ở Washington.
Tại họp báo ngày 14/9, ông Cruz cho rằng các quy tắc chung sẽ giúp ổn định thể thao đại học trong nhiều thập niên tới. Bà Cantwell nhấn mạnh nhu cầu kiềm chế chi phí leo thang và những thực hành khiến các trường tìm kiếm cứu trợ từ người đóng thuế hoặc dùng nguồn quỹ đáng lẽ dành cho nghiên cứu vào thể thao.
Tổng thống Donald Trump hoan nghênh việc Thượng viện thông qua dự luật. Trước đó, trong cuộc phỏng vấn ngày 26/9 với bình luận viên Clay Travis, ông bày tỏ mong muốn Hạ viện cũng thông qua văn bản.
Ở phía phản đối, NAACP và một số thành viên đảng Dân chủ nêu lo ngại về trách nhiệm pháp lý và lợi ích kinh tế của các tổ chức. Trong thư ngày 4/8 gửi lãnh đạo hai đảng tại Thượng viện, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc NAACP Derrick Johnson thừa nhận dự luật có các biện pháp về học bổng, y tế, người đại diện, an toàn và sự tham gia của vận động viên. Tuy nhiên, ông cho rằng các biện pháp bảo vệ này không nên trở thành lý do để che chắn các trường và liên đoàn khỏi trách nhiệm pháp lý và kinh tế.
Thượng nghị sĩ Cory Booker thuộc đảng Dân chủ ở New Jersey cũng phản đối trong phát biểu ngày 16/9 tại Thượng viện, cho rằng động lực chính của văn bản là tiền bạc thay vì an toàn, phúc lợi hay giáo dục của vận động viên.
Theo Jackson Richman, The Epoch Times, đăng ngày 28/9 và cập nhật ngày 29/9/2026.
