Đại Kỷ Nguyên

Thị trưởng New York đề xuất lùi đóng cửa Rikers đến 2032, thay bằng bốn nhà giam

Ảnh minh hoạ mô hình bốn nhà giam trên bàn quy hoạch, không phải cơ sở Rikers thực tế

Ảnh minh hoạ

Ảnh minh hoạ mô hình bốn nhà giam trên bàn quy hoạch, không phải cơ sở Rikers thực tế
Ảnh minh hoạ

Thị trưởng New York Zohran Mamdani công bố kế hoạch toàn diện đóng cửa khu nhà giam Rikers Island, đặt mục tiêu đến năm 2032 chuyển toàn bộ người bị giam giữ tại đây sang bốn nhà giam nhỏ hơn, ba đơn vị điều trị bên ngoài nhà giam và các cơ sở bệnh viện tại các quận của thành phố.

Theo kế hoạch, nhà giam Brooklyn sẽ mở năm 2029, tiếp theo là Bronx và Queens năm 2031, rồi Manhattan năm 2032. Văn phòng thị trưởng cho biết thành phố cũng sẽ chi 146 triệu USD trong năm tài khóa tới cho chăm sóc sức khỏe tâm thần, điều trị rối loạn sử dụng chất, giáo dục, đào tạo nghề và dịch vụ cho nạn nhân tội phạm.

Tại cuộc họp báo ở Tòa thị chính ngày 20/11, ông Mamdani nói thời hạn mới chậm hơn năm năm so với mốc ban đầu 2027; ông quy việc phải đổi lịch cho những chậm trễ của chính quyền tiền nhiệm.

Tháng 3/2025, cựu thị trưởng Eric Adams từng nói mọi người dường như đều đồng ý rằng năm 2027 không phải thời điểm thực tế để đóng cửa Rikers, đồng thời cho rằng thành phố cần giải quyết các khủng hoảng sức khỏe tâm thần.

Ủy ban Rikers độc lập, nhóm được giao nghiên cứu cách đóng cửa khu nhà giam, cũng kết luận thành phố không thể đạt hạn chót vì mọi cơ sở đều chậm tiến độ đáng kể. Theo ủy ban, việc chậm ký hợp đồng xây dựng chủ yếu do đại dịch COVID-19 và điều kiện thị trường.

Ủy ban cho biết quyết định hoàn tất toàn bộ thiết kế trước khi khởi công khiến mỗi nhà giam chậm thêm khoảng một năm. Chi phí xây dựng ước tính đã tăng từ 8,7 tỷ USD lên 15,5 tỷ USD kể từ năm 2019 do lạm phát sau đại dịch.

Thời hạn mới còn cần Hội đồng thành phố thông qua

Kế hoạch đóng cửa Rikers được thông qua năm 2019. Một đạo luật năm 2021 yêu cầu thành phố ngừng giam giữ người trên đảo trước ngày 31/8/2027.

Theo kế hoạch của thành phố, những người ủng hộ việc đóng cửa viện dẫn tình trạng bạo lực và điều kiện yếu kém kéo dài nhiều thập niên tại khu nhà giam, nơi chịu một thỏa thuận giám sát liên bang về sử dụng vũ lực từ năm 2015. Họ cũng chỉ ra sự biệt lập của hòn đảo: chỉ có một cây cầu ra vào, nên gia đình và người đại diện pháp lý có thể mất nhiều giờ đi lại.

Theo báo cáo của Ủy ban Rikers độc lập, Sở Thiết kế và Xây dựng thành phố ước tính xây lại cơ sở trên đảo sẽ đắt hơn 8–15% và mất nhiều năm hơn so với xây các cơ sở tại các quận.

Hội đồng thành phố phải thông qua một dự luật để ấn định thời hạn mới.

Kế hoạch phụ thuộc vào việc giảm số người bị giam. Theo kế hoạch và giới chức thành phố, hiện khoảng 6.600 người ở Rikers. Thành phố dự báo con số sẽ xuống không quá 4.100 vào cuối năm 2032 nếu thực hiện được những biện pháp trong kế hoạch, gồm các chương trình chuyển hướng xử lý ngoài giam giữ, giải quyết vụ án nhanh hơn và hỗ trợ tái hòa nhập.

Khi được hỏi điều gì xảy ra nếu số người bị giam không giảm đến mức đó, ông Mamdani nói bốn nhà giam sẽ có 4.160 giường, ngoài 340 giường điều trị trong các bệnh viện thành phố. Ông tin thành phố sẽ không rơi vào tình huống ấy nhờ các khoản đầu tư ngay từ đầu.

Thẩm phán đứng đầu công tác hành chính tòa án Joseph Zayas nói thành phố từng đưa số người bị giam tại Rikers xuống dưới 4.000 năm 2020 và có thể làm lại.

Kế hoạch liệt kê khoản 16,1 tỷ USD cho các nhà giam tại các quận cùng những đơn vị điều trị đặt tại bệnh viện.

Nghị viên Sandy Nurse nói đóng cửa Rikers sẽ tốn một khoản rất lớn nhưng là việc cần thiết và cấp bách.

Trước lo ngại của cư dân sống gần các địa điểm dự kiến xây dựng, ông Mamdani nói các nhà giam tại các quận giúp thành phố tiến gần hơn đến việc bảo đảm an toàn công cộng.

Kế hoạch còn bổ sung 236 giường điều trị tại bệnh viện ở Brooklyn và Bronx, khôi phục cổng thanh toán tiền bảo lãnh trực tuyến đã ngừng hoạt động từ năm 2023, đồng thời lập nhóm công tác nhằm giảm chậm trễ trong xử lý vụ án.

Những ý kiến phản đối

Harvey Kushner, chủ nhiệm khoa tư pháp hình sự tại Đại học Long Island, từng làm việc nhiều năm với các chương trình ở Rikers, nói đóng cửa khu nhà giam là một sai lầm lớn.

Ông nói với The Epoch Times rằng Rikers là một tài sản có giá trị và, nếu được vận hành đúng, có thể giữ một nhóm người gặp nhiều vấn đề tách khỏi phần còn lại của xã hội.

Ông Kushner không cho rằng mục tiêu giảm số người bị giam xuống 4.100 là thực tế, lưu ý hệ thống từng giam khoảng 21.000 người khi ông làm việc tại đó. Ông thừa nhận nhiều người ở Rikers chưa bị kết án, song cho rằng an toàn công cộng phải được đặt lên trước.

Theo ông, bố trí những người này ở gần công chúng nói chung sẽ gây bất lợi lớn cho cộng đồng.

Nicole Gelinas, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Manhattan, nói với The Epoch Times rằng kế hoạch này không hợp lý hơn so với bảy năm trước.

Bà cho rằng thành phố có thể giải quyết các vấn đề bằng cách xây nhà giam mới ngay trên Rikers và tăng xe buýt từ các đầu mối khu dân cư đến đảo. Gọi các nhà giam tại các quận là dự án đầu tư xây dựng tốn kém nhất lịch sử thành phố, bà nói chúng sẽ không đủ chỗ cho số người bị giam giữ ở mức thực tế.

Bà Gelinas nhận định sau chừng ấy tiền bạc và chậm trễ, các nhà giam sẽ không còn đáp ứng nhu cầu ngay khi mở cửa.

Hiệp hội Tương trợ Nhân viên Cải huấn (COBA), công đoàn của nhân viên cải huấn thành phố, hoan nghênh một số phần nhưng phản đối tiền đề cốt lõi của kế hoạch. Trong tuyên bố gửi The Epoch Times, chủ tịch công đoàn Benny Boscio nói đây là lần đầu một kế hoạch đóng cửa Rikers nhấn mạnh điều kiện làm việc của nhân viên.

Ông hoan nghênh cam kết sửa hơn 2.000 cửa buồng giam hỏng trước tháng 4. Theo kế hoạch, Rikers vẫn còn 2.450 cửa cần thay.

Tuy nhiên, ông Boscio gọi việc giới hạn số giường của hệ thống mới là thiếu cân nhắc, vô trách nhiệm và đe dọa an toàn của người dân New York. Ông cho rằng thành phố không thể giữ số người bị giam quanh mức 4.100 nếu không thả những người bị truy tố trọng tội bạo lực; theo ông, cách duy nhất xây hệ thống an toàn là đầu tư cơ sở mới trên Rikers.

Ông nói an toàn công cộng không thể bị hy sinh để đáp ứng một mục tiêu tùy định về số người bị giam.

Tác giả: Chase Smith, The Epoch Times, ngày 20/11/2026. Nicholas Zifcak đóng góp cho bài viết.

Exit mobile version